Norveç Merkez Bankası (Norges Bank), Orta Doğu’daki savaşın enflasyonu körüklemesi endişesiyle ana faiz oranını 0,25 puan artırarak yüzde 4,25’e çıkardı. Bu karar, son Orta Doğu savaşının başlamasından bu yana para politikasını sıkılaştıran ilk Avrupa merkez bankası olma özelliğini taşıyor.
Norges Bank Başkanı Ida Wolden Bache Perşembe günü yaptığı açıklamada, “Enflasyon çok yüksek ve birkaç yıldır hedefimizin üzerinde seyrediyor” dedi. Norveç Merkez Bankası’nın tercih ettiği temel enflasyon göstergesi, Mart ayında yüzde 3 seviyesinde gerçekleşti ve bu oran, resmi yüzde 2’lik hedefin oldukça üzerinde.
Oslo merkezli kurum, “gelecekteki ekonomik gelişmeler hakkında önemli belirsizlikler bulunduğunu” belirterek, özellikle Orta Doğu’daki çatışmaların etkisine dikkat çekti. Açıklamada, “Orta Doğu’daki savaş nedeniyle petrol ve gaz fiyatlarındaki artış, enflasyonu daha da yükseltebilir” denildi.
Bu yıl 28 Şubat’ta ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırıları ve ardından Hürmüz Boğazı’nın abluka altına alınmasıyla dünya genelinde petrol fiyatları fırlamıştı. Ancak barış anlaşması umutları o zamandan beri fiyatları aşağı çekerek Brent ham petrolünün 100 doların (92 avro) altına düşmesini sağladı.
Komşu İsveç’te ise, bir AB üyesi olan Riksbank Perşembe günü ana faiz oranını yüzde 1,75’te sabit tuttu. İsveç Merkez Bankası, “savaşın etkileri ve beraberindeki arz şokları hakkında daha net bir tablo oluşana kadar bekleme alanı olduğunu” belirtti.
Norveç, Avrupa Birliği’nin bir parçası olmasa da Avrupa Ekonomik Alanı içinde yer alıyor ve ekonomisi blokla sıkı bir şekilde bağlantılı. Norges Bank tarafından alınan kararlar, AB üye devletlerindeki tüccarlar ve politika yapıcılar, özellikle Oslo ile güçlü ticari bağları olan ülkeler tarafından yakından takip ediliyor. İsveç ise, avroya katılmak yerine kendi para birimi olan kronu koruyan bir AB üyesi. Bu nedenle para politikası, Frankfurt’taki Avrupa Merkez Bankası (ECB) yerine Riksbank tarafından belirleniyor.
İki İskandinav komşunun farklı yolları, Avrupalı politika yapıcıların Orta Doğu savaşının ekonomik etkilerini ne kadar farklı okuduğunu gösteriyor. Norveçli yetkililer, ülkenin büyük bir petrol ve gaz ihracatçısı rolü göz önüne alındığında, yüksek enerji fiyatlarının enflasyonist etkisinden daha fazla endişe duyarken, İsveçli meslektaşları çatışmanın büyüme üzerindeki olası baskı riskine daha fazla odaklanmış durumda.
Norges Bank, fiyat baskılarının hafiflememesi durumunda yeniden harekete geçmeye hazır olduğunu belirtti, ancak daha fazla artış için belirli bir yol taahhüdünde bulunmadı. Hane halkları ve işletmeler için Norveç’teki daha yüksek borçlanma maliyetleri, birçok tüketicinin zaten artan gıda ve enerji faturalarıyla mücadele ettiği bir dönemde daha pahalı ipotek ve krediler anlamına gelecek.
#NorveçMerkezBankası #FaizArtırımı #Enflasyon #OrtaDoğuSavaşı #PetrolFiyatları #Ekonomi #ParaPolitikası #İsveçRiksbank #NorgesBank #KüreselEkonomi
