Binlerce kilometre uzakta ya\u015fanan sava\u015flar\u0131n sonu\u00e7lar\u0131 Avustralyal\u0131lar i\u00e7in nadiren an\u0131nda hissedilir. Ancak Orta Do\u011fu’daki son sava\u015f, g\u00fcnl\u00fck hayata somut yollarla s\u0131zmaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
Man\u015fetlere ve sosyal medya ak\u0131\u015flar\u0131na hakim olman\u0131n \u00f6tesinde, k\u00fcresel sistemlere derinden ba\u011fl\u0131 ancak \u015foklar\u0131ndan her zaman yal\u0131t\u0131lamayan bir ulusun yap\u0131sal zay\u0131fl\u0131klar\u0131n\u0131 sessizce ortaya \u00e7\u0131karm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
Deakin \u00dcniversitesi Hukuk Profes\u00f6r\u00fc Samantha Hepburn, enerji d\u00fczenlemesi ve politikas\u0131 konusunda uzmanla\u015fm\u0131\u015f bir isim olarak, mevcut krizin Avustralya \u00fczerindeki i\u00e7 yans\u0131malar\u0131n\u0131n, \u00fclkenin jeopolitikteki rol\u00fcnden ziyade, k\u0131r\u0131lgan k\u00fcreselle\u015fmi\u015f sistemlere olan ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131yla ilgili oldu\u011funu belirtiyor. \u00d6zellikle de s\u0131n\u0131rl\u0131 kesinti tamponlar\u0131na sahip, uzun ve savunmas\u0131z zincirler \u00fczerine kurulu bir yak\u0131t tedarik sistemi bu ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131n merkezindedir.<\/p>\n
Hepburn, SBS News’e yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamada, “\u0130ran \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131, Avustralya’n\u0131n enerji g\u00fcvenlik \u00e7er\u00e7evesindeki \u00e7oklu yap\u0131sal zay\u0131fl\u0131klar\u0131 g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne sermi\u015ftir,” diyor. “Bu durum, Avustralya’n\u0131n tedarik zincirinin co\u011frafi olarak yo\u011funla\u015fm\u0131\u015f ve k\u0131r\u0131lgan oldu\u011funu, teknelerin tedariklerle gelmeye devam edece\u011fini basit\u00e7e varsayamayaca\u011f\u0131m\u0131z\u0131 vurgulamaktad\u0131r.”<\/p>\n
Tarih, bunun al\u0131\u015f\u0131lmad\u0131k bir durum olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermektedir. 1973 petrol krizi d\u00fcnya genelinde yak\u0131t fiyatlar\u0131n\u0131 f\u0131rlatm\u0131\u015f, COVID-19 pandemisi ise tedarik zincirlerinin ne kadar h\u0131zl\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fclebilece\u011fini ortaya koymu\u015ftur.<\/p>\n
Benzer \u015fekilde, Orta Do\u011fu’daki sava\u015f k\u00fcresel bir stres testine d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015f; enerji piyasalar\u0131 s\u0131k\u0131la\u015fm\u0131\u015f, nakliye rotalar\u0131 aksam\u0131\u015f ve jeopolitik ittifaklar gerilmi\u015ftir. Avustralya i\u00e7in sonu\u00e7lar d\u0131\u015f politikan\u0131n \u00e7ok \u00f6tesine ge\u00e7erek, \u00fclkenin ekonomisini nas\u0131l g\u00fc\u00e7lendirdi\u011fi, rezervlerini ve s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 nas\u0131l g\u00fcvence alt\u0131na ald\u0131\u011f\u0131 ve kurumlar\u0131n\u0131 krize nas\u0131l haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 gibi temel konulara inmektedir.<\/p>\n
Uzmanlar, sorunun art\u0131k Avustralya’n\u0131n maruz kal\u0131p kalmad\u0131\u011f\u0131 de\u011fil, yan\u0131t vermeye ne kadar haz\u0131r oldu\u011fu oldu\u011funu belirtiyor.<\/p>\n
