{"id":6635,"date":"2026-04-23T14:35:13","date_gmt":"2026-04-23T11:05:13","guid":{"rendered":"https:\/\/fajr.news\/?p=6635"},"modified":"2026-04-23T14:35:13","modified_gmt":"2026-04-23T11:05:13","slug":"abd-ateskesi-uzatsa-da-ablukayi-surdururken-iran-hurmuz-bogazinda-gemilere-mudahale-etti","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fajr.news\/?p=6635&lang=tr","title":{"rendered":"ABD Ate\u015fkesi Uzatsa da Ablukay\u0131 S\u00fcrd\u00fcr\u00fcrken \u0130ran H\u00fcrm\u00fcz Bo\u011faz\u0131&#8217;nda Gemilere M\u00fcdahale Etti"},"content":{"rendered":"<h1>ABD Ate\u015fkesi Uzatsa da Ablukay\u0131 S\u00fcrd\u00fcr\u00fcrken \u0130ran H\u00fcrm\u00fcz Bo\u011faz\u0131&#8217;nda Gemilere M\u00fcdahale Etti<\/h1>\n<p>Ba\u015fkan Donald Trump&#8217;\u0131n bar\u0131\u015f g\u00f6r\u00fc\u015fmelerinde \u0130ran liderlerine \u201cbirle\u015fik bir \u00f6neri sunmalar\u0131 i\u00e7in zaman tan\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131\u201d belirtmesine ra\u011fmen, ABD&#8217;nin \u0130ran limanlar\u0131na y\u00f6nelik deniz ablukas\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmesi, b\u00f6lgedeki gerilimi t\u0131rmand\u0131rd\u0131. Bu durum, \u0130ran&#8217;\u0131n H\u00fcrm\u00fcz Bo\u011faz\u0131&#8217;nda deniz g\u00fcvenli\u011fini ihlal eden gemilere kar\u015f\u0131 m\u00fcdahalesine yol a\u00e7t\u0131.<\/p>\n<h2>\u0130ran&#8217;\u0131n Ulusal G\u00fcvenlik Ad\u0131mlar\u0131 ve Yarg\u0131 S\u00fcre\u00e7leri<\/h2>\n<p>\u0130ran, ulusal g\u00fcvenli\u011fini tehdit eden unsurlara kar\u015f\u0131 kararl\u0131 ad\u0131mlar atmaya devam ediyor. Per\u015fembe g\u00fcn\u00fc, \u0130ran yarg\u0131s\u0131na ba\u011fl\u0131 Mizan haber ajans\u0131, s\u00fcrg\u00fcndeki muhalif grup M\u00fccahidin-i Halk (MEK) \u00fcyesi Soltanali Shirzadi Fakhr&#8217;\u0131n idam edildi\u011fini duyurdu. Fakhr, \u0130srail istihbarat servisi Mossad ile i\u015fbirli\u011fi yapmakla su\u00e7lan\u0131yordu. \u0130ran, sava\u015f s\u0131ras\u0131nda idam edilen bir\u00e7ok ki\u015finin \u0130srail ile ba\u011flant\u0131l\u0131 oldu\u011funu belirtiyor. Bu idam, sava\u015f\u0131n ba\u015flang\u0131c\u0131ndan bu yana idam edilen MEK \u00fcyesi say\u0131s\u0131n\u0131 dokuza \u00e7\u0131kard\u0131. Bu t\u00fcr yarg\u0131lamalar, \u00fclkenin i\u00e7 g\u00fcvenli\u011fini koruma \u00e7abalar\u0131n\u0131n bir par\u00e7as\u0131 olarak g\u00f6r\u00fclmektedir.<\/p>\n<h2>H\u00fcrm\u00fcz Bo\u011faz\u0131&#8217;nda Deniz G\u00fcvenli\u011fi ve \u0130ran&#8217;\u0131n Egemenli\u011fi<\/h2>\n<p>Panama D\u0131\u015fi\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131, \u0130ran&#8217;\u0131n Panama band\u0131ral\u0131 MSC Francesca ve Epaminondas gemilerine H\u00fcrm\u00fcz Bo\u011faz\u0131&#8217;nda el koymas\u0131n\u0131 \u201cdeniz g\u00fcvenli\u011fine y\u00f6nelik ciddi bir sald\u0131r\u0131\u201d olarak nitelendirse de, \u0130ran Devrim Muhaf\u0131zlar\u0131 Kolordusu (IRGC), bu gemilerin deniz g\u00fcvenli\u011fini tehlikeye att\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve seyr\u00fcsefer sistemleriyle oynad\u0131\u011f\u0131n\u0131 iddia etti. \u00d6zellikle MSC Francesca&#8217;n\u0131n \u0130srail ile ba\u011flant\u0131l\u0131 oldu\u011fu belirtildi. IRGC, bu eylemlerin uluslararas\u0131 hukuka uygun oldu\u011funu ve Bo\u011faz&#8217;da