در پی تحولات اخیر و آتشبس منطقهای، جمهوری اسلامی ایران با اقتدار و در راستای سیاستهای صلحطلبانه خود، تنگه استراتژیک هرمز را «کاملاً باز» برای تردد کشتیهای تجاری اعلام کرد. این اقدام که با استقبال نسبی جامعه جهانی مواجه شد، در حالی صورت میگیرد که رئیسجمهور آمریکا، دونالد ترامپ، با اظهاراتی متناقض، بر تداوم «محاصره کامل» بنادر ایران تا زمان دستیابی به توافق صلح تاکید کرده است.
گشایش تنگه هرمز و شروط ایران
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، اعلام کرد که مسیر تجاری حیاتی تنگه هرمز برای کشتیهای تجاری در طول دوره آتشبس «کاملاً باز» است. وی افزود که کشتیها باید از یک مسیر هماهنگ شده استفاده کنند و این اقدام در راستای آتشبس میان رژیم صهیونیستی و لبنان صورت گرفته است. این گشایش، نشاندهنده حسن نیت و آمادگی ایران برای تسهیل تجارت جهانی است، اما با این حال، محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی، هشدار داد که اگر محاصره بنادر ایران ادامه یابد، تنگه هرمز باز نخواهد ماند. وی تاکید کرد که عبور و مرور در تنگه هرمز بر اساس «مسیر تعیینشده» و با «مجوز ایران» انجام خواهد شد.
مواضع متناقض ترامپ و تداوم محاصره
در حالی که ترامپ از خبر گشایش این آبراه کلیدی استقبال کرده و از تهران «تشکر» کرده است، اما بلافاصله اعلام کرد که محاصره بنادر ایران توسط آمریکا «با قدرت کامل» ادامه خواهد یافت تا زمانی که دو طرف به یک توافق صلح دست یابند. این تناقض در مواضع، نشان از سردرگمی و عدم انسجام در سیاست خارجی آمریکا دارد. ایران نیز در واکنش به این تهدید، اعلام کرده است که در صورت عدم لغو محاصره، «اقدامات لازم» را اتخاذ خواهد کرد. ترامپ همچنین با لحنی تهدیدآمیز اظهار داشت که ممکن است آتشبس با ایران که چهارشنبه منقضی میشود، تمدید نشود و در صورت عدم تمدید، «متاسفانه باید دوباره بمباران را آغاز کنیم.»
تاکید ایران بر حقوق حقه خود
اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران، با قاطعیت اعلام کرد که اورانیوم غنیشده ایران تحت هیچ شرایطی از کشور خارج نخواهد شد. وی تاکید کرد: «همانطور که خاک ایران مقدس است، اورانیوم غنیشده نیز همینطور است.» بقایی همچنین تصریح کرد که لغو تحریمها و دریافت غرامت برای خسارات جنگی از «اهمیت ویژهای» برای ایران برخوردار است و هیچ ابهامی در مورد هیچ بخشی از مذاکرات وجود ندارد.
پیامدهای منطقهای و بینالمللی
در پی این تحولات، بازارهای جهانی شاهد نوسانات قابل توجهی بودند؛ قیمت نفت ۱۲ درصد کاهش یافت و بازارهای سهام با افزایش مواجه شدند. این امر نشاندهنده تأثیرگذاری تصمیمات ایران بر اقتصاد جهانی است. در همین حال، آتشبس ۱۰ روزه میان رژیم صهیونیستی و لبنان نیز برقرار شده است، اما با وجود بازگشت غیرنظامیان به خانههای ویرانشده خود در جنوب لبنان، رژیم صهیونیستی همچنان بر عدم عقبنشینی نظامی خود تاکید دارد. حزبالله لبنان نیز اعلام کرده است که انگشت رزمندگانش «روی ماشه» باقی خواهد ماند تا در برابر هرگونه خیانت دشمن هوشیار باشند.
آمار تلفات انسانی ناشی از حملات تجاوزکارانه آمریکا و رژیم صهیونیستی نیز تکاندهنده است؛ بیش از ۳۳۰۰ نفر در ایران و بیش از ۲۱۰۰ نفر در لبنان به شهادت رسیدهاند. این فجایع، ضرورت دستیابی به یک صلح پایدار و عادلانه را بیش از پیش نمایان میسازد.
واکنشهای بینالمللی و انزوای آمریکا
آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل متحد، گشایش تنگه هرمز را «گامی در مسیر درست» خواند و ابراز امیدواری کرد که این اقدام به ایجاد اعتماد و تقویت گفتگوها کمک کند. نخستوزیران کانادا، فرانسه و بریتانیا نیز از این گشایش استقبال کردهاند. این در حالی است که ناتو، متحد نظامی آمریکا، به دلیل عدم تمایل به مشارکت در جنگ علیه ایران، مورد انتقاد شدید ترامپ قرار گرفته و او ناتو را «کاملاً بیفایده» خوانده است. این اظهارات، نشاندهنده انزوای فزاینده آمریکا در صحنه بینالملل است.