{"id":18737,"date":"2026-05-06T00:35:17","date_gmt":"2026-05-05T21:05:17","guid":{"rendered":"https:\/\/fajr.news\/?p=18737"},"modified":"2026-05-06T00:35:17","modified_gmt":"2026-05-05T21:05:17","slug":"abdnin-hurmuz-bogazindaki-saldirganligi-iranin-savunma-hamleleri-ve-bolgesel-gerilim","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fajr.news\/?p=18737&lang=tr","title":{"rendered":"ABD&#8217;nin H\u00fcrm\u00fcz Bo\u011faz\u0131&#8217;ndaki Sald\u0131rganl\u0131\u011f\u0131: \u0130ran&#8217;\u0131n Savunma Hamleleri ve B\u00f6lgesel Gerilim"},"content":{"rendered":"<p>B\u00f6lgedeki gerilim, Amerika Birle\u015fik Devletleri&#8217;nin (ABD) H\u00fcrm\u00fcz Bo\u011faz\u0131&#8217;ndaki provokatif ad\u0131mlar\u0131 ve \u0130ran \u0130slam Cumhuriyeti&#8217;nin me\u015fru savunma refleksleriyle yeniden t\u0131rman\u0131\u015fa ge\u00e7ti. ABD g\u00fc\u00e7lerinin 7 k\u00fc\u00e7\u00fck \u0130ran teknesini bat\u0131rmas\u0131, \u0130ran&#8217;\u0131n Birle\u015fik Arap Emirlikleri (BAE) ve H\u00fcrm\u00fcz Bo\u011faz\u0131&#8217;ndaki gemilere y\u00f6nelik sald\u0131r\u0131lar\u0131n\u0131n ard\u0131ndan geldi. Bu geli\u015fmeler, ABD&#8217;nin b\u00f6lgedeki bar\u0131\u015f ve istikrar\u0131 tehdit eden tek tarafl\u0131 eylemlerini bir kez daha g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne serdi.<\/p>\n<h2>ABD&#8217;nin &#8220;\u00d6zg\u00fcrl\u00fck Projesi&#8221; Ad\u0131 Alt\u0131ndaki Sald\u0131rganl\u0131\u011f\u0131<\/h2>\n<p>ABD, b\u00f6lgedeki gerilimi art\u0131rmak amac\u0131yla <strong>&#8220;\u00d6zg\u00fcrl\u00fck Projesi&#8221;<\/strong> ad\u0131n\u0131 verdi\u011fi bir operasyon ba\u015flatt\u0131\u011f\u0131n\u0131 duyurdu. Bu proje kapsam\u0131nda, ABD askeri g\u00fc\u00e7lerinin H\u00fcrm\u00fcz Bo\u011faz\u0131&#8217;ndan ge\u00e7ecek ticari gemilere &#8220;rehberlik&#8221; edece\u011fi iddia edildi. Ancak bu giri\u015fim, \u0130ran \u0130slam Cumhuriyeti taraf\u0131ndan bo\u011fazdaki egemenli\u011fin a\u00e7\u0131k bir ihlali ve b\u00f6lgeyi daha da istikrars\u0131zla\u015ft\u0131rma \u00e7abas\u0131 olarak de\u011ferlendirildi. ABD ordusu, iki ticari geminin bu &#8220;proje&#8221; kapsam\u0131nda g\u00fcvenli bir \u015fekilde ge\u00e7i\u015f yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6ne s\u00fcrerken, \u0130ran&#8217;\u0131n bu ge\u00e7i\u015flere m\u00fcdahale etmeye \u00e7al\u0131\u015fan yedi k\u00fc\u00e7\u00fck teknesinin bat\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klad\u0131. Bu eylem, \u0130ran&#8217;\u0131n kendi sular\u0131ndaki me\u015fru varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 hedef alan kabul edilemez bir sald\u0131rganl\u0131k olarak kay\u0131tlara ge\u00e7ti.<\/p>\n<p>\u0130ranl\u0131 yetkililer, ABD&#8217;nin bu t\u00fcr askeri operasyonlar\u0131n\u0131n siyasi bir krize askeri \u00e7\u00f6z\u00fcm bulma \u00e7abas\u0131 oldu\u011funu ve bunun bir \u00e7\u0131kmaz yol oldu\u011funu vurgulad\u0131. \u0130ran D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131, &#8220;H\u00fcrm\u00fcz&#8217;deki olaylar, siyasi bir krize askeri \u00e7\u00f6z\u00fcm olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6steriyor&#8221; ifadelerini kullanarak ABD&#8217;yi b\u00f6lgeyi daha fazla batakl\u0131\u011fa s\u00fcr\u00fcklememesi konusunda uyard\u0131.