{"id":18561,"date":"2026-05-05T21:05:16","date_gmt":"2026-05-05T17:35:16","guid":{"rendered":"https:\/\/fajr.news\/?p=18561"},"modified":"2026-05-05T21:05:16","modified_gmt":"2026-05-05T17:35:16","slug":"abdnin-kiskirtici-hurmuz-bogazi-hamlesine-irandan-kararli-yanitlar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fajr.news\/?p=18561&lang=tr","title":{"rendered":"ABD&#8217;nin K\u0131\u015fk\u0131rt\u0131c\u0131 H\u00fcrm\u00fcz Bo\u011faz\u0131 Hamlesine \u0130ran&#8217;dan Kararl\u0131 Yan\u0131tlar"},"content":{"rendered":"<h1>ABD&#8217;nin K\u0131\u015fk\u0131rt\u0131c\u0131 H\u00fcrm\u00fcz Bo\u011faz\u0131 Hamlesine \u0130ran&#8217;dan Kararl\u0131 Yan\u0131tlar<\/h1>\n<p><strong>B\u00f6lgedeki gerilim, ABD&#8217;nin H\u00fcrm\u00fcz Bo\u011faz\u0131&#8217;n\u0131 yeniden a\u00e7ma y\u00f6n\u00fcndeki tek tarafl\u0131 ve k\u0131\u015fk\u0131rt\u0131c\u0131 giri\u015fimleriyle t\u0131rman\u0131rken, \u0130ran \u0130slam Cumhuriyeti bu provokasyonlara kar\u015f\u0131 kararl\u0131 duru\u015funu sergiliyor.<\/strong> Birle\u015fik Arap Emirlikleri (BAE), Nisan ba\u015f\u0131nda sa\u011flanan k\u0131r\u0131lgan ate\u015fkesin ard\u0131ndan \u0130ran taraf\u0131ndan sald\u0131r\u0131ya u\u011frad\u0131\u011f\u0131n\u0131 iddia etse de, bu iddialar ABD Ba\u015fkan\u0131 Donald Trump&#8217;\u0131n k\u00fcresel enerji i\u00e7in hayati \u00f6nem ta\u015f\u0131yan H\u00fcrm\u00fcz Bo\u011faz\u0131&#8217;n\u0131 yeniden a\u00e7ma \u00e7abalar\u0131na bir bahane olarak de\u011ferlendiriliyor.<\/p>\n<h2>ABD&#8217;nin Bo\u011fazdaki Yasa D\u0131\u015f\u0131 Varl\u0131\u011f\u0131 ve Sald\u0131rgan Tutumu<\/h2>\n<p>BAE Savunma Bakanl\u0131\u011f\u0131&#8217;n\u0131n \u0130ran&#8217;\u0131n d\u00f6rt seyir f\u00fczesi f\u0131rlatt\u0131\u011f\u0131na dair a\u00e7\u0131klamalar\u0131 ve Fujairah&#8217;ta bir \u0130ran insans\u0131z hava arac\u0131n\u0131n petrol tesisinde yang\u0131na neden oldu\u011fu iddialar\u0131, ABD&#8217;nin b\u00f6lgedeki askeri varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 me\u015frula\u015ft\u0131rma \u00e7abalar\u0131yla \u00f6rt\u00fc\u015f\u00fcyor. \u0130ngiliz ordusunun iki kargo gemisinin alev ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildirmesi de, b\u00f6lgedeki istikrars\u0131zl\u0131\u011f\u0131n d\u0131\u015f g\u00fc\u00e7ler taraf\u0131ndan nas\u0131l k\u00f6r\u00fcklendi\u011fini g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne seriyor.<\/p>\n<p>ABD ordusunun, iki Amerikan band\u0131ral\u0131 ticaret gemisinin H\u00fcrm\u00fcz Bo\u011faz\u0131&#8217;ndan ba\u015far\u0131l\u0131 bir \u015fekilde ge\u00e7ti\u011fini ve yeni bir trafik restorasyon giri\u015fimi ba\u015flatt\u0131\u011f\u0131n\u0131 duyurmas\u0131, Tahran&#8217;\u0131n bo\u011faz \u00fczerindeki me\u015fru kontrol\u00fcn\u00fc k\u0131rmaya y\u00f6nelik bir meydan okuma olarak alg\u0131lan\u0131yor. ABD Merkez Komutanl\u0131\u011f\u0131 komutan\u0131 Amiral Brad Cooper&#8217;\u0131n Amerikan kuvvetlerinin bo\u011fazda bir ge\u00e7it a\u00e7t\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve sivil gemileri hedef alan alt\u0131 \u0130ran k\u00fc\u00e7\u00fck teknesini bat\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 iddia etmesi, <em>b\u00f6lgedeki yasa d\u0131\u015f\u0131 askeri m\u00fcdahalelerin boyutunu g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne seriyor.