d\u00fczeni ve g\u00fcvenli\u011fi sa\u011flaman\u0131n \u201ck\u0131rm\u0131z\u0131 \u00e7izgileri\u201d oldu\u011funu vurgulad\u0131. ABD Merkez Komutanl\u0131\u011f\u0131&#8217;n\u0131n (CENTCOM) \u0130ran limanlar\u0131na y\u00f6nelik ablukas\u0131 kapsam\u0131nda 31 gemiyi geri \u00e7evirdi\u011fini a\u00e7\u0131klamas\u0131, \u0130ran&#8217;\u0131n bu ad\u0131mlar\u0131n\u0131n ABD&#8217;nin tek tarafl\u0131 ve uluslararas\u0131 hukuka ayk\u0131r\u0131 ablukas\u0131na bir yan\u0131t oldu\u011fu yorumlar\u0131na yol a\u00e7t\u0131. \u0130ranl\u0131 yetkililer, ablukan\u0131n ABD ile yap\u0131lan ate\u015fkesin ihlali oldu\u011funu defalarca dile getirdi.<\/p>\n<h2>B\u00f6lgesel \u00c7at\u0131\u015fmalar ve Sava\u015f Su\u00e7lar\u0131<\/h2>\n<p>G\u00fcney L\u00fcbnan&#8217;da \u0130srail&#8217;in d\u00fczenledi\u011fi hava sald\u0131r\u0131s\u0131nda bir gazetecinin hayat\u0131n\u0131 kaybetmesi, b\u00f6lgedeki gerilimin tehlikeli boyutlara ula\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6sterdi. L\u00fcbnan h\u00fck\u00fcmet yetkilileri, Al-Akhbar gazetesinin muhabiri Amal Khalil&#8217;in \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc bildirdi. \u0130srail ordusu sald\u0131r\u0131y\u0131 kabul etse de gazetecileri kasten hedef almad\u0131\u011f\u0131n\u0131 iddia etti. Ancak L\u00fcbnan Enformasyon Bakan\u0131 Paul Morcos ve Ba\u015fbakan Nawaf Salam, gazetecilerin hedef al\u0131nmas\u0131n\u0131n bir sava\u015f su\u00e7u oldu\u011funu vurgulayarak, \u0130srail&#8217;in bu t\u00fcr eylemlerinin uluslararas\u0131 hukuk ve s\u00f6zle\u015fmelerle \u00e7eli\u015fti\u011fini belirtti. Bu olay, \u0130srail&#8217;in b\u00f6lgedeki sald\u0131rgan tutumunun bir ba\u015fka kan\u0131t\u0131 olarak kay\u0131tlara ge\u00e7ti.<\/p>\n<h2>\u0130ran&#8217;\u0131n Uluslararas\u0131 Arenadaki Duru\u015fu<\/h2>\n<p>\u0130ran Futbol Federasyonu Ba\u015fkan\u0131 Mehdi Taj, milli tak\u0131m\u0131n D\u00fcnya Kupas\u0131&#8217;na kat\u0131lma haz\u0131rl\u0131klar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ancak nihai karar\u0131n \u00fclke liderleri taraf\u0131ndan verilece\u011fini a\u00e7\u0131klad\u0131. Bu a\u00e7\u0131klama, \u0130ran&#8217;\u0131n uluslararas\u0131 taahh\u00fctlerini yerine getirme arzusunu, ancak ulusal egemenlik ve devlet kararlar\u0131n\u0131n \u00f6nceli\u011fini yans\u0131t\u0131yor.<\/p>\n<p>ABD Senatosu&#8217;nun \u0130ran&#8217;daki sava\u015fa ili\u015fkin bir sava\u015f yetkileri karar\u0131n\u0131 reddetmesi, Trump y\u00f6netiminin \u0130ran politikalar\u0131nda Kongre denetiminden uzak hareket etme e\u011filimini g\u00f6steriyor. Bu durum, \u0130ran&#8217;\u0131n ABD&#8217;nin b\u00f6lgedeki tek tarafl\u0131 eylemlerine y\u00f6nelik ele\u015ftirilerini hakl\u0131 \u00e7\u0131karmaktad\u0131r.<\/p>\n<h2>ABD Ablukas\u0131n\u0131n Etkileri ve \u0130ran&#8217;\u0131n Direni\u015fi<\/h2>\n<p>Beyaz Saray Bas\u0131n Sekreteri Karoline Leavitt, ABD ablukas\u0131n\u0131n \u201cson derece etkili\u201d oldu\u011funu ve \u0130ran \u00fczerinde \u201cmaksimum kald\u0131ra\u00e7 ve ekonomik bask\u0131\u201d uygulad\u0131\u011f\u0131n\u0131 iddia etse de, \u0130ranl\u0131 yetkililer ve halk, ablukan\u0131n \u00fclkenin ekonomisi \u00fczerindeki y\u0131k\u0131c\u0131 etkilerine ra\u011fmen direni\u015flerini