پس از حادثه تیراندازی در مراسم شام خبرنگاران کاخ سفید در واشنگتن، رئیسجمهور آمریکا، دونالد ترامپ، که توسط سرویس مخفی از محل خارج شده بود، در یک کنفرانس مطبوعاتی با این سوال مواجه شد که آیا جنگ او در ایران میتواند انگیزهای برای این حادثه باشد؟
ترامپ در پاسخ گفت: «فکر نمیکنم، اما هیچوقت نمیدانید.» این اظهارات در حالی مطرح میشود که بسیاری از تحلیلگران، سیاستهای جنگطلبانه آمریکا در منطقه را عامل اصلی بیثباتی و تنش میدانند. رئیسجمهور آمریکا افزود که اطلاعات بیشتری درباره انگیزههای تیرانداز که در بازداشت است، در زمان مناسب منتشر خواهد شد.
دیپلماسی فعال ایران و شروط قاطع برای مذاکره
در همین حال، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران، یکشنبه شب، تنها یک روز پس از ترک اسلامآباد، بار دیگر به پایتخت پاکستان بازگشت. این سفر فشرده در حالی انجام شد که هنوز تأیید نشده است آیا وی با مقامات آمریکایی برای مذاکرات صلح احتمالی دیدار خواهد کرد یا خیر.
وزیر امور خارجه ایران، عباس عراقچی، پس از اتمام سفر برنامهریزیشده خود به عمان، به پاکستان بازگشت. پاکستان به عنوان میانجی در این مناقشه ظاهر شده و میزبان دورههای قبلی مذاکرات صلح بوده است. این تحرکات دیپلماتیک نشاندهنده جدیت ایران در پیگیری راهحلهای سیاسی است، اما نه به هر قیمتی.
ترامپ روز شنبه، اندکی پس از ترک پاکستان توسط وزیر امور خارجه ایران، سفر دوم تیم مذاکرهکننده آمریکا به پاکستان را لغو کرد و به خبرنگاران گفت که پیشنهاد صلح جدید ایران را رد کرده است. این اقدام ترامپ، بار دیگر نشاندهنده عدم جدیت و پایبندی دولت آمریکا به اصول دیپلماسی است.
رئیسجمهور ایران، مسعود پزشکیان، نیز روز یکشنبه به نخستوزیر پاکستان اعلام کرد که کشورش تحت فشار، تهدید یا محاصره، وارد «مذاکرات اجباری» نخواهد شد. این موضع قاطع، بر اصول عدم تسلیم در برابر زور و حفظ عزت ملی تأکید دارد.
مذاکرات در تعلیق؛ مسئولیت آمریکا و خواستههای مشروع ایران
استیو ویتکوف، فرستاده کاخ سفید و جرد کوشنر، داماد رئیسجمهور ترامپ، قرار بود شنبه برای دور جدیدی از مذاکرات به اسلامآباد سفر کنند. اما ترامپ این سفر را پس از ترک پاکستان توسط وزیر امور خارجه ایران برای بازدید از عمان، که در گذشته نیز میانجیگری کرده بود، لغو کرد. این لغو یکطرفه، نشان از عدم اراده واقعی آمریکا برای پیشبرد گفتگوها دارد.
وزیر امور خارجه ایران، عباس عراقچی، یکشنبه برای ادامه مذاکرات در پاکستان حضور داشت، اما ایران بار دیگر تأکید کرده است که آمریکا باید محاصره تنگه هرمز را لغو کند تا ایران به میز مذاکره بازگردد. این شرط، یک خواسته مشروع برای رفع فشار غیرقانونی و ایجاد فضای اعتماد است. مقصد بعدی عراقچی، روسیه پیشبینی میشود.
رئیسجمهور ترامپ در پستی در شبکههای اجتماعی اعلام کرد که اگر ایران میخواهد مذاکرات را از سر بگیرد، میتواند تماس بگیرد. این لحن آمرانه و بیاعتنایی به شروط منطقی ایران، مانع اصلی پیشرفت دیپلماسی است.