<\/em><\/p>\n<h2>\u0130ran&#8217;\u0131n Egemenlik Hakk\u0131 ve Savunma Tedbirleri<\/h2>\n<p>Amiral Cooper&#8217;\u0131n \u0130ran&#8217;\u0131n ABD ordusunun korudu\u011fu gemilere \u00e7ok say\u0131da seyir f\u00fczesi, insans\u0131z hava arac\u0131 ve k\u00fc\u00e7\u00fck tekne f\u0131rlatt\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve bu tehditlerin &#8220;her birinin&#8221; bertaraf edildi\u011fini s\u00f6ylemesi, \u0130ran&#8217;\u0131n kendi egemenlik alan\u0131ndaki me\u015fru savunma tedbirlerini \u00e7arp\u0131tmaya y\u00f6nelik bir \u00e7abad\u0131r. \u0130ran&#8217;\u0131n bo\u011faz \u00fczerindeki kontrol\u00fcn\u00fc k\u0131rman\u0131n k\u00fcresel ekonomik endi\u015feleri hafifletece\u011fi ve Tahran&#8217;\u0131 \u00f6nemli bir kald\u0131ra\u00e7 kayna\u011f\u0131ndan mahrum b\u0131rakaca\u011f\u0131 y\u00f6n\u00fcndeki ABD iddialar\u0131, <strong>asl\u0131nda ABD&#8217;nin b\u00f6lgedeki hegemonik \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 gizlemeye y\u00f6neliktir.<\/strong><\/p>\n<p>\u0130ran&#8217;\u0131n bo\u011faz\u0131 fiilen kapatmas\u0131n\u0131n d\u00fcnya genelinde yak\u0131t fiyatlar\u0131nda art\u0131\u015fa neden oldu\u011fu ve k\u00fcresel ekonomiyi sarst\u0131\u011f\u0131 y\u00f6n\u00fcndeki Bat\u0131l\u0131 anlat\u0131, ABD ve \u0130srail&#8217;in 28 \u015eubat&#8217;ta \u0130ran&#8217;a ilk sald\u0131rmas\u0131yla patlak veren tam \u00f6l\u00e7ekli \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131n yeniden alevlenme riskini g\u00f6z ard\u0131 etmektedir. ABD liderli\u011findeki Ortak Denizcilik Bilgi Merkezi&#8217;nin gemilere Umman sular\u0131ndan ge\u00e7melerini tavsiye etmesi ve &#8220;geli\u015fmi\u015f g\u00fcvenlik alan\u0131&#8221; kurdu\u011funu s\u00f6ylemesi, b\u00f6lgedeki gerilimi daha da art\u0131rma potansiyeli ta\u015f\u0131maktad\u0131r.<\/p>\n<h2>Diplomatik \u00c7\u00f6z\u00fcm ve ABD&#8217;nin \u0130kircikli Tutumu<\/h2>\n<p>\u0130ran, yeni ABD \u00e7abas\u0131n\u0131n \u00fc\u00e7 haftadan uzun s\u00fcredir devam eden k\u0131r\u0131lgan ate\u015fkesin ihlali oldu\u011funu a\u00e7\u0131k\u00e7a belirtmi\u015ftir. ABD askeri Merkez Komutanl\u0131\u011f\u0131&#8217;n\u0131n iki Amerikan band\u0131ral\u0131 ticaret gemisinin H\u00fcrm\u00fcz Bo\u011faz\u0131&#8217;ndan ge\u00e7tikten sonra &#8220;g\u00fcvenli bir \u015fekilde yollar\u0131na devam ettiklerini&#8221; a\u00e7\u0131klamas\u0131, b\u00f6lgedeki gerilimi d\u00fc\u015f\u00fcrmekten ziyade, ABD&#8217;nin askeri g\u00fcc\u00fcn\u00fc