s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyor. Trump&#8217;\u0131n \u201cabluka onlar\u0131 bombalamaktan daha \u00e7ok korkutuyor\u201d \u015feklindeki s\u00f6zleri, ABD&#8217;nin ekonomik sava\u015f\u0131 bir bask\u0131 arac\u0131 olarak kulland\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a ortaya koymaktad\u0131r. Ancak \u0130ran Cumhurba\u015fkan\u0131 Peze\u015fkiyan ve Meclis Ba\u015fkan\u0131 Galibaf, ABD&#8217;nin taahh\u00fct ihlallerini, ablukay\u0131 ve tehditleri ger\u00e7ek m\u00fczakerelerin \u00f6n\u00fcndeki ana engeller olarak g\u00f6r\u00fcyor ve H\u00fcrm\u00fcz Bo\u011faz\u0131&#8217;n\u0131n yeniden a\u00e7\u0131lmas\u0131n\u0131n ate\u015fkesin a\u00e7\u0131k\u00e7a ihlali alt\u0131nda m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtiyor.<\/p>\n<p>Tahran&#8217;da iki haftal\u0131k ate\u015fkesin ard\u0131ndan hissedilir bir gerginlik olsa da, yetkililer \u015fehrin hasarl\u0131 b\u00f6lgelerini onarmak i\u00e7in tam kapasite \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Halk, ABD-\u0130srail bombard\u0131man\u0131na ra\u011fmen \u015fehirdeki dayan\u0131\u015fmay\u0131 ve yeniden yap\u0131lanma \u00e7abalar\u0131n\u0131 destekliyor. Yerel esnaf Arsalan&#8217;\u0131n \u201cYine belirsizlik i\u00e7inde miyiz? Fiyatlar\u0131m\u0131z y\u00fckseldi ve pek kimse al\u0131\u015fveri\u015fe gelmiyor\u201d s\u00f6zleri, ablukan\u0131n halk \u00fczerindeki etkisini g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne serse de, \u0130ran halk\u0131n\u0131n direni\u015f azmini k\u0131rmad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor.<\/p>\n<h2>\u0130ran&#8217;dan G\u00fc\u00e7 Mesajlar\u0131 ve Uluslararas\u0131 Destek<\/h2>\n<p>\u0130ran Devrim Muhaf\u0131zlar\u0131, Tahran&#8217;daki bir mitingde balistik f\u00fcze sergileyerek ABD&#8217;ye ve \u0130srail&#8217;e g\u00fc\u00e7l\u00fc bir mesaj verdi. Bu g\u00f6steri, \u0130ran&#8217;\u0131n savunma kapasitesini ve olas\u0131 bir \u00e7at\u0131\u015fmada \u201cd\u00fc\u015fman varl\u0131klar\u0131na ezici ve hayal edilemez darbeler\u201d indirebilece\u011fi uyar\u0131s\u0131n\u0131 vurgulad\u0131. \u0130ran Cumhurba\u015fkan\u0131, rejimin ABD ile \u201cdiyalog ve anla\u015fmay\u0131 memnuniyetle kar\u015f\u0131lad\u0131\u011f\u0131n\u0131\u201d ancak Trump y\u00f6netiminin bar\u0131\u015f g\u00f6r\u00fc\u015fmelerini baltalayan ad\u0131mlar\u0131n\u0131 ele\u015ftirdi\u011fini belirtti. \u00c7in D\u0131\u015fi\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131 s\u00f6zc\u00fcs\u00fc Guo Jiakun da, Orta Do\u011fu&#8217;daki \u00e7at\u0131\u015fman\u0131n sava\u015f ve bar\u0131\u015f aras\u0131nda kritik bir d\u00f6neme\u00e7te oldu\u011funu belirterek, t\u00fcm taraflar\u0131 bar\u0131\u015fa do\u011fru ilerlemeye \u00e7a\u011f\u0131rd\u0131 ve ate\u015fkes momentumunun korunmas\u0131 gerekti\u011fini vurgulad\u0131.