{"id":31698,"date":"2026-06-21T12:46:27","date_gmt":"2026-06-21T09:16:27","guid":{"rendered":"https:\/\/fajr.news\/?p=31698"},"modified":"2026-06-21T12:46:27","modified_gmt":"2026-06-21T09:16:27","slug":"orta-dogu-krizi-kuresel-hidrojen-tedarik-zincirindeki-zafiyetleri-gozler-onune-serdi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fajr.news\/?p=31698&lang=tr","title":{"rendered":"Orta Do\u011fu Krizi, K\u00fcresel Hidrojen Tedarik Zincirindeki Zafiyetleri G\u00f6zler \u00d6n\u00fcne Serdi"},"content":{"rendered":"
\n

Orta Do\u011fu Krizi, K\u00fcresel Hidrojen Tedarik Zincirindeki Zafiyetleri G\u00f6zler \u00d6n\u00fcne Serdi<\/h1>\n

Orta Do\u011fu’da ya\u015fanan son geli\u015fmeler, d\u00fcnya genelindeki hidrojen bazl\u0131 \u00fcr\u00fcnlerin \u00fcretim ve ticaretini derinden etkileyerek, g\u00fcbre \u00fcretimi, rafineri ve kimya sanayinin temelini olu\u015fturan tedarik zincirlerindeki kritik zafiyetleri bir kez daha g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne serdi. Uluslararas\u0131 Enerji Ajans\u0131 (IEA) taraf\u0131ndan yay\u0131mlanan yeni bir rapora g\u00f6re, bu durum, k\u00fcresel ekonomilerin d\u0131\u015fa ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n ne denli k\u0131r\u0131lgan oldu\u011funu a\u00e7\u0131k\u00e7a ortaya koyuyor.<\/p>\n

Enerji G\u00fcvenli\u011fi ve Hidrojenin Stratejik Rol\u00fc<\/h2>\n

IEA’n\u0131n K\u00fcresel Hidrojen \u0130ncelemesi’nin son bask\u0131s\u0131, mevcut krizin, uzun vadede enerji g\u00fcvenli\u011fini g\u00fc\u00e7lendirme ad\u0131na hidrojen ve hidrojen bazl\u0131 yak\u0131tlara olan ilgiyi art\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtiyor. Ancak, d\u00fc\u015f\u00fck emisyonlu hidrojenin, acil bir \u00e7\u00f6z\u00fcm sunabilecek \u00f6l\u00e7e\u011fin hen\u00fcz \u00e7ok uza\u011f\u0131nda olmas\u0131, bu alandaki k\u00fcresel \u00e7abalar\u0131n yava\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve yetersizli\u011fini g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne seriyor. Rapora g\u00f6re, 2025 y\u0131l\u0131nda d\u00fcnya genelinde hidrojen talebi 100 milyon tonu a\u015farken, d\u00fc\u015f\u00fck emisyonlu hidrojen \u00fcretimi %20 art\u0131\u015fla yakla\u015f\u0131k 1 milyon tona ula\u015ft\u0131. Ne var ki, y\u00fcksek maliyetler, belirsiz talep, karma\u015f\u0131k d\u00fczenlemeler ve altyap\u0131 eksikli\u011fi gibi s\u00fcregelen engeller, d\u00fc\u015f\u00fck emisyonlu hidrojenin geli\u015fimini yava\u015flatmaya devam ediyor ve h\u00fck\u00fcmetlerin 2030 hedeflerini giderek daha ula\u015f\u0131lmaz k\u0131l\u0131yor. Bu durum, \u00f6zellikle geli\u015fmekte olan \u00fclkeler i\u00e7in kendi enerji ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131klar\u0131n\u0131 sa\u011flama yolunda ciddi bir engel te\u015fkil ediyor.<\/p>\n