Avustralya genellikle bir enerji s\u00fcper g\u00fcc\u00fc olarak tan\u0131mlan\u0131r. S\u0131v\u0131la\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f do\u011fal gaz ve k\u00f6m\u00fcr\u00fcn d\u00fcnyan\u0131n en b\u00fcy\u00fck ihracat\u00e7\u0131lar\u0131ndan biridir. Ancak bu d\u0131\u015fsal g\u00fcc\u00fcn alt\u0131nda bir paradoks yatmaktad\u0131r: \u00dclke, ithal rafine yak\u0131ta b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde ba\u011f\u0131ml\u0131d\u0131r.<\/p>\n
H\u00fck\u00fcmet verilerine g\u00f6re, Avustralya rafine petrol\u00fcn\u00fcn yakla\u015f\u0131k y\u00fczde 90’\u0131n\u0131 ithal etmekte ve bunun \u00e7o\u011fu H\u00fcrm\u00fcz Bo\u011faz\u0131 da dahil olmak \u00fczere tart\u0131\u015fmal\u0131 deniz rotalar\u0131ndan ge\u00e7mektedir. S\u0131n\u0131rl\u0131 rezervler bu k\u0131r\u0131lganl\u0131\u011f\u0131 daha da art\u0131rmaktad\u0131r. Mevcut politika ayarlar\u0131 alt\u0131nda, Avustralya’n\u0131n yak\u0131t kapsam\u0131 Uluslararas\u0131 Enerji Ajans\u0131 (IEA) taraf\u0131ndan belirlenen 90 g\u00fcnl\u00fck k\u0131yaslama noktas\u0131n\u0131n \u00e7ok alt\u0131nda kalmaktad\u0131r.<\/p>\n
Hepburn, bu a\u00e7\u0131\u011f\u0131n hem acil hem de yap\u0131sal oldu\u011funu savunuyor.<\/p>\n
“2021 Yak\u0131t G\u00fcvenli\u011fi Yasas\u0131 kapsam\u0131ndaki i\u00e7 minimum g\u00fcvenlik y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc, ithalat\u00e7\u0131lara benzin, dizel ve jet yak\u0131t\u0131 i\u00e7in yakla\u015f\u0131k 30 g\u00fcn zorunluluk getirmektedir. IEA bunun \u00fc\u00e7 kat\u0131n\u0131 zorunlu k\u0131lmaktad\u0131r,” diyor. “Zorluk \u015fudur ki, di\u011fer \u00f6nceliklerle \u2013 yani savunma, lojistik [ve] tar\u0131m \u2013 t\u00fcketiciler i\u00e7in pek bir \u015fey kalmamakta ve rezervler \u00e7ok h\u0131zl\u0131 t\u00fckenmektedir. Dolay\u0131s\u0131yla bu, uzun s\u00fcreli bir kesinti durumunda \u00e7ok az \u00e7\u00f6z\u00fcm sunan k\u0131sa vadeli bir \u00e7\u00f6z\u00fcmd\u00fcr.”<\/p>\n
Hepburn, bu a\u00e7\u0131\u011f\u0131 kapatman\u0131n yaln\u0131zca kademeli d\u00fczeltmelerden fazlas\u0131n\u0131 gerektirdi\u011fini; koordineli, uzun vadeli bir strateji talep etti\u011fini s\u00f6yl\u00fcyor.<\/p>\n
\u00d6nerdi\u011fi \u00f6nlemler aras\u0131nda h\u00fck\u00fcmet kontroll\u00fc stratejik rezervlerin olu\u015fturulmas\u0131, yerel rafineri kapasitesine yeniden yat\u0131r\u0131m yap\u0131lmas\u0131, egemen bir tanker filosunun geli\u015ftirilmesi ve ithal yak\u0131tlara ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131 azaltmak i\u00e7in elektrifikasyonun h\u0131zland\u0131r\u0131lmas\u0131 yer almaktad\u0131r. Bu ad\u0131mlar bir araya getirildi\u011finde, Avustralya’n\u0131n d\u0131\u015f tedarik kesintilerine kar\u015f\u0131 direncini g\u00fc\u00e7lendirmeyi ama\u00e7lamaktad\u0131r.<\/p>\n
Uzmanlar, bu t\u00fcr \u00f6nlemlerin sadece ekonomi veya lojistikle ilgili olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, giderek ulusal g\u00fcvenlik meseleleri haline geldi\u011fini uyar\u0131yor.<\/p>\n
Avustralya Ulusal \u00dcniversitesi Ulusal G\u00fcvenlik Koleji ba\u015fkan\u0131 Rory Medcalf, enerji g\u00fcvenli\u011finin art\u0131k ikincil bir mesele olarak ele al\u0131namayaca\u011f\u0131n\u0131; g\u00fcvenilir bir yak\u0131t tedarikinin Avustralya’n\u0131n stratejik direncinde merkezi bir rol oynad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtiyor.<\/p>\n