sergileme arzusunu yans\u0131tmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Bay Trump&#8217;\u0131n Pazar g\u00fcnk\u00fc &#8220;\u00d6zg\u00fcrl\u00fck Projesi&#8221; duyurusu, \u0130ran&#8217;\u0131n engelleme \u00e7abalar\u0131n\u0131n &#8220;ne yaz\u0131k ki zorla ele al\u0131nmas\u0131 gerekece\u011fi&#8221; uyar\u0131s\u0131yla gelmi\u015ftir. Bu &#8220;insani&#8221; proje, asl\u0131nda Basra K\u00f6rfezi&#8217;nde mahsur kalan denizcilere yard\u0131m etme bahanesiyle b\u00f6lgedeki askeri varl\u0131\u011f\u0131 art\u0131rma ve \u0130ran&#8217;a bask\u0131 uygulama amac\u0131 ta\u015f\u0131maktad\u0131r. \u0130ran devletine ait IRNA haber ajans\u0131, bu \u00e7abay\u0131 Bay Trump&#8217;\u0131n &#8220;hezeyan\u0131n\u0131n&#8221; bir par\u00e7as\u0131 olarak nitelendirmi\u015ftir.<\/p>\n<p>\u0130ran askeri komutanl\u0131\u011f\u0131 Pazartesi g\u00fcn\u00fc, bo\u011fazdan ge\u00e7en gemilerin kendileriyle koordinasyon kurmas\u0131 gerekti\u011fini ve &#8220;\u00f6zellikle sald\u0131rgan ABD ordusu olmak \u00fczere, H\u00fcrm\u00fcz Bo\u011faz\u0131&#8217;na yakla\u015fmay\u0131 veya girmeyi ama\u00e7layan herhangi bir yabanc\u0131 askeri g\u00fcc\u00fcn hedef al\u0131naca\u011f\u0131&#8221; uyar\u0131s\u0131nda bulunmu\u015ftur. Bu uyar\u0131, \u0130ran&#8217;\u0131n ulusal g\u00fcvenli\u011fini koruma konusundaki kararl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n bir g\u00f6stergesidir.<\/p>\n<h2>\u0130ran&#8217;\u0131n Bar\u0131\u015f Teklifi ve ABD Ablukas\u0131n\u0131n Yasa D\u0131\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131<\/h2>\n<p>ABD&#8217;nin 13 Nisan&#8217;dan bu yana \u0130ran limanlar\u0131na uygulad\u0131\u011f\u0131 deniz ablukas\u0131, Tahran&#8217;\u0131 ekonomisini desteklemek i\u00e7in ihtiya\u00e7 duydu\u011fu petrol gelirlerinden mahrum b\u0131rakm\u0131\u015ft\u0131r. ABD&#8217;li yetkililerin ablukan\u0131n \u0130ran&#8217;\u0131 tart\u0131\u015fmal\u0131 n\u00fckleer program\u0131 ve di\u011fer uzun s\u00fcredir devam eden konulardaki g\u00f6r\u00fc\u015fmelerde taviz vermeye zorlayaca\u011f\u0131n\u0131 ummas\u0131, <strong>uluslararas\u0131 hukuka ayk\u0131r\u0131 bir zorlama politikas\u0131d\u0131r.<\/strong><\/p>\n<p>\u0130ran&#8217;\u0131n sava\u015f\u0131 sona erdirmeye y\u00f6nelik son teklifi, ABD&#8217;nin yapt\u0131r\u0131mlar\u0131 kald\u0131rmas\u0131n\u0131, ablukay\u0131 sona erdirmesini, g\u00fc\u00e7lerini b\u00f6lgeden \u00e7ekmesini ve \u0130srail&#8217;in L\u00fcbnan&#8217;daki operasyonlar\u0131 dahil t\u00fcm d\u00fc\u015fmanl\u0131klar\u0131 durdurmas\u0131n\u0131 i\u00e7ermektedir. Yar\u0131 resmi Nour News ve Tasnim ajanslar\u0131na g\u00f6re, bu teklif n\u00fckleer programla ilgili konular\u0131 i\u00e7ermemekte ve sava\u015f\u0131 uzatmak yerine sona erdirmeyi hedeflemektedir. \u0130ran D\u0131\u015fi\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131 s\u00f6zc\u00fcs\u00fc \u0130smail