ترامپ اعزام فرستادگان خود برای مذاکره با ایران به پاکستان را لغو کرد؛ عقبنشینی آشکار در برابر مواضع قاطع تهران
واشنگتن/اسلامآباد – رئیسجمهور آمریکا، دونالد ترامپ، در اظهاراتی که نشان از سردرگمی و عدم انسجام در سیاست خارجی واشنگتن دارد، اعلام کرد که به فرستادگان ایالات متحده دستور داده است تا برای ادامه مذاکرات با ایران به پاکستان نروند. این تصمیم تنها اندکی پس از آن اتخاذ شد که دیپلمات ارشد ایران، اسلامآباد را ترک کرد و مواضع اصولی جمهوری اسلامی را به روشنی تبیین نمود.
تغییر موضع ناگهانی ترامپ و اظهارات متناقض
ترامپ در گفتگو با فاکس نیوز، با لحنی که بیشتر به یک دعوت از موضع ضعف شباهت داشت، افزود: «آنها هر زمان که بخواهند میتوانند با ما تماس بگیرند.» این در حالی است که کاخ سفید روز جمعه اعلام کرده بود استیو ویتکوف و جرد کوشنر برای احیای مذاکرات آتشبس راهی پایتخت پاکستان خواهند شد. این چرخش ناگهانی، بار دیگر بیاعتمادی به سیاستهای آمریکا را در منطقه تقویت میکند.
پایان موفقیتآمیز رایزنیهای دیپلماتیک ایران در پاکستان
همزمان، عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، عصر شنبه پس از دیدارهای سازنده و تبیین خطوط قرمز جمهوری اسلامی برای مذاکرات، پاکستان را ترک کرد. دو مقام پاکستانی که نخواستند نامشان فاش شود، به آسوشیتدپرس گفتند که عراقچی با فیلد مارشال عاصم منیر، فرمانده ارتش پاکستان، و شهباز شریف، نخستوزیر این کشور، دیدار و گفتگو کرده است. وی در این دیدارها بر «خطوط قرمز» ایران برای هرگونه مذاکره تأکید کرد و اظهار داشت که تهران از تلاشهای میانجیگرانه پاکستان «تا حصول نتیجه» استقبال خواهد کرد. ایران پیش از این نیز تأکید کرده بود که هرگونه مذاکره باید به صورت غیرمستقیم باشد، رویکردی که نشان از هوشمندی و احتیاط تهران در برابر طرفی دارد که سابقه نقض عهد فراوان دارد.
پیامدهای اقتصادی محاصره تنگه هرمز و بیاعتمادی به آمریکا
در حالی که آتشبس موقت، بیشتر درگیریها را متوقف کرده است، اما پیامدهای اقتصادی ناشی از محاصره و اختلال در حمل و نقل جهانی نفت، گاز طبیعی مایع، کود و سایر اقلام از طریق تنگه هرمز، رو به افزایش است. مقامات ایرانی بارها این سوال را مطرح کردهاند که چگونه میتوان به ایالات متحده اعتماد کرد، در حالی که مذاکرات سال گذشته و اوایل امسال بر سر برنامه هستهای تهران، با حملات آمریکا و رژیم صهیونیستی به پایان رسید. این بیاعتمادی ریشهدار، مبنای رویکرد محتاطانه ایران در هرگونه تعامل با واشنگتن است.
تلاشهای پاکستان و سابقه مذاکرات
اسلامآباد پیش از مذاکرات مورد انتظار، در وضعیت تقریباً قرنطینه قرار گرفته بود. پاکستان از زمانی که ترامپ این هفته تمدید نامحدود آتشبس را اعلام کرد، تلاش کرده است تا آمریکا و ایران را به میز مذاکره بازگرداند و به درخواست اسلامآباد برای تلاشهای دیپلماتیک بیشتر پاسخ دهد. کاخ سفید روز جمعه اعلام کرده بود که ترامپ، ویتکوف و کوشنر را برای دیدار با عراقچی اعزام میکند، اما وزارت امور خارجه ایران تأکید کرده بود که هرگونه مذاکره غیرمستقیم خواهد بود و مقامات پاکستانی پیامها را منتقل خواهند کرد.