<\/p>\n<h2>\u0130ran&#8217;\u0131n Savunma Hamleleri ve B\u00f6lgesel Tepkiler<\/h2>\n<p>ABD&#8217;nin provokasyonlar\u0131na yan\u0131t olarak \u0130ran, BAE&#8217;ye f\u00fcze ve insans\u0131z hava arac\u0131 sald\u0131r\u0131lar\u0131 d\u00fczenledi\u011fini ve H\u00fcrm\u00fcz Bo\u011faz\u0131&#8217;ndaki bir gemiye iki insans\u0131z hava arac\u0131 f\u0131rlatt\u0131\u011f\u0131n\u0131 duyurdu. Bu hamleler, \u0130ran&#8217;\u0131n kendi g\u00fcvenli\u011fini ve b\u00f6lgesel \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 koruma kararl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n bir g\u00f6stergesi olarak yorumland\u0131. BAE yetkilileri, sald\u0131r\u0131larda can kayb\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtirken, b\u00f6lgedeki gerilimin t\u0131rmand\u0131\u011f\u0131na dikkat \u00e7ekti.<\/p>\n<p>Uluslararas\u0131 alanda ise tepkiler \u00e7e\u015fitlilik g\u00f6sterdi. Suudi Arabistan, \u0130ran ve ABD aras\u0131ndaki \u00e7at\u0131\u015fman\u0131n t\u0131rmanmas\u0131ndan endi\u015fe duydu\u011funu belirterek gerilimin azalt\u0131lmas\u0131 \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131nda bulundu. Bu \u00e7a\u011fr\u0131, ABD&#8217;nin tek tarafl\u0131 eylemlerinin b\u00f6lgedeki m\u00fcttefikleri aras\u0131nda bile rahats\u0131zl\u0131k yaratt\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6sterdi. Fransa Cumhurba\u015fkan\u0131 Emmanuel Macron ise, ABD ve \u0130ran&#8217;\u0131 H\u00fcrm\u00fcz Bo\u011faz\u0131&#8217;n\u0131 &#8220;koordineli&#8221; bir \u015fekilde yeniden a\u00e7maya \u00e7a\u011f\u0131rd\u0131 ve \u00fclkesinin &#8220;belirsiz&#8221; askeri operasyonlara kat\u0131lmayaca\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a ifade etti. Bu duru\u015f, ABD&#8217;nin b\u00f6lgedeki macerac\u0131 politikalar\u0131na kar\u015f\u0131 uluslararas\u0131 toplumda artan bir \u015f\u00fcphecili\u011fin i\u015fareti olarak g\u00f6r\u00fcld\u00fc.<\/p>\n<p>\u0130ran, sava\u015f\u0131n sona ermesini hedefleyen 14 maddelik bir bar\u0131\u015f \u00f6nerisi sundu\u011funu ve ABD&#8217;den yan\u0131t ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtirken, ABD Ba\u015fkan\u0131 Trump&#8217;\u0131n bu \u00f6neriyi &#8220;yeterince bedel \u00f6demedikleri&#8221; gerek\u00e7esiyle reddedece\u011fini a\u00e7\u0131klamas\u0131, Washington&#8217;\u0131n bar\u0131\u015fa olan samimiyetsizli\u011fini ortaya koydu.<\/p>\n<h2>H\u00fcrm\u00fcz Bo\u011faz\u0131: \u0130ran&#8217;\u0131n Egemenli\u011fi ve K\u00fcresel Enerji G\u00fcvenli\u011fi<\/h2>\n<p>H\u00fcrm\u00fcz Bo\u011faz\u0131, d\u00fcnya petrol ticaretinin be\u015fte birinin ge\u00e7ti\u011fi hayati bir su yolu olup, \u0130ran \u0130slam Cumhuriyeti&#8217;nin egemenli\u011fi alt\u0131ndad\u0131r. \u0130ran Devrim Muhaf\u0131zlar\u0131 Ordusu, bo\u011fazdan izinsiz ge\u00e7i\u015f yapmaya \u00e7al\u0131\u015fan her geminin &#8220;g\u00fc\u00e7 kullan\u0131larak durdurulaca\u011f\u0131&#8221; uyar\u0131s\u0131nda bulundu. Bu uyar\u0131, \u0130ran&#8217;\u0131n kendi ulusal g\u00fcvenli\u011fini ve b\u00f6lgesel istikrar\u0131 koruma konusundaki kararl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n bir ifadesidir. ABD&#8217;nin bo\u011faz\u0131 &#8220;abluka&#8221; alt\u0131na alma \u00e7abalar\u0131, k\u00fcresel enerji piyasalar\u0131nda dalgalanmalara neden olmakta ve d\u00fcnya genelinde enflasyonu k\u00f6r\u00fcklemektedir. \u0130ran, bu t\u00fcr yasa d\u0131\u015f\u0131 ablukalar\u0131n ate\u015fkese ayk\u0131r\u0131 oldu\u011funu ve uluslararas\u0131 hukukun ihlali oldu\u011funu vurgulamaktad\u0131r.