“Enerji g\u00fcvenli\u011fi ulusal g\u00fcvenlik politikas\u0131n\u0131n d\u00fczenli bir par\u00e7as\u0131 olmal\u0131d\u0131r, \u00e7\u00fcnk\u00fc g\u00fcvenilir bir enerji tedariki olmadan her \u015fey \u00e7\u00f6ker,” diyor SBS News’e. “Ulusal yak\u0131t stoklamas\u0131n\u0131n maliyetleri ticari anlamda mant\u0131kl\u0131 gelmeyebilir, ancak mesele de budur: bu, t\u0131pk\u0131 savunma harcamalar\u0131 gibi, h\u00fck\u00fcmet taraf\u0131ndan ihtiyatl\u0131 bir sigorta poli\u00e7esi olarak ele al\u0131nmal\u0131d\u0131r.”<\/p>\n
Enerji ekonominin kan dola\u015f\u0131m\u0131 ise, tedarik zincirleri sinir sistemidir ve her ikisi de bask\u0131 alt\u0131ndad\u0131r. Son aksakl\u0131klar pandeminin ilk \u015foklar\u0131n\u0131 yans\u0131tmaktad\u0131r ancak \u015fimdi devam eden jeopolitik istikrars\u0131zl\u0131kla birle\u015fmektedir.<\/p>\n
Ekonomist Saul Eslake, Avustralya’n\u0131n maruziyetinin ekonomik yap\u0131s\u0131, \u00f6zellikle de k\u00fcresel ticarete olan ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131 nedeniyle artt\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtiyor.<\/p>\n
“Avustralya bu d\u0131\u015f \u015foklara k\u0131smen ‘k\u00fc\u00e7\u00fck a\u00e7\u0131k bir ekonomi’ olmam\u0131z nedeniyle savunmas\u0131zd\u0131r,” diyor SBS News’e. “Yani ticaret GSY\u0130H’m\u0131z\u0131n yakla\u015f\u0131k d\u00f6rtte birini olu\u015fturuyor… ve k\u0131smen de genel olarak net bir enerji ihracat\u00e7\u0131s\u0131 olsak da, \u00e7o\u011fu Asya’daki rafinerilerden gelen petrol \u00fcr\u00fcnleri ithalat\u0131na b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde ba\u011f\u0131ml\u0131y\u0131z, ki bu rafineriler de b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde K\u00f6rfez \u00fclkelerinden gelen ham petrol ithalat\u0131na dayan\u0131yor.”<\/p>\n
Eslake, k\u00fcresel finans krizi veya pandemi gibi \u00f6nceki krizlere k\u0131yasla, Avustralya’n\u0131n yan\u0131t verme kapasitesinin y\u0131llar i\u00e7inde zay\u0131flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyor.<\/p>\n
“B\u00fct\u00e7e a\u00e7\u0131klar\u0131 vererek ekonomik b\u00fcy\u00fcmeyi desteklemek gibi maliye politikas\u0131 kullanarak b\u00f6yle bir \u015fokun olumsuz sonu\u00e7lar\u0131na yan\u0131t verecek kadar g\u00fc\u00e7l\u00fc bir konumda de\u011filiz, \u00e7\u00fcnk\u00fc \u015fimdi \u00e7ok daha b\u00fcy\u00fck kamu borcu seviyelerimiz var,” diyor. “Ger\u00e7i di\u011fer bir\u00e7ok ‘geli\u015fmi\u015f’ ekonomininkinden daha b\u00fcy\u00fck de\u011fil.”<\/p>\n
Avustralya’n\u0131n ticareti \u00c7in ile yo\u011funla\u015fm\u0131\u015ft\u0131r; \u00c7in, Avustralya’n\u0131n t\u00fcm ihracat\u0131n\u0131n neredeyse \u00fc\u00e7te birini sat\u0131n almakta ve \u00fclkenin en b\u00fcy\u00fck iki y\u00f6nl\u00fc ticaret orta\u011f\u0131 olmaya devam ederek a\u015f\u0131r\u0131 ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k risklerinin alt\u0131n\u0131 \u00e7izmektedir.<\/p>\n
Eslake, i\u00e7e kapanmak yerine yan\u0131t\u0131n daha stratejik olmas\u0131 gerekti\u011fini savunuyor.<\/p>\n