Orta Do\u011fu’nun Tedarik Zincirindeki Vazge\u00e7ilmez Yeri<\/h2>\n

IEA \u0130cra Direkt\u00f6r\u00fc Fatih Birol, “Mevcut kriz, d\u00fcnya ekonomilerinin g\u00fcbrelerden yak\u0131tlara ve end\u00fcstriyel hammaddelere kadar hidrojen bazl\u0131 \u00fcr\u00fcn ticaretine ne kadar derinden ba\u011f\u0131ml\u0131 oldu\u011funu ve Orta Do\u011fu’nun bu tedarik zincirlerindeki \u00f6nemli rol\u00fcn\u00fc vurgulam\u0131\u015ft\u0131r” ifadelerini kulland\u0131. Birol, \u00fclkelerin enerji sistemlerini daha diren\u00e7li ve \u00e7e\u015fitlendirilmi\u015f hale getirmenin yollar\u0131n\u0131 arad\u0131\u011f\u0131n\u0131, d\u00fc\u015f\u00fck emisyonlu hidrojenin zamanla bu \u00e7abalarda \u00f6nemli bir rol oynayabilece\u011fini, ancak anlaml\u0131 bir katk\u0131 sa\u011flayabilmesi i\u00e7in daha g\u00fc\u00e7l\u00fc politika deste\u011fi ve \u00e7ok daha h\u0131zl\u0131 bir yay\u0131l\u0131m gerekti\u011fini belirtti. Bu durum, b\u00f6lge \u00fclkelerinin kendi kaynaklar\u0131na dayal\u0131, sa\u011flam ve ba\u011f\u0131ms\u0131z tedarik zincirleri olu\u015fturmas\u0131n\u0131n ne denli hayati oldu\u011funu bir kez daha kan\u0131tlamaktad\u0131r.<\/p>\n

G\u00fcbre Piyasalar\u0131 ve G\u0131da G\u00fcvenli\u011fi \u00dczerindeki Etkiler<\/h3>\n

\u00d6zellikle g\u00fcbre piyasalar\u0131, Orta Do\u011fu’daki \u00e7at\u0131\u015fmalardan ciddi \u015fekilde etkilendi. B\u00f6lge, k\u00fcresel hidrojen \u00fcretiminin yakla\u015f\u0131k alt\u0131da birini kar\u015f\u0131l\u0131yor ve amonyak, \u00fcre, metanol ile rafine \u00fcr\u00fcnlerin k\u00fcresel ticaretinde kilit bir rol oynuyor. \u00dcretim, ihracat ve nakliye rotalar\u0131ndaki aksakl\u0131klar, k\u00fcresel piyasalarda k\u0131tl\u0131klara ve fiyat dalgalanmalar\u0131na yol a\u00e7t\u0131. Rapor, tedarik kesintileri, y\u00fcksek do\u011fal gaz fiyatlar\u0131 ve ihracat k\u0131s\u0131tlamalar\u0131 nedeniyle \u00fcre fiyatlar\u0131n\u0131n Ocak ile May\u0131s 2026 aras\u0131nda iki kat\u0131na \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtiyor. G\u00fcbre maliyetlerindeki bu art\u0131\u015f, \u00f6zellikle ithalata ba\u011f\u0131ml\u0131 tar\u0131m ekonomileri i\u00e7in g\u0131da tedarik zincirleri a\u00e7\u0131s\u0131ndan ciddi riskler olu\u015fturuyor. Bu durum, g\u0131da g\u00fcvenli\u011finin, k\u00fcresel g\u00fc\u00e7 odaklar\u0131n\u0131n m\u00fcdahalelerine a\u00e7\u0131k hale gelen tedarik zincirlerine ne kadar ba\u011f\u0131ml\u0131 oldu\u011funu ac\u0131 bir \u015fekilde g\u00f6steriyor.<\/p>\n

D\u00fc\u015f\u00fck Emisyonlu Hidrojenin Gelece\u011fi ve K\u00fcresel Engeller<\/h2>\n