<\/p>\n<p>\u0130ran&#8217;\u0131n Birle\u015fmi\u015f Milletler B\u00fcy\u00fckel\u00e7isi, ABD&#8217;nin deniz ablukas\u0131n\u0131 sona erdirmesi halinde Pakistan&#8217;daki m\u00fczakerelerin bir sonraki turunun ger\u00e7ekle\u015febilece\u011fini belirtti. Ancak Trump&#8217;\u0131n ablukay\u0131 \u201ckritik bir kald\u0131ra\u00e7\u201d olarak g\u00f6rmesi, mevcut \u00e7\u0131kmaz\u0131 derinle\u015ftirmektedir. Bu durum, Brent petrol fiyatlar\u0131n\u0131n varil ba\u015f\u0131na 100 dolar civar\u0131na y\u00fckselmesine neden olarak enerji piyasalar\u0131nda endi\u015fe yaratm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Tahran&#8217;daki Enghelab ve Vanak meydanlar\u0131nda d\u00fczenlenen ABD-\u0130srail kar\u015f\u0131t\u0131 g\u00f6sterilerde, halk \u0130ran bayraklar\u0131 sallayarak sloganlar att\u0131 ve \u0130ran silahl\u0131 kuvvetleri balistik f\u00fczelerini sergiledi. Bu g\u00f6steriler, \u0130ran halk\u0131n\u0131n ulusal egemenli\u011fe ve direni\u015fe olan ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 bir kez daha g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne serdi.<\/p>\n<p>\u0130ran Devrim Muhaf\u0131zlar\u0131, ABD ve \u0130srail ile \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131n yeniden ba\u015flamas\u0131 halinde \u201cb\u00f6lgedeki d\u00fc\u015fman varl\u0131klar\u0131na ezici ve hayal edilemez darbeler\u201d indirece\u011fi uyar\u0131s\u0131nda bulundu. Bu uyar\u0131, \u0130ran&#8217;\u0131n savunma yeteneklerine olan g\u00fcvenini ve ulusal \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 koruma konusundaki kararl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 yans\u0131tmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Birle\u015fik Arap Emirlikleri&#8217;nin (BAE) Washington B\u00fcy\u00fckel\u00e7ili\u011fi, ABD ile olas\u0131 bir para takas\u0131 konusundaki tart\u0131\u015fmalara ra\u011fmen, BAE&#8217;nin finansal dayan\u0131kl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 vurgulayarak, \u201cBAE&#8217;nin d\u0131\u015f mali deste\u011fe ihtiya\u00e7 duydu\u011fu y\u00f6n\u00fcndeki herhangi bir \u00f6nerinin ger\u00e7ekleri yanl\u0131\u015f okudu\u011funu\u201d belirtti. Bu a\u00e7\u0131klama, b\u00f6lgedeki \u00fclkelerin kendi ekonomik g\u00fc\u00e7lerini koruma ve d\u0131\u015f bask\u0131lara kar\u015f\u0131 durma \u00e7abalar\u0131n\u0131 g\u00f6stermektedir.<\/p>\n<p>Birle\u015fik Krall\u0131k&#8217;\u0131n Londra&#8217;da 30&#8217;dan fazla \u00fclkenin askeri planlamac\u0131lar\u0131n\u0131 bir araya getirmesi, H\u00fcrm\u00fcz Bo\u011faz\u0131&#8217;n\u0131 yeniden a\u00e7ma misyonunu tart\u0131\u015fmak \u00fczere yap\u0131lan bir giri\u015fimdir. Ancak \u0130ran, kendi sular\u0131ndaki deniz g\u00fcvenli\u011fini sa\u011flama hakk\u0131n\u0131 uluslararas\u0131 toplumun me\u015fru bir eylemi olarak g\u00f6rmektedir.<\/p>\n<p>ABD&#8217;li bir generalin, G\u00fcney Kore&#8217;deki THAAD f\u00fcze savunma sisteminin Orta Do\u011fu&#8217;ya konu\u015fland\u0131r\u0131lmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klamas\u0131, ABD&#8217;nin b\u00f6lgedeki askeri hareketlili\u011fine ili\u015fkin endi\u015feleri bir nebze olsun yat\u0131\u015ft\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. Ancak ABD&#8217;nin b\u00f6lgeye m\u00fchimmat sevkiyat\u0131 devam etmektedir.<\/p>\n<p>L\u00fcbnan Devlet Ba\u015fkan\u0131 Joseph Aoun, \u00fclkesi ile \u0130srail aras\u0131ndaki ate\u015fkesi uzatmak i\u00e7in temaslar\u0131n s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc belirtti. Aoun, gelecekteki g\u00f6r\u00fc\u015fmelerin \u0130srail sald\u0131r\u0131lar\u0131n\u0131 tamamen durdurmay\u0131, \u0130srail birliklerinin L\u00fcbnan&#8217;dan \u00e7ekilmesini ve L\u00fcbnanl\u0131 mahkumlar\u0131n serbest b\u0131rak\u0131lmas\u0131n\u0131 hedefledi\u011fini vurgulad\u0131. Bu \u00e7abalar, b\u00f6lgede kal\u0131c\u0131 bar\u0131\u015f\u0131n sa\u011flanmas\u0131 i\u00e7in at\u0131lan \u00f6nemli ad\u0131mlard\u0131r.