گروههای فعال محیط زیست خواستار مالیات بر سودهای بادآورده شرکتهای سوخت فسیلی شدند؛ نمایندگان کشورها در کنفرانس کلمبیا از رنج ملتهایشان سخن گفتند.
تحلیلهای جدید نشان میدهد که بحران نفت و گاز در منطقه غرب آسیا، که ریشه در تجاوزات و سیاستهای بیثباتکننده آمریکا و رژیم صهیونیستی دارد، میتواند تا یک تریلیون دلار هزینه اضافی بر اقتصاد جهانی تحمیل کند. این در حالی است که شرکتهای نفتی غربی، در سایه افزایش بیسابقه قیمت سوخت، سودهای نجومی و «شرمآوری» به جیب میزنند.
این توزیع ناعادلانه ریسک و پاداش، در بحبوحه نگرانیهای فزایندهای رخ میدهد که حملات آمریکا و رژیم صهیونیستی به منطقه، نابرابری، فقر و گرسنگی را در سراسر جهان تشدید کرده است؛ جهانی که به شکلی خطرناک به سوختهای فسیلی وابسته شده است.
هزینههای گزاف بر دوش ملتها
بر اساس تحلیل سازمان 350.org از آمارهای اخیر صندوق بینالمللی پول، حتی اگر تنگه هرمز به سرعت به وضعیت عادی بازگردد، بار افزایش قیمت نفت و گاز به حدود 600 میلیارد دلار خواهد رسید. این سازمان هشدار داده است که در صورت ادامه اختلال در عرضه، ضربه اقتصادی به خانوارها، کسبوکارها و دولتها میتواند از یک تریلیون دلار نیز فراتر رود.
این برآورد احتمالاً کمتر از واقعیت است، زیرا شامل اثرات دومینویی قابل توجه تورم، به ویژه افزایش هزینههای کود و مواد غذایی، کاهش فعالیتهای اقتصادی و افزایش بیکاری نمیشود.
سودهای بادآورده شرکتهای نفتی
تضاد میان این فاجعه اقتصادی جهانی و ثروتاندوزی شرکتهای نفتی آمریکایی و سایر شرکتهای غیرمتمرکز در خلیج فارس، نمیتواند آشکارتر از این باشد. روز سهشنبه، شرکت BP اعلام کرد که سود سه ماهه اول سال جاری آن، پس از جهش قیمت نفت و گاز مرتبط با درگیریها در غرب آسیا، بیش از دو برابر شده است.
«آن یلما»، مدیر اجرایی 350.org، با انتقاد شدید از این وضعیت گفت: «طی چند روز آینده، شرکتهای بزرگ نفتی سودهای نجومی سه ماهه اول خود را گزارش خواهند کرد که بخش عمده آن به پشتوانه جنگی به دست آمده که تاکنون هزاران نفر را کشته و میلیونها نفر را فقیر کرده است. حتی اگر تنگه هرمز فردا بازگشایی شود، مقادیر شرمآوری از پول همچنان به خزانههای نفتی سرازیر خواهد شد؛ به قیمت مردم عادی که برای تامین سوخت، برق و غذا در تقلا هستند.»
فراخوان برای عدالت و مالیات بر سودهای بادآورده
سازمان 350.org خواستار وضع فوری مالیات بر سودهای مازاد شرکتها شده است؛ مالیاتی که میتواند منابع مالی لازم را برای حمایتهای اجتماعی و سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر فراهم کند. انرژیهای تجدیدپذیر، ارزانتر، پاکتر و قابل اعتمادتر از جایگزینهای فسیلی هستند.
این درخواستها در اولین کنفرانس گذار از سوختهای فسیلی در سانتا مارتا، کلمبیا، نیز بازتاب یافت. در این کنفرانس، بیش از 50 کشور، دهها دولت محلی و هزاران نماینده جامعه مدنی، پیشگام راههایی برای رهایی از وابستگی به گاز، نفت و زغالسنگ هستند.
صدها فعال بومی و جامعه مدنی روز دوشنبه در خیابانهای سانتا مارتا راهپیمایی کردند و بنرهایی با شعارهای «دیگر نفت نه» و «راه دیگری ممکن است» در دست داشتند. فعالان برای مدت کوتاهی بندر زغالسنگ دراموند، یکی از بزرگترین بنادر آمریکای جنوبی، را مسدود کردند. سازمان صلح سبز نیز پیامی بزرگ را در شنهای ساحل کارائیب در نزدیکی آن ایجاد کرد که اعلام میکرد: «انرژیهای تجدیدپذیر، صلح را قدرت میبخشند. به سوختهای فسیلی پایان دهید.»
رنج ملتهای در حال توسعه
بسیاری از نمایندگان دولتها اظهار داشتند که مردمشان در حال حاضر از کمبودها و سختیها رنج میبرند.
