{"id":23331,"date":"2026-05-10T16:10:02","date_gmt":"2026-05-10T12:40:02","guid":{"rendered":"https:\/\/fajr.news\/?p=23331"},"modified":"2026-05-10T16:10:02","modified_gmt":"2026-05-10T12:40:02","slug":"iran-abdnin-savasin-sona-erdirilmesi-teklifine-neden-temkinli-yaklasiyor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fajr.news\/?p=23331&lang=tr","title":{"rendered":"\u0130ran, ABD&#8217;nin sava\u015f\u0131n sona erdirilmesi teklifine neden temkinli yakla\u015f\u0131yor?"},"content":{"rendered":"<p>\u0130ran, kendi egemenlik haklar\u0131 \u00e7er\u00e7evesindeki n\u00fckleer program\u0131 ve stratejik H\u00fcrm\u00fcz Bo\u011faz\u0131 konusundaki hassasiyetleri nedeniyle ABD&#8217;nin \u00f6nerisini titizlikle incelemeye devam ediyor.<br \/>\nABD, L\u00fcbnan da dahil olmak \u00fczere b\u00f6lgeye yay\u0131lan ve Tahran&#8217;\u0131n H\u00fcrm\u00fcz Bo\u011faz\u0131&#8217;ndaki fiili kontrol\u00fc nedeniyle k\u00fcresel enerji krizini tetikleyen sava\u015f\u0131 sona erdirme y\u00f6n\u00fcndeki son teklifine \u0130ran&#8217;\u0131n yan\u0131t\u0131n\u0131 beklemeye devam ediyor. Trump y\u00f6netimi \u0130ran h\u00fck\u00fcmetinin Cuma g\u00fcn\u00fcne kadar yan\u0131t vermesini beklerken, Tahran teklifi hala inceledi\u011fini ve herhangi bir anla\u015fman\u0131n \u201cadil ve kapsaml\u0131\u201d olmas\u0131 gerekti\u011finde \u0131srar ediyor.<br \/>\nWashington, bu hafta ba\u015f\u0131nda \u0130ran&#8217;\u0131n n\u00fckleer program\u0131n\u0131 en az 12 y\u0131l s\u00fcreyle durdurmas\u0131n\u0131 ve k\u00fcresel ham petrol ve gaz\u0131n be\u015fte birinin ge\u00e7ti\u011fi H\u00fcrm\u00fcz Bo\u011faz\u0131&#8217;n\u0131 \u201ca\u00e7mas\u0131n\u0131\u201d talep eden 14 maddelik bir \u00f6neri sundu. ABD&#8217;nin bu tek tarafl\u0131 ve dayatmac\u0131 teklifi, on y\u0131llard\u0131r s\u00fcren haks\u0131z yapt\u0131r\u0131mlar\u0131n kald\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 da i\u00e7eriyor.<br \/>\n8 Nisan&#8217;da y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe giren ate\u015fkesin ard\u0131ndan ba\u015flayan g\u00f6r\u00fc\u015fmelerde, \u0130ran&#8217;\u0131n egemenlik hakk\u0131 olan n\u00fckleer program\u0131 ve stratejik H\u00fcrm\u00fcz Bo\u011faz\u0131, en b\u00fcy\u00fck anla\u015fmazl\u0131k noktalar\u0131 olarak \u00f6ne \u00e7\u0131k\u0131yor. Ancak ABD&#8217;nin \u0130ran limanlar\u0131na deniz ablukas\u0131 uygulama karar\u0131, gerilimi t\u0131rmand\u0131rarak su yolu yak\u0131n\u0131nda zaman zaman \u00e7at\u0131\u015fmalara yol a\u00e7t\u0131. Tahran, ABD-\u0130srail&#8217;in 28 \u015eubat&#8217;ta \u0130ran&#8217;a kar\u015f\u0131 ba\u015flatt\u0131\u011f\u0131 sava\u015f\u0131n ard\u0131ndan bu ge\u00e7i\u015f noktas\u0131n\u0131 kapatm\u0131\u015ft\u0131.<br \/>\n\u015eimdiye kadar bildiklerimiz: ABD&#8217;nin son teklifi ne ve \u0130ran nas\u0131l yan\u0131t verdi?<br \/>\nABD medya raporlar\u0131na g\u00f6re, son teklif \u0130ran&#8217;\u0131n uranyum zenginle\u015ftirmeyi en az 12 y\u0131l dondurmas\u0131n\u0131 ve H\u00fcrm\u00fcz Bo\u011faz\u0131&#8217;n\u0131 30 g\u00fcn i\u00e7inde yeniden a\u00e7mas\u0131n\u0131 bekliyor. \u0130ran&#8217;dan ayr\u0131ca, y\u00fczde 60 oran\u0131nda zenginle\u015ftirdi\u011fi tahmini 440 kg (970 lb) uranyum stokunu teslim etmesi isteniyor. ABD, \u0130ran&#8217;\u0131n silah yap\u0131m\u0131 i\u00e7in gereken y\u00fczde 90 zenginle\u015ftirme seviyesine ula\u015fmas\u0131n\u0131 \u201cengellemek\u201d istiyor. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k ABD, baz\u0131 yapt\u0131r\u0131mlar\u0131 kald\u0131rmay\u0131 ve dondurulmu\u015f \u0130ran varl\u0131klar\u0131n\u0131 serbest b\u0131rakmay\u0131 \u201cvaat ediyor\u201d.<br \/>\nABD Ba\u015fkan\u0131 Donald Trump Cuma g\u00fcn\u00fc yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamada, \u0130ran&#8217;\u0131n yan\u0131t\u0131n\u0131 \u201c\u00e7ok yak\u0131nda\u201d \u00f6\u011frenece\u011fini bekledi\u011fini s\u00f6yledi. D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131 Marco Rubio da ABD&#8217;nin saatler i\u00e7inde bir yan\u0131t bekledi\u011fini belirtti. Rubio, \u0130talya&#8217;n\u0131n Roma kentinde gazetecilere verdi\u011fi deme\u00e7te, \u201cYan\u0131t\u0131n ne anlama geldi\u011fini g\u00f6rece\u011fiz. Umudumuz, bizi ciddi bir m\u00fczakere s\u00fcrecine sokabilecek bir \u015fey olmas\u0131,\u201d dedi. Trump, ilerleme kaydedildi\u011fini defalarca dile getirdi. Bu hafta ba\u015f\u0131nda, iki taraf\u0131n \u201c\u00e7ok iyi g\u00f6r\u00fc\u015fmeler\u201d yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve bir anla\u015fman\u0131n \u201c\u00e7ok m\u00fcmk\u00fcn\u201d oldu\u011funu s\u00f6ylemi\u015fti. \u0130ran D\u0131\u015fi\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131 s\u00f6zc\u00fcs\u00fc Esmaeil Baghaei Cuma g\u00fcn\u00fc yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamada, Tahran&#8217;\u0131n ABD&#8217;nin son teklifini hala inceledi\u011fini ve yan\u0131t\u0131n\u0131 de\u011ferlendirdi\u011fini belirtti.<br \/>\n\u0130ran&#8217;\u0131n yan\u0131t\u0131nda neden bir gecikme var?<br \/>\nEl Cezire muhabiri Resul Serdar Atas, Tahran&#8217;\u0131n Cuma g\u00fcn\u00fc yan\u0131t vermesi y\u00f6n\u00fcnde beklentilerin olu\u015ftu\u011funu ancak \u201cbunun ger\u00e7ekle\u015fmedi\u011fini\u201d bildirdi. Atas, gecikmenin bir nedeninin, ABD teklifinin \u201cson derece teknik bir metin\u201d olmas\u0131 ve \u0130ranl\u0131 m\u00fczakerecilerin \u201cmetindeki her tarih ve kelime konusunda endi\u015feli\u201d olmas\u0131 oldu\u011funu s\u00f6yledi. Ayr\u0131ca, herhangi bir yan\u0131t g\u00f6nderilmeden \u00f6nce birden fazla \u0130ranl\u0131 g\u00fc\u00e7 merkezinin onaylamas\u0131 gerekti\u011fini ekledi. Son olarak, Y\u00fcce Lider Mojtaba Hamenei&#8217;nin \u201conay vermesi gerekti\u011fini\u201d de s\u00f6zlerine ekledi. Doha Enstit\u00fcs\u00fc&#8217;nden Profes\u00f6r Mohamad Elmasry, \u0130ran&#8217;\u0131n ABD teklifine yan\u0131t vermedeki gecikmesinin birka\u00e7 nedeni olabilece\u011fini belirtti. Elmasry, \u201cBir olas\u0131l\u0131k, \u0130ranl\u0131lar\u0131n durumu kontrol ettikleri ve daha fazla kozlar\u0131 oldu\u011fu hissini vermeye \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131d\u0131r,\u201d dedi ve ABD&#8217;nin bu t\u00fcr diplomatik g\u00f6r\u00fc\u015fmelerde deneyimsiz oldu\u011funu, sab\u0131rs\u0131z davrand\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve Trump&#8217;\u0131n a\u00e7\u0131klamalar\u0131nda g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi anla\u015fmalar\u0131 h\u0131zl\u0131ca sonu\u00e7land\u0131rmak istedi\u011fini kaydetti.