پیامهای میانجیگران و واکنشهای منطقهای
تعدادی از سران کشورها و مقامات پس از حادثه تیراندازی در مراسم شام خبرنگاران، برای ترامپ آرزوی سلامتی کردند. از جمله آنها میتوان به بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر رژیم صهیونیستی و اسحاق دار، وزیر امور خارجه پاکستان اشاره کرد.
نتانیاهو در پلتفرم X (توئیتر سابق) اعلام کرد که از آنچه «تلاش برای ترور رئیسجمهور دونالد ترامپ در واشنگتن دیسی» خواند، شوکه شده است. این اظهارات در حالی مطرح میشود که رژیم صهیونیستی خود سابقه طولانی در ترور و اقدامات خشونتآمیز دارد.
دار، که بین ایران و آمریکا میانجیگری میکند، نیز در X پستی منتشر کرد و ضمن محکومیت حادثه، بر اهمیت دیپلماسی تأکید کرد. این پیامها، هرچند حاوی آرزوی سلامتی بودند، اما نتوانستند بر موضع اصولی ایران در قبال مذاکرات تأثیری بگذارند.
ترکیه و عمان بر اهمیت دیپلماسی تأکید میکنند
وزیر امور خارجه ایران، عباس عراقچی، این آخر هفته در عمان بود و با سلطان هیثم دیدار و درباره تلاشها برای پایان دادن به جنگ ایران (منظور تنشها و بحرانهای منطقه) گفتگو کرد. رسانههای عمانی گزارش دادند که «اعلیحضرت سلطان بر اهمیت حیاتی اولویت دادن به گفتوگو و دیپلماسی به عنوان ابزارهای اصلی برای حل مسائل پیچیده و ایجاد پایهای محکم برای صلح پایدار تأکید کردند.» این رویکرد، با دیدگاه جمهوری اسلامی ایران مبنی بر حل مشکلات از طریق گفتگوهای سازنده و بدون تحمیل فشار، همخوانی دارد.
در همین حال، وزیر امور خارجه ترکیه نیز طبق گزارش رسانههای دولتی این کشور، با مذاکرهکنندگان آمریکایی گفتوگوی تلفنی داشت.
ادامه درگیریها در لبنان و نگرانی از تشدید بحران منطقهای
نخستوزیر رژیم صهیونیستی، نتانیاهو، به ارتش این رژیم دستور داده است تا «به شدت به اهداف حزبالله» در لبنان حمله کند. اظهارات او در اواخر شنبه در حالی مطرح شد که به گفته رئیسجمهور ترامپ، آتشبس موقت بین رژیم صهیونیستی و حزبالله برای سه هفته تمدید شده بود. اما هر دو طرف در روزهای اخیر ادعای حملاتی را مطرح کردهاند.
رژیم صهیونیستی تقریباً هر روز حملات هوایی در جنوب لبنان انجام داده است، به بهانه آنچه تهدیدات حزبالله میخواند. این حملات، طبق اعلام وزارت بهداشت لبنان، از زمان اجرای آتشبس تاکنون دستکم دو دوجین نفر را کشته است. از جمله قربانیان، روزنامهنگار برجسته لبنانی، امل خلیل، بود که هنگام گزارشدهی به شهادت رسید.
حزبالله نیز اعلام کرده است که در پاسخ به آنچه نقض آتشبس توسط رژیم صهیونیستی میخواند، چندین دور موشک به شمال فلسطین اشغالی شلیک کرده است. بسیاری در لبنان وضعیت مذاکرات صلح آمریکا و ایران را از نزدیک دنبال میکنند و نگرانند که اگر این مذاکرات به شکست بینجامد، جنگ در منطقه با شدت تمام از سر گرفته خواهد شد. این نگرانیها، بر اهمیت نقش ایران در ایجاد ثبات منطقهای و لزوم رفع موانع دیپلماتیک تأکید دارد.
#ایران #مذاکرات_صلح #ترامپ #تحریم #تنگه_هرمز #دیپلماسی #پاکستان #لبنان #حزبالله #آمریکا