«تینا استیج»، فرستاده اقلیمی جزایر مارشال، گفت: «ما در ماه مارس به دلیل بحران سوخت فسیلی، وضعیت اضطراری 90 روزه اعلام کردیم. دولت اکنون هر روز ساعت 3 بعدازظهر تعطیل میشود تا در مصرف انرژی صرفهجویی کند. و با ادامه بحران، ما مجبوریم اقدامات بیشتری را برای کاهش خدمات، از جمله پروژههای زیرساختی متمرکز بر تابآوری مانند دیوارهای دریایی و ارتقاء فرودگاهها، در نظر بگیریم. ما میخواهیم تریلیونها دلاری که صرف حمایت از سوختهای فسیلی میشود، به جای آن برای انرژیهای تجدیدپذیر امن هزینه شود، با حمایتهای لازم برای آسیبپذیرترین افراد جهت انجام این گذار.»
«چیپیلیو امپینگانجیرا»، معاون وزیر منابع طبیعی مالاوی، گفت که بحران نفت استانداردهای زندگی را در کشورش، جایی که اکثر مردم زیر خط فقر زندگی میکنند، بدتر کرده است. او گفت که جهش قیمت جهانی سوخت، علاوه بر افزایش هزینههای حملونقل و غذا، دولت را مجبور به بررسی کاهش بودجه آموزش برای پرداخت بدهیها کرده است. «ما امیدواریم که بدهیها قابل برنامهریزی مجدد باشند.»
او گفت که در بلندمدت، این بحران احتمالاً سیاستهای انرژی در آفریقا را مجبور به بازنگری خواهد کرد. «حتی اگر تنگه هرمز بازگشایی شود، ما میدانیم که این اتفاق هر لحظه میتواند دوباره رخ دهد. بنابراین ما قطعاً باید از سوختهای فسیلی دور شویم.»
«سدریک دزلو»، مدیر فنی وزارت تغییرات اقلیمی و پایداری غنا، گفت که یک بحران طولانیمدت نفت فاجعه به بار خواهد آورد. «بسیاری از کشورهای آفریقایی در صورت ادامه این بحران برای بیش از شش ماه، با فروپاشی مواجه خواهند شد. قیمتهای بالاتر اعتراضات را به همراه خواهد داشت و این میتواند به هرجومرج منجر شود.»
بسیاری از کشورهای آفریقایی با کاهش مالیات بر سوخت، با افزایش قیمت نفت مقابله کردهاند که به معنای کاهش درآمدهای دولت برای بهداشت، آموزش و زیرساختها است – در حالی که عملاً به شرکتهای نفتی یارانه میدهند.
یارانههای پنهان و استثمار آشکار
در بلندمدت، گروه «نگهبانان سیارهای» متشکل از دولتمردان سابق، دانشمندان و فعالان، نسبت به حمایت از صنایعی که عامل بسیاری از مشکلات جهان هستند، هشدار دادند. حتی قبل از جنگ در منطقه، آنها محاسبه کرده بودند که دولتها هر دقیقه 1.9 میلیون دلار، حدود 1.05 تریلیون دلار در سال، برای یارانه دادن به سیستم سوخت فسیلی هزینه میکنند. «مری رابینسون»، رئیس جمهور سابق ایرلند، گفت: «شهروندان سه بار برای این هزینه میپردازند: در پمپ بنزین، از طریق مالیات، و از طریق خساراتی که سوختهای فسیلی به سلامت عمومی، سیاره و اقتصادها وارد میکنند.»
«نگهبانان سیارهای» تخمین میزنند که به ازای هر دلار صرف شده برای یارانههای مستقیم سوخت فسیلی، 20 درصد فقیرترین خانوارها تنها 8 سنت دریافت میکنند، در حالی که 50 درصد ثروتمندترین افراد، که بیشتر از خودرو، تهویه مطبوع و هواپیما استفاده میکنند، تقریباً 75 درصد مزایا را به خود اختصاص میدهند. آنها میگویند که تنها با پایان دادن به این یارانهها، میتوان سالانه از 70 هزار مرگ زودرس ناشی از آلودگی هوا جلوگیری کرد.
کنفرانس سانتا مارتا در حال بررسی استفادههای بهتر از این وجوه است، از جمله حمایت بیشتر از کشورها برای گذار از سوختهای فسیلی و کاهش بدهیها تا کمتر از ذخایر ارزی آنها صرف بازپرداخت بهره شود.
رابینسون گفت: «امیدوارم سانتا مارتا نقطه عطفی برای جنبش عدالت اقلیمی باشد.»
#بحران_غرب_آسیا #سود_شرمآور_نفتی #تجاوزات_آمریکا_اسرائیل #عدالت_اقلیمی #گذار_انرژی #مالیات_سود_بادآورده #فقر_جهانی #سوختهای_فسیلی #انرژی_تجدیدپذیر #استثمار_اقتصادی