“Donald Trump’\u0131n Vladimir Putin ile birlikte y\u0131kt\u0131\u011f\u0131 ‘kurallara dayal\u0131 uluslararas\u0131 d\u00fczenin’ \u015fimdi yaratt\u0131\u011f\u0131 risklere \u00e7\u00f6z\u00fcm, benim g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcme g\u00f6re, d\u00fcnyaya s\u0131rt \u00e7evirmek, Federasyon ile 1990’lar\u0131n ba\u015f\u0131 aras\u0131nda var olan Avustralya’ya geri \u00e7ekilmek de\u011fil… aksine ortak de\u011ferleri payla\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u00fclkelerle ili\u015fkiler kurmak ve derinle\u015ftirmektir,” diyor. “Ve belki de \u00e7\u0131karlar\u0131m\u0131z\u0131n s\u00f6z konusu olmad\u0131\u011f\u0131 kavgalara girmekten ka\u00e7\u0131nmakt\u0131r.”<\/p>\n
Orta Do\u011fu’daki sava\u015f\u0131n ekonomik sonu\u00e7lar\u0131 \u015fimdiden enflasyona, d\u00f6viz oynakl\u0131\u011f\u0131na ve i\u015fletme maliyetlerine yans\u0131maktad\u0131r.<\/p>\n
Eslake, risklerin anl\u0131k yak\u0131t fiyat\u0131 \u015foklar\u0131n\u0131n \u00f6tesine ge\u00e7ti\u011fini, Avustralya’n\u0131n bir\u00e7ok \u00f6nemli ticaret orta\u011f\u0131n\u0131n ithal enerjiye daha da ba\u011f\u0131ml\u0131 oldu\u011fu Asya \u00fczerinden ikincil etkilerin olas\u0131 oldu\u011funa i\u015faret ediyor. Bu ekonomilerdeki bir yava\u015flama, Avustralya’n\u0131n ihracat\u0131n\u0131 ve b\u00fcy\u00fcmesini olumsuz etkileyecektir.<\/p>\n
“Bunlar elbette en k\u00f6t\u00fc senaryolar ve \u00e7at\u0131\u015fma h\u0131zl\u0131 biterse i\u015fler daha az k\u00f6t\u00fc sonu\u00e7lanabilir,” diyor.<\/p>\n
Ayn\u0131 zamanda, politika tepkisinin kendisi de risk ta\u015f\u0131maktad\u0131r. Eslake, yerel end\u00fcstriyel kapasiteyi h\u0131zla yeniden in\u015fa etme \u00e7abalar\u0131n\u0131n dikkatlice ayarlanmazsa y\u00fcksek ekonomik maliyetlere yol a\u00e7abilece\u011fi konusunda uyar\u0131yor.<\/p>\n
“\u00c7elik \u00fcretimi, otomobil \u00fcretimi, petrol rafinerisi gibi bir dizi end\u00fcstride egemen yetenekleri aceleyle benimseme konusunda dikkatli olmam\u0131z gerekti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum, \u00e7\u00fcnk\u00fc buralarda tarifeler veya s\u00fcbvansiyonlar olmadan asla rekabet\u00e7i olamay\u0131z.”<\/p>\n
Ekonomik bask\u0131lar\u0131n \u00f6tesinde, kriz Avustralya’n\u0131n savunma zay\u0131fl\u0131klar\u0131 ve daha geni\u015f stratejik duru\u015fu hakk\u0131nda yeni sorular da ortaya \u00e7\u0131karmaktad\u0131r.<\/p>\n
Medcalf, geleneksel m\u00fcttefiklere, \u00f6zellikle Amerika Birle\u015fik Devletleri’ne olan ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131n sorguland\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtiyor.<\/p>\n
“Daha acil soru, ABD’ye esas olarak g\u00fcvenmeden \u00e7\u0131karlar\u0131m\u0131z\u0131 savunmak i\u00e7in daha fazlas\u0131n\u0131 yap\u0131p yapamayaca\u011f\u0131m\u0131zd\u0131r ve bu konuda daha gidecek \u00e7ok yolumuz var,” diyor.<\/p>\n
Ayn\u0131 zamanda, Avustralya de\u011fi\u015fen bir stratejik ortamda yol almaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor; ABD, m\u00fcttefiklerini savunma harcamalar\u0131n\u0131 art\u0131rmaya ve Hint-Pasifik b\u00f6lgesindeki g\u00fcvenlik y\u00fck\u00fcn\u00fcn daha b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131n\u0131 \u00fcstlenmeye zorluyor.<\/p>\n