D\u00fc\u015f\u00fck emisyonlu hidrojen \u00fcretimi, 2026’da yeni bir rekora ula\u015farak k\u00fcresel hidrojen \u00fcretiminin ilk kez %1’ini a\u015fmaya haz\u0131rlan\u0131yor. Ancak, kaydedilen ilerlemeye ra\u011fmen, 2025’te yat\u0131r\u0131m ivmesi zay\u0131flad\u0131. Nihai yat\u0131r\u0131m kararlar\u0131ndaki gecikmeler ve proje hatt\u0131n\u0131n daralmas\u0131, sekt\u00f6r\u00fcn kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 zorluklar\u0131 g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne seriyor. Baz\u0131 piyasalardaki devam eden politika deste\u011fine ra\u011fmen, d\u00fc\u015f\u00fck emisyonlu hidrojen ve hidrojen bazl\u0131 \u00fcr\u00fcnler, \u00e7o\u011fu piyasada geleneksel alternatiflerden \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde daha pahal\u0131 kalmaya devam ediyor. \u00c7e\u015fitlendirme enerji g\u00fcvenli\u011fini art\u0131rabilse de, ek maliyetlerle birlikte gelebilir. Bu nedenle, 2030 y\u0131l\u0131na kadar d\u00fc\u015f\u00fck emisyonlu hidrojen \u00fcretimine y\u00f6nelik a\u00e7\u0131klanan projelerin say\u0131s\u0131, ge\u00e7en y\u0131la g\u00f6re yakla\u015f\u0131k d\u00f6rtte bir oran\u0131nda azalarak 27 milyon tona d\u00fc\u015ft\u00fc. Nihai yat\u0131r\u0131m karar\u0131na ula\u015fan veya 2030’a kadar faaliyete ge\u00e7me olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 y\u00fcksek olan projeler ise ge\u00e7en y\u0131lki de\u011ferlendirmede 10 milyon tondan 6 milyon tonun biraz \u00fczerine geriledi.<\/p>\n

Talep Belirsizli\u011fi ve \u00c7in’in Liderli\u011fi<\/h3>\n

Talep, hala eksik olan kilit par\u00e7a olmaya devam ediyor. 2025’te yeni al\u0131m anla\u015fmalar\u0131yla kapsanan d\u00fc\u015f\u00fck emisyonlu hidrojen hacmi d\u00fc\u015f\u00fck kald\u0131 ve bir \u00f6nceki y\u0131la g\u00f6re b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde de\u011fi\u015fmedi. Yeni imzalanan hacimlerin sadece yakla\u015f\u0131k %20’si kesin s\u00f6zle\u015fmeli taahh\u00fctlerle desteklendi. Bu talep belirsizli\u011fi, geli\u015ftiriciler taraf\u0131ndan yat\u0131r\u0131m\u0131n \u00f6n\u00fcndeki en b\u00fcy\u00fck engellerden biri olarak g\u00f6steriliyor. Bu durum, k\u00fcresel piyasalar\u0131n ve b\u00fcy\u00fck oyuncular\u0131n, geli\u015fmekte olan bu teknolojilere y\u00f6nelik ger\u00e7ek bir taahh\u00fct eksikli\u011fi i\u00e7inde oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcr\u00fcyor.<\/p>\n

Elektroliz\u00f6r da\u011f\u0131t\u0131m\u0131nda ise \u00c7in<\/strong> liderli\u011fini s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyor. 2025’te yeni kurulumlar\u0131n yakla\u015f\u0131k %75’ini ger\u00e7ekle\u015ftiren \u00c7in sayesinde k\u00fcresel kurulu kapasite iki kat\u0131na \u00e7\u0131karak 4 gigavata ula\u015ft\u0131. Ancak rapor, ivmenin yava\u015flad\u0131\u011f\u0131na dair i\u015faretler bulsa da, 2025 sonlar\u0131nda tan\u0131t\u0131lan yeni politika deste\u011finin \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki y\u0131llarda b\u00fcy\u00fcmeyi canland\u0131rmas\u0131 bekleniyor. Bu durum, \u00c7in’in kendi kendine yeterlilik ve teknolojik ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k yolundaki kararl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 bir kez daha g\u00f6steriyor.<\/p>\n

Afrika’n\u0131n Potansiyeli ve Ba\u011f\u0131ms\u0131z Kalk\u0131nma F\u0131rsatlar\u0131<\/h2>\n