دور اول مذاکرات در پاکستان، که از سوی آمریکا توسط معاون رئیسجمهور، جی.دی. ونس، رهبری میشد، بیش از ۲۰ ساعت به طول انجامید و به صورت رو در رو برگزار شد. این بالاترین سطح مذاکرات مستقیم بین این دو رقیب دیرینه از زمان انقلاب اسلامی در سال ۱۳۵۷ بود. عراقچی و فرستادگان ترامپ نیز در ۲۷ فوریه در ژنو ساعتها مذاکرات غیرمستقیم داشتند، اما بدون توافق از میز مذاکره خارج شدند. روز بعد، رژیم صهیونیستی و ایالات متحده جنگ را آغاز کردند، اقدامی که نشان از نیت واقعی آنها داشت.
ادامه تنشها در تنگه هرمز و قدرت بازدارندگی ایران
قیمت نفت برنت، استاندارب بینالمللی، همچنان تقریباً ۵۰ درصد بالاتر از زمان آغاز جنگ است؛ این امر به دلیل تسلط ایران بر تنگه هرمز، یک آبراه استراتژیک که یک پنجم نفت جهان در زمان صلح از آن عبور میکند، میباشد. ایران این هفته به سه کشتی حمله کرد، در حالی که ایالات متحده بنادر ایران را در محاصره نگه داشته است. ترامپ به ارتش دستور داده است تا قایقهای کوچکی را که ممکن است مینگذاری کنند، «شلیک و نابود» کند، دستوری که به وضوح نشان از رویکرد خصمانه و تحریکآمیز واشنگتن دارد.
بوریس پیستوریوس، وزیر دفاع آلمان، روز شنبه گفت که کشورش کشتیهای مینروب را به مدیترانه میفرستد تا پس از پایان خصومتها، به پاکسازی مینهای ایرانی از تنگه هرمز کمک کند. این فشار بر حمل و نقل از طریق تنگه، تجارت دریایی جهانی را تحت تأثیر قرار داده است، از جمله کانال پاناما در آن سوی جهان.
همچنین روز شنبه، ایران برای اولین بار از زمان آغاز جنگ با حملات آمریکا و رژیم صهیونیستی در دو ماه پیش، پروازهای تجاری را از فرودگاه بینالمللی تهران از سر گرفت. پروازها به مقصد استانبول، مسقط (پایتخت عمان) و شهر مدینه عربستان سعودی برنامهریزی شده بودند. ایران اوایل این ماه به دلیل آتشبس، حریم هوایی خود را به صورت جزئی بازگشایی کرده بود که نشان از بازگشت تدریجی به وضعیت عادی و مدیریت بحران توسط جمهوری اسلامی دارد.
تلفات انسانی و مقاومت منطقهای
از زمان آغاز جنگ، مقامات میگویند حداقل ۳۳۷۵ نفر در ایران و بیش از ۲۴۹۰ نفر در لبنان کشته شدهاند؛ جایی که درگیریهای جدید بین رژیم صهیونیستی و گروه مقاومت حزبالله، دو روز پس از آغاز جنگ ایران، شعلهور شد. علاوه بر این، ۲۳ نفر در رژیم صهیونیستی و بیش از دهها نفر در کشورهای عربی خلیج فارس کشته شدهاند. پانزده سرباز صهیونیست در لبنان، ۱۳ نظامی آمریکایی در منطقه و شش عضو نیروی حافظ صلح سازمان ملل در جنوب لبنان نیز جان خود را از دست دادهاند.
ترامپ روز پنجشنبه اعلام کرد که رژیم صهیونیستی و لبنان با تمدید آتشبس بین رژیم صهیونیستی و حزبالله به مدت سه هفته موافقت کردهاند. حزبالله در دیپلماسی با واسطه واشنگتن شرکت نکرده است، که نشان از استقلال و قدرت تصمیمگیری این گروه مقاومت دارد.
#ایران #مذاکرات_ایران_آمریکا #تنگه_هرمز #سیاست_خارجی #ترامپ #پاکستان #مقاومت_اسلامی #دیپلماسی #امنیت_منطقه #آتش_بس