Medcalf, zorlu\u011fun sadece askeri yetenekle s\u0131n\u0131rl\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyor. Direncin, kamu bilinci, kurumsal koordinasyon ve ekonomik istikrar\u0131 kapsayan, t\u00fcm toplumu kapsayan bir \u00e7aba olarak g\u00f6r\u00fclmesi gerekti\u011fini savunuyor.<\/p>\n
“Ancak Avustralya’n\u0131n bir krize haz\u0131rlanmak i\u00e7in yapabilece\u011fi \u00e7ok daha fazla \u015fey var, sadece [silah ve\/veya yak\u0131t] stoklamakla kalmay\u0131p, h\u00fck\u00fcmet ile toplum aras\u0131nda ekonomimize ve toplumsal uyumumuza y\u00f6nelik \u015foklarla nas\u0131l ba\u015fa \u00e7\u0131k\u0131laca\u011f\u0131 konusunda d\u00fcr\u00fcst bir diyalog ba\u015flatarak.”<\/p>\n
Ulusal direncin, Ulusal Kabine i\u00e7in s\u00fcrekli bir g\u00fcndem maddesi olmas\u0131 gerekti\u011fini, federal ve eyalet h\u00fck\u00fcmetleri aras\u0131nda d\u00fczenli koordinasyon sa\u011flanmas\u0131 gerekti\u011fini belirtiyor.<\/p>\n
Modern \u00e7at\u0131\u015fmalarda, askeri ve sivil sistemler aras\u0131ndaki \u00e7izgi giderek bulan\u0131kla\u015fmakta, teknoloji sadece sava\u015f ara\u00e7lar\u0131n\u0131 de\u011fil, stratejileri de yeniden \u015fekillendirmektedir.<\/p>\n
New South Wales \u00dcniversitesi Yapay Zeka Profes\u00f6r\u00fc Toby Walsh, bu an\u0131n bir d\u00f6n\u00fcm noktas\u0131 olabilece\u011fini \u00f6ne s\u00fcr\u00fcyor.<\/p>\n
“Sava\u015f tarih\u00e7ileri, bunun ilk yapay zeka sava\u015f\u0131 oldu\u011funu, yapay zekan\u0131n sadece dronlar gibi silah sistemlerinde de\u011fil, hedef se\u00e7iminden sava\u015f oyunlar\u0131na kadar karar zincirinin her a\u015famas\u0131nda kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 geriye d\u00f6n\u00fcp bakacaklar,” diyor SBS News’e.<\/p>\n
Ancak Avustralya’n\u0131n teknolojik savunma haz\u0131rl\u0131klar\u0131 ayak uyduram\u0131yor olabilir.<\/p>\n
2023 Savunma Stratejik \u0130ncelemesi, hava ve f\u00fcze savunmas\u0131nda acil bo\u015fluklar oldu\u011fu konusunda uyarm\u0131\u015f, haz\u0131r \u00e7\u00f6z\u00fcmlerin d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmesi gerekti\u011fini \u00f6ne s\u00fcrerek mevcut programa yeterli \u00f6nceli\u011fin verilmedi\u011fini vurgulam\u0131\u015ft\u0131r. Ortak yazar Peter Dean, ABD \u00c7al\u0131\u015fmalar\u0131 Merkezi taraf\u0131ndan yay\u0131nlanan bir raporda, Avustralya’n\u0131n kara tabanl\u0131 hava savunmas\u0131n\u0131n yetersiz kald\u0131\u011f\u0131n\u0131, \u00fclkeyi hem i\u00e7eride hem de g\u00f6revde savunmas\u0131z b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtmi\u015ftir.<\/p>\n
Walsh, n\u00fckleer enerjili denizalt\u0131lar gibi y\u00fcksek maliyetli platformlar da dahil olmak \u00fczere geleneksel savunma programlar\u0131n\u0131n, sava\u015f\u0131n gelece\u011finin kara, deniz ve havada faaliyet g\u00f6steren d\u00fc\u015f\u00fck maliyetli, otonom sistemlere do\u011fru kaymas\u0131na ra\u011fmen Avustralya’n\u0131n yat\u0131r\u0131m \u00f6nceliklerine hakim olmaya devam etti\u011fine dikkat \u00e7ekiyor.<\/p>\n
“D\u00fcnyan\u0131n jeopolitik istikrar\u0131 hi\u00e7 bu kadar k\u0131r\u0131lgan olmam\u0131\u015ft\u0131. Askeri g\u00fc\u00e7 art\u0131k sadece F-35 sava\u015f u\u00e7aklar\u0131 ve u\u00e7ak gemileri de\u011fil. \u00d6rne\u011fin \u0130ran’\u0131n hala sahip oldu\u011fu binlerce d\u00fc\u015f\u00fck maliyetli dronlard\u0131r,” diyor.<\/p>\n