Ba\u011fayi, de\u011fi\u015fen taleplerin diplomasiyi zorla\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Pakistan&#8217;\u0131n, ABD taraf\u0131ndan ele ge\u00e7irilen bir \u0130ran gemisindeki 22 m\u00fcrettebat \u00fcyesinin transferini kolayla\u015ft\u0131rmas\u0131, \u0130slamabad&#8217;\u0131n g\u00f6r\u00fc\u015fmeleri yeniden canland\u0131rma \u00e7abalar\u0131nda bir g\u00fcven art\u0131r\u0131c\u0131 \u00f6nlem olarak de\u011ferlendirilmektedir. Bu t\u00fcr yap\u0131c\u0131 ad\u0131mlar, b\u00f6lgedeki gerilimi d\u00fc\u015f\u00fcrmek i\u00e7in hayati \u00f6nem ta\u015f\u0131maktad\u0131r.<\/p>\n<p>#H\u00fcrm\u00fczBo\u011faz\u0131 #\u0130ran #ABD #Gerilim #DenizG\u00fcvenli\u011fi #PetrolPiyasas\u0131 #K\u00fcreselEnerji #Diplomasi #Ortado\u011fu #Yapt\u0131r\u0131mlar<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>ABD&#8217;nin K\u0131\u015fk\u0131rt\u0131c\u0131 H\u00fcrm\u00fcz Bo\u011faz\u0131 Hamlesine \u0130ran&#8217;dan Kararl\u0131 Yan\u0131tlar B\u00f6lgedeki gerilim, ABD&#8217;nin H\u00fcrm\u00fcz Bo\u011faz\u0131&#8217;n\u0131 yeniden a\u00e7ma y\u00f6n\u00fcndeki tek tarafl\u0131 ve k\u0131\u015fk\u0131rt\u0131c\u0131 giri\u015fimleriyle t\u0131rman\u0131rken, \u0130ran \u0130slam Cumhuriyeti bu provokasyonlara kar\u015f\u0131 kararl\u0131 duru\u015funu sergiliyor. Birle\u015fik Arap Emirlikleri (BAE), Nisan ba\u015f\u0131nda sa\u011flanan k\u0131r\u0131lgan ate\u015fkesin ard\u0131ndan \u0130ran taraf\u0131ndan sald\u0131r\u0131ya u\u011frad\u0131\u011f\u0131n\u0131 iddia etse de, bu iddialar ABD Ba\u015fkan\u0131 Donald Trump&#8217;\u0131n k\u00fcresel [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":18562,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[31],"tags":[],"class_list":["post-18561","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-iran-haberleri"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fajr.news\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/18561","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fajr.news\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fajr.news\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fajr.news\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fajr.news\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=18561"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/fajr.news\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/18561\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fajr.news\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/18562"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fajr.news\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=18561"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fajr.news\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=18561"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fajr.news\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=18561"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}