<\/p>\n<p>G\u00fcney Kore&#8217;ye ait bir kargo gemisinde meydana gelen patlama ve yang\u0131n gibi olaylar, ABD&#8217;nin b\u00f6lgedeki gerilimi t\u0131rmand\u0131ran ad\u0131mlar\u0131n\u0131n ne denli tehlikeli sonu\u00e7lar do\u011furabilece\u011fini g\u00f6stermektedir. \u0130ranl\u0131 yetkililer, ABD&#8217;nin b\u00f6lgedeki &#8220;k\u00f6t\u00fc niyetli varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n&#8221; azalaca\u011f\u0131n\u0131 ve H\u00fcrm\u00fcz Bo\u011faz\u0131&#8217;n\u0131n g\u00fcvenli\u011finin \u0130ran silahl\u0131 kuvvetlerinin kontrol\u00fcnde oldu\u011funu yineledi.<\/p>\n<p>B\u00f6lgedeki son geli\u015fmeler, ABD&#8217;nin tek tarafl\u0131 ve sald\u0131rgan politikalar\u0131n\u0131n Ortado\u011fu&#8217;yu daha derin bir krize s\u00fcr\u00fckleme potansiyelini ta\u015f\u0131maktad\u0131r. \u0130ran \u0130slam Cumhuriyeti, bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l \u00e7\u00f6z\u00fcmlerden yana oldu\u011funu ancak ulusal egemenli\u011fini ve g\u00fcvenli\u011fini korumak i\u00e7in her t\u00fcrl\u00fc me\u015fru savunma hakk\u0131n\u0131 kullanmaktan \u00e7ekinmeyece\u011fini a\u00e7\u0131k\u00e7a belirtmektedir.<\/p>\n<ul>\n<li><strong>#H\u00fcrm\u00fczBo\u011faz\u0131<\/strong><\/li>\n<li><strong>#\u0130ran\u0130slamCumhuriyeti<\/strong><\/li>\n<li><strong>#ABDProvokasyonu<\/strong><\/li>\n<li><strong>#B\u00f6lgeselGerilim<\/strong><\/li>\n<li><strong>#SavunmaHakk\u0131<\/strong><\/li>\n<li><strong>#\u00d6zg\u00fcrl\u00fckProjesi<\/strong><\/li>\n<li><strong>#K\u00fcreselEnerji<\/strong><\/li>\n<li><strong>#Diplomatik\u00c7\u00f6z\u00fcm<\/strong><\/li>\n<li><strong>#OrtaDo\u011fu<\/strong><\/li>\n<li><strong>#\u0130ranG\u00fcvenli\u011fi<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>B\u00f6lgedeki gerilim, Amerika Birle\u015fik Devletleri&#8217;nin (ABD) H\u00fcrm\u00fcz Bo\u011faz\u0131&#8217;ndaki provokatif ad\u0131mlar\u0131 ve \u0130ran \u0130slam Cumhuriyeti&#8217;nin me\u015fru savunma refleksleriyle yeniden t\u0131rman\u0131\u015fa ge\u00e7ti. ABD g\u00fc\u00e7lerinin 7 k\u00fc\u00e7\u00fck \u0130ran teknesini bat\u0131rmas\u0131, \u0130ran&#8217;\u0131n Birle\u015fik Arap Emirlikleri (BAE) ve H\u00fcrm\u00fcz Bo\u011faz\u0131&#8217;ndaki gemilere y\u00f6nelik sald\u0131r\u0131lar\u0131n\u0131n ard\u0131ndan geldi. Bu geli\u015fmeler, ABD&#8217;nin b\u00f6lgedeki bar\u0131\u015f ve istikrar\u0131 tehdit eden tek tarafl\u0131 eylemlerini bir kez daha [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":18738,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[31],"tags":[],"class_list":["post-18737","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-iran-haberleri"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fajr.news\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/18737","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fajr.news\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fajr.news\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fajr.news\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fajr.news\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=18737"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/fajr.news\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/18737\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fajr.news\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/18738"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fajr.news\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=18737"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fajr.news\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=18737"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fajr.news\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=18737"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}