Bu de\u011fi\u015fimin teorik olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, sava\u015f alanlar\u0131n\u0131 \u015fimdiden yeniden \u015fekillendirdi\u011fini ve uyum sa\u011flamakta yava\u015f kalan \u00fclkelerdeki bo\u015fluklar\u0131 ortaya \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131n\u0131 savunuyor.<\/p>\n
Uzmanlar, Avustralya’n\u0131n g\u00fc\u00e7l\u00fc y\u00f6nlerinin \u2013 kaynaklar, kurumlar, ittifaklar \u2013 \u00f6nemli olmaya devam etti\u011fini, ancak zay\u0131fl\u0131klar\u0131n\u0131n da \u00f6yle oldu\u011funu belirtiyor. Kav\u015fak art\u0131k uzak de\u011fil; zaten burada.<\/p>\n
G\u00fcncelleme: 1 g\u00fcn \u00f6nce, 11:14<\/em> #OrtaDo\u011fuSava\u015f\u0131 #AvustralyaG\u00fcvenli\u011fi #EnerjiKrizi #TedarikZinciri #JeopolitikRiskler #UlusalHaz\u0131rl\u0131k #SavunmaPolitikas\u0131 #YapayZekaSava\u015f\u0131 #K\u00fcreselBa\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k #\u0130ran\u00c7at\u0131\u015fmas\u0131<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Orta Do\u011fu Sava\u015f\u0131’n\u0131n Avustralya’n\u0131n G\u00f6z Ard\u0131 Edemeyece\u011fi Dersleri Binlerce kilometre uzakta ya\u015fanan sava\u015flar\u0131n sonu\u00e7lar\u0131 Avustralyal\u0131lar i\u00e7in nadiren an\u0131nda hissedilir. Ancak Orta Do\u011fu’daki son sava\u015f, g\u00fcnl\u00fck hayata somut yollarla s\u0131zmaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Man\u015fetlere ve sosyal medya ak\u0131\u015flar\u0131na hakim olman\u0131n \u00f6tesinde, k\u00fcresel sistemlere derinden ba\u011fl\u0131 ancak \u015foklar\u0131ndan her zaman yal\u0131t\u0131lamayan bir ulusun yap\u0131sal zay\u0131fl\u0131klar\u0131n\u0131 sessizce ortaya \u00e7\u0131karm\u0131\u015ft\u0131r. K\u00fcresel […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":759,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[37],"tags":[],"class_list":["post-758","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-orta-dogu-haberleri"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fajr.news\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/758","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fajr.news\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fajr.news\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fajr.news\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fajr.news\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=758"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/fajr.news\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/758\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fajr.news\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/759"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fajr.news\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=758"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fajr.news\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=758"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fajr.news\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=758"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
Kaynak: SBS News<\/em><\/p>\n