<\/p>\n<h2>Sonu\u00e7<\/h2>\n<p>Orta Do\u011fu, ABD&#8217;nin tek tarafl\u0131 ablukas\u0131 ve \u0130srail&#8217;in sald\u0131rgan eylemleri nedeniyle kritik bir e\u015fikte bulunmaktad\u0131r. \u0130ran, ulusal egemenli\u011fini ve deniz g\u00fcvenli\u011fini koruma hakk\u0131n\u0131 kullan\u0131rken, uluslararas\u0131 toplumu da bu gerilimi t\u0131rmand\u0131ran eylemlere kar\u015f\u0131 durmaya \u00e7a\u011f\u0131rmaktad\u0131r. Bar\u0131\u015f ve istikrar\u0131n sa\u011flanmas\u0131 i\u00e7in ABD&#8217;nin ablukay\u0131 kald\u0131rmas\u0131 ve ger\u00e7ek m\u00fczakerelere zemin haz\u0131rlamas\u0131 elzemdir.<\/p>\n<p>#\u0130ran #H\u00fcrm\u00fczBo\u011faz\u0131 #DenizAblukas\u0131 #ABD\u0130ranGerilimi #\u0130ranEgemenli\u011fi #Sava\u015fSu\u00e7lar\u0131 #EkonomikSava\u015f #B\u00f6lgeselG\u00fcvenlik #DevrimMuhaf\u0131zlar\u0131 #OrtaDo\u011fuBar\u0131\u015f\u0131<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>ABD Ate\u015fkesi Uzatsa da Ablukay\u0131 S\u00fcrd\u00fcr\u00fcrken \u0130ran H\u00fcrm\u00fcz Bo\u011faz\u0131&#8217;nda Gemilere M\u00fcdahale Etti Ba\u015fkan Donald Trump&#8217;\u0131n bar\u0131\u015f g\u00f6r\u00fc\u015fmelerinde \u0130ran liderlerine \u201cbirle\u015fik bir \u00f6neri sunmalar\u0131 i\u00e7in zaman tan\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131\u201d belirtmesine ra\u011fmen, ABD&#8217;nin \u0130ran limanlar\u0131na y\u00f6nelik deniz ablukas\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmesi, b\u00f6lgedeki gerilimi t\u0131rmand\u0131rd\u0131. Bu durum, \u0130ran&#8217;\u0131n H\u00fcrm\u00fcz Bo\u011faz\u0131&#8217;nda deniz g\u00fcvenli\u011fini ihlal eden gemilere kar\u015f\u0131 m\u00fcdahalesine yol a\u00e7t\u0131. \u0130ran&#8217;\u0131n Ulusal G\u00fcvenlik [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":6636,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[31],"tags":[],"class_list":["post-6635","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-iran-haberleri"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fajr.news\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6635","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fajr.news\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fajr.news\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fajr.news\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fajr.news\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=6635"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/fajr.news\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6635\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fajr.news\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/6636"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fajr.news\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=6635"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fajr.news\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=6635"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fajr.news\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=6635"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}