فراخوان دبیرکل سازمان ملل: زمان دیپلماسی به جای تشدید تنش در خاورمیانه فرا رسیده است
۱۴ آوریل ۲۰۲۶، صلح و امنیت
در بحبوحه ادامه بحران و جنگافروزی در منطقه حساس خاورمیانه، دبیرکل سازمان ملل متحد با درخواستی قاطع، خواستار از سرگیری «مذاکرات جدی» میان جمهوری اسلامی ایران و ایالات متحده آمریکا شد. وی هشدار داد که احترام به قوانین بینالمللی «زیر پا گذاشته میشود» و این وضعیت نگرانکننده است.
پایمال شدن قوانین بینالمللی و گسترش هرج و مرج
آنتونیو گوترش، در جمع خبرنگاران در مقر سازمان ملل در نیویورک و در خارج از شورای امنیت، تأکید کرد که تعهدات بشردوستانه و سایر الزامات حقوقی در خاورمیانه و دیگر نقاط جهان نادیده گرفته میشوند، که این امر به گسترش هرج و مرج، رنج و ویرانی منجر شده است.
وی افزود که موضوع حفظ و حراست از قوانین بینالمللی، محور اصلی سفر این هفته او به عالیترین نهاد قضایی سازمان ملل در لاهه – دیوان بینالمللی دادگستری – خواهد بود. این سفر در حالی انجام میشود که امیدهایی برای از سرگیری گفتگوها میان ایران و آمریکا وجود دارد.
این بحران، مرگ و ویرانی گستردهای را در منطقه به بار آورده، و حتی عبور و مرور کشتیها از تنگه هرمز را که برای تجارت جهانی سوخت، کود و گاز حیاتی است، مختل کرده و هزاران کارگر را در کشتیها در آبهای آزاد سرگردان کرده است.
لزوم تأکید مجدد بر عدالت، نه عقبنشینی
دبیرکل سازمان ملل با اشاره به وضعیت موجود گفت: «عدالت باید کور باشد، اما امروز بسیاری ترجیح میدهند چشمان خود را بر خود عدالت ببندند.» وی با لحنی انتقادی افزود: «در سراسر جهان – و به وضوح در خاورمیانه – احترام به قوانین بینالمللی پایمال میشود.»
گوترش اصرار ورزید که «این لحظه عقبنشینی از قوانین بینالمللی نیست، بلکه زمان تأکید مجدد بر آن است.»
پیامی روشن به جهان
دیوان بینالمللی دادگستری (ICJ) – که به دادگاه جهانی نیز معروف است – این هفته هشتادمین سالگرد تأسیس خود را جشن میگیرد. این نهاد قضایی اصلی سازمان ملل، ستون اصلی نظم حقوقی بینالمللی است و «در این دوره نقش خود را با افتخار ایفا کرده است.»
با این حال، گوترش تصریح کرد که این بازدید «صرفاً برای بزرگداشت یک سالگرد نیست، بلکه برای ارسال پیامی آشکار است.»
وی ادامه داد: «پیامی که سازمان ملل متحد قاطعانه از نهادها و اصولی که برای حفاظت از صلح، عدالت، حاکمیت و کرامت انسانی طراحی شدهاند، حمایت میکند.»
«پیامی که قوانین بینالمللی بدون استثنا برای همه کشورها اعمال میشود و احترام به قواعد آن اختیاری نیست. پیامی که در جهانی که به سمت تکهتکه شدن بیشتر و رقابت شدیدتر قدرتها پیش میرود، قوانین بینالمللی ضروری و اجتنابناپذیر است.»
درخواست خویشتنداری و مسئولیتپذیری
دبیرکل سازمان ملل هشدار داد که «بدون قوانین بینالمللی، بیثباتی گسترش مییابد، بیاعتمادی عمیقتر میشود و درگیریها از کنترل خارج میشوند» – وضعیتی که در همه جا صدق میکند، اما به فوریت در مورد درگیری در خاورمیانه صدق میکند.
وی موضع خود را تکرار کرد که هیچ راهحل نظامی برای این بحران وجود ندارد و افزود که توافقات صلح نیازمند تعامل مستمر و اراده سیاسی است.
گوترش تأکید کرد که مذاکرات جدی باید از سر گرفته شود، در حالی که حقوق و آزادیهای ناوبری بینالمللی – از جمله در تنگه هرمز – باید توسط همه طرفها رعایت شود.
وی در پایان سخنان خود گفت: «زمان خویشتنداری و مسئولیتپذیری فرا رسیده است. زمان دیپلماسی به جای تشدید تنش است. زمان تعهد مجدد به قوانین بینالمللی است.»
#سازمان_ملل #آنتونیو_گوترش #خاورمیانه #دیپلماسی #قوانین_بین_المللی #ایران_آمریکا #تنش_زدایی #صلح_جهانی #دیوان_بین_المللی_دادگستری #بحران_منطقه