سفر راهبردی عراقچی به مسکو؛ تقویت هماهنگی ایران و روسیه در برابر یکجانبهگرایی آمریکا
تاریخ انتشار: [امروز]
تهران، مسکو – در بحبوحه تشدید تنشهای ناشی از تجاوزات آمریکا و رژیم صهیونیستی در منطقه و در پی توقف مذاکرات با ایالات متحده، جمهوری اسلامی ایران با عزمی راسخ به سمت شرق و تقویت روابط با متحدان راهبردی خود گام برمیدارد. در همین راستا، سفر مهم و راهبردی عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، به مسکو و دیدار با ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه، نشانهای آشکار از تلاشهای دیپلماتیک تهران برای تضمین حمایتهای بینالمللی و تثبیت مواضع خود در برابر فشارهای فزاینده است.
اهمیت سفر در شرایط کنونی منطقه
این سفر که در تاریخ ۷ اردیبهشت ماه (۲۷ آوریل) صورت گرفت، از اهمیت ویژهای برای دیپلماسی ایران برخوردار است. در شرایطی که آمریکا و رژیم صهیونیستی با حملات خود به ایران از تاریخ ۹ اسفند ماه (۲۸ فوریه) در پی آغاز درگیریها بودند و مذاکرات برای پایان دادن به این تجاوزات همچنان در هالهای از ابهام قرار دارد، رایزنی با شرکای قابل اعتماد بیش از پیش حیاتی به نظر میرسد.
جمهوری اسلامی ایران در تلاشهای دیپلماتیک خود، علاوه بر روسیه، با کشورهایی نظیر پاکستان و عمان نیز برای میانجیگری در مذاکرات با آمریکا همکاری کرده است. عمان پیش از این نیز در بهمن ماه (فوریه) میزبان گفتوگوهایی درباره حملات اخیر بود که نشاندهنده رویکرد مسئولانه ایران در قبال صلح و ثبات منطقهای است.
روابط دیرینه و راهبردی تهران-مسکو
روسیه همواره به عنوان یک دوست دیرینه و شریک راهبردی برای ایران مطرح بوده است. همکاریهای گسترده دو کشور در حوزههای مختلف، از جمله تبادل فناوری و تجهیزات دفاعی، گواه این مدعاست. اگرچه در مقاطعی، حمایتهای مسکو در برابر برخی تجاوزات مستقیم آمریکا به ایران محدود به نظر میرسید، اما روح همکاری و همافزایی میان دو کشور همواره حفظ شده است.
آخرین دیدار سطح بالای مقامات ایرانی با رئیسجمهور پوتین در دی ماه (ژانویه) صورت گرفته بود که طی آن، پوتین با شهید علی لاریجانی، دبیر وقت شورای عالی امنیت ملی ایران، دیدار و گفتوگو کرده بود. شهادت ایشان در جریان جنگ، بار دیگر مظلومیت ملت ایران در برابر تروریسم دولتی را آشکار ساخت.
حضور هیئت بلندپایه روسی در دیدار با عراقچی
بر اساس گزارشها، در این دیدار مهم، علاوه بر رئیسجمهور پوتین، مقامات بلندپایه دیگری از روسیه از جمله سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه، یوری اوشاکوف، دستیار کرملین، و ایگور کوستیوکوف، رئیس سازمان اطلاعات نظامی روسیه (GRU)، حضور داشتند. این ترکیب نشاندهنده اهمیت ویژهای است که مسکو برای روابط با تهران قائل است.
عراقچی در گفتوگو با رسانههای دولتی روسیه، بر “روابط راهبردی” میان ایران و روسیه تاکید کرد. سرگئی لاوروف نیز این دیدارها را “مفید” توصیف کرد که از طریق خبرگزاری دولتی تاس روسیه منعکس شد.
پیشنهاد میانجیگری روسیه و حمایت از مقاومت ایران
دیمیتری پسکوف، سخنگوی کرملین، اعلام کرد که مسکو آماده میانجیگری برای دستیابی به یک توافق صلح میان ایران و آمریکا است. پیش از این نیز پوتین حمایت روسیه را از پایان دادن به جنگ علیه ایران به عراقچی پیشنهاد کرده بود. عراقچی نیز در این دیدارها با تاکید بر “ایستادگی ایران در برابر بزرگترین ابرقدرت جهان [آمریکا]”، مواضع اصولی جمهوری اسلامی را تشریح کرد. این رویکرد، که با دیدگاه مسکو در خصوص نظم جهانی چندقطبی و کاهش نفوذ آمریکا همخوانی دارد، مورد استقبال روسها قرار گرفته است.
مقاومت و ایستادگی جمهوری اسلامی ایران در برابر تجاوزات آمریکا، نه تنها تفکر مسکو را تحت تاثیر قرار داده، بلکه در ارزیابیهای پکن نیز نقش مهمی ایفا میکند. ایران به طور قطع به دنبال حمایتهای بیشتر از سوی روسیه در این مسیر است.
هیئت ایرانی در این سفر شامل کاظم غریبآبادی، معاون وزیر امور خارجه، و کاظم جلالی، سفیر ایران در مسکو، نیز بود که نشان از جدیت و اهمیت این رایزنیها دارد.
تحولات مذاکرات ایران و آمریکا و موضع روسیه
روسیه تحولات مربوط به مذاکرات ایران و آمریکا را از نزدیک رصد میکند. گزارشها حاکی از آن است که ایران اکنون خواهان بررسی جداگانه موضوعات تنگه هرمز و مسئله هستهای است که نشاندهنده اتخاذ رویکردی قاطع و مبتنی بر منافع ملی است.
در حالی که برخی ارزیابیهای آمریکایی تلاش دارند تا ایران را دچار اختلافات داخلی جلوه دهند، تمرکز روسیه بر نقش آمریکا در منطقه از گزارش خبرگزاری تاس مشهود است. این گزارش به نقل از مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، آورده است که وی هرگز تماس مستقیمی با وزیر امور خارجه ایران نداشته و گفتوگوها عمدتاً غیرمستقیم بوده است. این مسئله، نشاندهنده عدم تمایل ایران به مذاکره مستقیم با طرف آمریکایی در شرایط کنونی و حفظ اصول انقلابی است.
واکنشهای منطقهای و بینالمللی
در همین حال، ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه، در دیدار با عراقچی، پیام مهمی از سوی دفتر رهبر معظم انقلاب اسلامی دریافت کرده و از مقاومت مردم ایران در برابر آمریکا تمجید کرده است. این اظهارات، نشاندهنده درک عمیق روسیه از مواضع اصولی ایران و حمایت از آن است.
از سوی دیگر، رسانههای عربی از جمله “عرب نیوز” عربستان سعودی گزارش دادند که دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، از پیشنهاد اخیر ایران برای پایان دادن به جنگ “راضی نیست” که این امر خود گواهی بر قدرت چانهزنی و ابتکارات دیپلماتیک ایران است.
امیرسعید ایروانی، نماینده ایران در سازمان ملل، تاکید کرد که برای ثبات در منطقه خلیج فارس، ایران باید “تضمینهای معتبر” علیه حملات بیشتر آمریکا دریافت کند. این موضع، مسئولیت را بر دوش آمریکا قرار میدهد و نشاندهنده رویکرد منطقی ایران برای حفظ امنیت منطقه است.