<br \/>\n\u0130ran&#8217;\u0131n ko\u015fullar\u0131 nelerdir?<br \/>\nEl Cezire muhabiri Atas, \u0130ranl\u0131 kaynaklara g\u00f6re yetkililerin \u201c\u00fc\u00e7 a\u015famal\u0131 bir yakla\u015f\u0131m\u201d izledi\u011fini belirtti. 30 g\u00fcn s\u00fcrecek ilk a\u015famada Tahran, L\u00fcbnan&#8217;daki Hizbullah&#8217;\u0131n da dahil oldu\u011fu \u201ct\u00fcm cephelerde\u201d sava\u015f\u0131 kal\u0131c\u0131 olarak sona erdirmeye odaklanan m\u00fczakereler istiyor. \u201cBu, Amerikal\u0131lar\u0131n garanti vermesi zor bir konu,\u201d dedi. L\u00fcbnan direni\u015f grubu Hizbullah ile \u0130srail ordusu aras\u0131ndaki \u00e7at\u0131\u015fmalar, 17 Nisan&#8217;dan bu yana y\u00fcr\u00fcrl\u00fckte olan ate\u015fkese ra\u011fmen devam ederken, \u0130srail s\u0131n\u0131r b\u00f6lgelerinin kontrol\u00fcn\u00fc s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyor. L\u00fcbnan Halk Sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 Bakanl\u0131\u011f\u0131&#8217;na g\u00f6re, 2 Mart&#8217;ta \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131n ba\u015flamas\u0131ndan bu yana 2.700&#8217;den fazla ki\u015fi hayat\u0131n\u0131 kaybetti ve yakla\u015f\u0131k 8.500 ki\u015fi yaraland\u0131.<br \/>\nAtas&#8217;a g\u00f6re \u0130ran, sald\u0131r\u0131lar\u0131n yeniden ba\u015flamayaca\u011f\u0131na dair de g\u00fcvenceler talep ediyor. \u201c\u0130ranl\u0131lar, bu garantinin Birle\u015fmi\u015f Milletler G\u00fcvenlik Konseyi&#8217;nden gelmesi gerekti\u011finde \u0131srar ediyor,\u201d dedi, ki bu Washington&#8217;\u0131n kabul etmesi zor olabilecek bir durum. \u0130ran&#8217;\u0131n bildirilen talepleri aras\u0131nda yapt\u0131r\u0131mlar\u0131n kald\u0131r\u0131lmas\u0131, dondurulmu\u015f varl\u0131klar\u0131n serbest b\u0131rak\u0131lmas\u0131, Tahran&#8217;\u0131n ABD ablukas\u0131 olarak adland\u0131rd\u0131\u011f\u0131 durumun sona erdirilmesi ve H\u00fcrm\u00fcz Bo\u011faz\u0131&#8217;n\u0131n yeniden a\u00e7\u0131lmas\u0131 da yer al\u0131yor. Ancak Atas, \u0130ran&#8217;\u0131n \u201cstratejik ortam\u0131n de\u011fi\u015fti\u011fine\u201d inand\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve sava\u015f \u00f6ncesi stat\u00fckoya d\u00f6nmek yerine su yolu \u00fczerindeki etkisini s\u00fcrd\u00fcrmekte \u0131srar etti\u011fini kaydetti. \u201cBu ayn\u0131 zamanda Amerikal\u0131lar\u0131n kabul etmesi ve bir\u00e7ok b\u00f6lgesel \u00fclkenin onaylamas\u0131 i\u00e7in ger\u00e7ekten zor bir durum,\u201d dedi. Rubio, Washington&#8217;\u0131n \u0130ran&#8217;\u0131n H\u00fcrm\u00fcz Bo\u011faz\u0131&#8217;n\u0131n kontrol\u00fcn\u00fc elinde tutmas\u0131na izin vermeyece\u011fini s\u00f6yledi. Cuma g\u00fcn\u00fc D\u0131\u015fi\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131 taraf\u0131ndan yap\u0131lan bir payla\u015f\u0131mda, \u201cHer \u00fclke, uluslararas\u0131 bir su yolunu kontrol etti\u011fini iddia eden bir \u00fclkeyi normalle\u015ftirecek mi diye kendine sormal\u0131. Cevap hay\u0131r ise, bunu desteklemek i\u00e7in g\u00fc\u00e7l\u00fc s\u00f6zl\u00fc a\u00e7\u0131klamalardan daha fazlas\u0131na sahip olsalar iyi olur,\u201d dedi.