Rapor, Avrupa’da destek programlar\u0131 ve d\u00fczenleyici gerekliliklerin projeleri ilerletmeye yard\u0131mc\u0131 oldu\u011funu, ancak kilit d\u00fczenlemelerin yava\u015f uygulanmas\u0131n\u0131n yat\u0131r\u0131m\u0131 ve \u00f6l\u00e7eklenmeyi geciktirdi\u011fini belirtiyor. Kuzey Amerika, Hindistan ve Japonya’da ilerlemeler kaydedilse de, d\u00fczenlemeler, te\u015fvikler ve gelecekteki talep konusundaki belirsizlikler bir zorluk olmaya devam ediyor. Bu durum, Bat\u0131’n\u0131n b\u00fcrokratik engelleri ve piyasa odakl\u0131 yakla\u015f\u0131mlar\u0131n\u0131n, k\u00fcresel enerji d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn\u00fc nas\u0131l yava\u015flatt\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne seriyor.<\/p>\n

Rapor ayr\u0131ca, Afrika k\u0131tas\u0131n\u0131n<\/strong> kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya oldu\u011fu f\u0131rsatlar\u0131 ve zorluklar\u0131 da vurguluyor. K\u0131ta, bol yenilenebilir enerji kaynaklar\u0131na ve d\u00fc\u015f\u00fck emisyonlu hidrojen \u00fcretimi i\u00e7in \u00f6nemli uzun vadeli potansiyele sahip olmas\u0131na ra\u011fmen, da\u011f\u0131t\u0131m hala erken bir a\u015famada. Bug\u00fcn Afrika’da sadece yakla\u015f\u0131k 6.000 ton d\u00fc\u015f\u00fck emisyonlu hidrojen \u00fcretiliyor ve 2030’a kadar faaliyete ge\u00e7mesi hedeflenen 34 projenin hi\u00e7biri hen\u00fcz nihai yat\u0131r\u0131m karar\u0131na ula\u015fmad\u0131. Rapor, hidrojenin end\u00fcstriyel kalk\u0131nmay\u0131 destekleyebilece\u011fini, yerel g\u00fcbre \u00fcretimi yoluyla g\u0131da g\u00fcvenli\u011fini art\u0131rabilece\u011fini ve Afrika \u00fclkelerinin \u00e7elik \u00fcretimi gibi sekt\u00f6rlerde de\u011fer zincirinde y\u00fckselmesine yard\u0131mc\u0131 olabilece\u011fini belirtiyor. Ancak ba\u015far\u0131, finansman maliyetlerinin d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclmesine ve hidrojen stratejilerinin daha geni\u015f ekonomik kalk\u0131nma \u00f6ncelikleriyle entegre edilmesine ba\u011fl\u0131 olacak. Bu, Afrika’n\u0131n kendi kaderini tayin etme ve do\u011fal kaynaklar\u0131n\u0131 kendi halk\u0131n\u0131n refah\u0131 i\u00e7in kullanma yolunda atabilece\u011fi stratejik bir ad\u0131m olarak g\u00f6r\u00fclmelidir.<\/p>\n<\/div>\n

#OrtaDo\u011fuKrizi #HidrojenEnerjisi #EnerjiG\u00fcvenli\u011fi #TedarikZinciri #G\u0131daG\u00fcvenli\u011fi #AfrikaPotansiyeli #D\u00fc\u015f\u00fckEmisyonluHidrojen #K\u00fcreselEkonomi #YenilenebilirEnerji #SanayiKalk\u0131nmas\u0131<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Orta Do\u011fu Krizi, K\u00fcresel Hidrojen Tedarik Zincirindeki Zafiyetleri G\u00f6zler \u00d6n\u00fcne Serdi Orta Do\u011fu’da ya\u015fanan son geli\u015fmeler, d\u00fcnya genelindeki hidrojen bazl\u0131 \u00fcr\u00fcnlerin \u00fcretim ve ticaretini derinden etkileyerek, g\u00fcbre \u00fcretimi, rafineri ve kimya sanayinin temelini olu\u015fturan tedarik zincirlerindeki kritik zafiyetleri bir kez daha g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne serdi. Uluslararas\u0131 Enerji Ajans\u0131 (IEA) taraf\u0131ndan yay\u0131mlanan yeni bir rapora g\u00f6re, bu […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":31699,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[37],"tags":[],"class_list":["post-31698","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-orta-dogu-haberleri"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fajr.news\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/31698","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fajr.news\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fajr.news\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fajr.news\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fajr.news\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=31698"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/fajr.news\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/31698\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fajr.news\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/31699"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fajr.news\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=31698"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fajr.news\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=31698"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fajr.news\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=31698"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}