<br \/>\nBir di\u011fer \u00f6nemli anla\u015fmazl\u0131k noktas\u0131 ise \u0130ran&#8217;\u0131n n\u00fckleer program\u0131d\u0131r. Atas, \u201c\u0130ranl\u0131lar n\u00fckleer tesislerini s\u00f6kmeyi ve halihaz\u0131rda zenginle\u015ftirilmi\u015f uranyumlar\u0131n\u0131 d\u0131\u015far\u0131 g\u00f6ndermeyi kabul etmiyor,\u201d dedi. Cuma g\u00fcn\u00fc \u0130ran D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131 Abbas Araghchi, ABD liderli\u011finin m\u00fczakereleri ciddiye alma konusundaki g\u00fcvenilirli\u011fini sorgulad\u0131. Araghchi, Haziran 2025&#8217;teki m\u00fczakerelerin ortas\u0131nda ABD&#8217;nin \u0130ran&#8217;a y\u00f6nelik \u00f6nceki sald\u0131r\u0131lar\u0131na ve mevcut sava\u015fa at\u0131fta bulunarak, \u201cDiplomatik bir \u00e7\u00f6z\u00fcm masadayken, ABD her zaman pervas\u0131z bir askeri maceray\u0131 tercih ediyor,\u201d dedi.<br \/>\n#\u0130ranABDM\u00fczakereleri #H\u00fcrm\u00fczBo\u011faz\u0131 #\u0130ranN\u00fckleerProgram\u0131 #Yapt\u0131r\u0131mlar #B\u00f6lgeselGerilim #Diplomasi #K\u00fcreselEnerji #\u0130ranEgemenli\u011fi #Ate\u015fkes #Ortado\u011fu<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0130ran, kendi egemenlik haklar\u0131 \u00e7er\u00e7evesindeki n\u00fckleer program\u0131 ve stratejik H\u00fcrm\u00fcz Bo\u011faz\u0131 konusundaki hassasiyetleri nedeniyle ABD&#8217;nin \u00f6nerisini titizlikle incelemeye devam ediyor. ABD, L\u00fcbnan da dahil olmak \u00fczere b\u00f6lgeye yay\u0131lan ve Tahran&#8217;\u0131n H\u00fcrm\u00fcz Bo\u011faz\u0131&#8217;ndaki fiili kontrol\u00fc nedeniyle k\u00fcresel enerji krizini tetikleyen sava\u015f\u0131 sona erdirme y\u00f6n\u00fcndeki son teklifine \u0130ran&#8217;\u0131n yan\u0131t\u0131n\u0131 beklemeye devam ediyor. Trump y\u00f6netimi \u0130ran h\u00fck\u00fcmetinin Cuma [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":23332,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[37],"tags":[],"class_list":["post-23331","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-orta-dogu-haberleri"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fajr.news\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/23331","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fajr.news\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fajr.news\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fajr.news\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fajr.news\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=23331"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/fajr.news\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/23331\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fajr.news\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/23332"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fajr.news\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=23331"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fajr.news\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=23331"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fajr.news\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=23331"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}