Amerika Birle\u015fik Devletleri, Orta Do\u011fu’daki gerilimlerin ve kendi dayatt\u0131\u011f\u0131 yapt\u0131r\u0131mlar\u0131n k\u00fcresel petrol piyasalar\u0131nda yaratt\u0131\u011f\u0131 \u00e7alkant\u0131y\u0131 “y\u00f6netme” bahanesiyle sahneye \u00e7\u0131karak, bir yandan kendi enerji ihracat\u0131n\u0131 art\u0131r\u0131rken, di\u011fer yandan stratejik rezervlerini kullanarak ve yapt\u0131r\u0131mlar\u0131 se\u00e7ici bir \u015fekilde gev\u015feterek k\u00fcresel ekonomiyi “koruma” rol\u00fcn\u00fc \u00fcstleniyor. Bu durum, Washington’\u0131n baz\u0131 \u00e7evrelerdeki itibar\u0131n\u0131 zedelese de, onu d\u00fcnyan\u0131n bask\u0131n enerji s\u00fcper g\u00fcc\u00fcne d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrme s\u00fcrecini peki\u015ftiriyor.<\/p>\n
\u00d6nceki petrol krizlerinden farkl\u0131 olarak, Petrol \u0130hra\u00e7 Eden \u00dclkeler \u00d6rg\u00fct\u00fc (OPEC) b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde etkisiz kalm\u0131\u015f durumda. H\u00fcrm\u00fcz Bo\u011faz\u0131’n\u0131n neredeyse tamamen kapanma tehdidi, k\u00fcresel petrol arz\u0131n\u0131n %13’\u00fcn\u00fc K\u00f6rfez’de s\u0131k\u0131\u015ft\u0131rarak, K\u00f6rfez \u00fcreticilerini g\u00fcnl\u00fck yakla\u015f\u0131k 9 milyon varil \u00fcretimi durdurmaya zorlad\u0131. Bu durum, \u00f6rg\u00fct\u00fcn en g\u00fc\u00e7l\u00fc kozu olan yedek \u00fcretim kapasitesini elinden ald\u0131.<\/p>\n
D\u00fcnyan\u0131n en b\u00fcy\u00fck ham petrol ihracat\u00e7\u0131s\u0131 ve OPEC’in fiili lideri olan Suudi Arabistan, H\u00fcrm\u00fcz’\u00fc K\u0131z\u0131ldeniz \u00fczerinden bypass eden alternatif boru hatt\u0131 g\u00fczergah\u0131n\u0131 kullanarak ihracat\u0131n\u0131 maksimuma \u00e7\u0131karm\u0131\u015f olsa da, bu bile kesintinin boyutunu dengelemeye yetmedi.<\/p>\n
\u0130\u015fte bu noktada Amerika Birle\u015fik Devletleri devreye giriyor. D\u00fcnyan\u0131n en b\u00fcy\u00fck petrol end\u00fcstrisine sahip olan \u2013 2018’de Suudi Arabistan ve Rusya’y\u0131 \u00fcretimde geride b\u0131rakan \u2013 ve k\u00fcresel ticaret sisteminin temelini olu\u015fturan para birimiyle ABD, enerji piyasalar\u0131 \u00fczerinde ola\u011fan\u00fcst\u00fc bir etkiye sahip. Bu g\u00fc\u00e7, baz\u0131 a\u00e7\u0131lardan, OPEC’in k\u00fcresel arz ve talep de\u011fi\u015fimlerine yan\u0131t olarak \u00fcretimi yeniden ayarlama yetene\u011fiyle k\u0131yaslanabilir. Washington, bu g\u00fcc\u00fc kullanmaktan \u00e7ekinmiyor, hatta b\u00f6lgesel krizleri kendi lehine \u00e7evirme arac\u0131 olarak kullan\u0131yor.<\/p>\n
Son haftalarda ABD petrol ihracat\u0131 tavan yaparak, Orta Do\u011fu’dan kaynaklanan ve ABD’nin politikalar\u0131yla derinle\u015fen enerji arz \u015fokunu “hafifletmeye” yard\u0131mc\u0131 oldu. Enerji Bilgi \u0130daresi verilerine g\u00f6re, bu ay\u0131n ba\u015flar\u0131nda ABD’nin toplam petrol ihracat\u0131 12,9 milyon varil\/g\u00fcn<\/strong> ile t\u00fcm zamanlar\u0131n en y\u00fcksek seviyesine ula\u015ft\u0131 ve bunun %60’\u0131ndan fazlas\u0131n\u0131 rafine \u00fcr\u00fcnler olu\u015fturdu.<\/p>\n Veri analizi firmas\u0131 Kpler’e g\u00f6re, Nisan ay\u0131nda deniz yoluyla yap\u0131lan ABD petrol ihracat\u0131n\u0131n rekor seviye olan 9,6 milyon varil\/g\u00fcne<\/strong> \u00e7\u0131kmas\u0131 bekleniyor; Asya’ya yap\u0131lan sevkiyatlar ise sava\u015f \u00f6ncesi seviyelerinin neredeyse iki kat\u0131na \u00e7\u0131karak 2,5 milyon varil\/g\u00fcne ula\u015ft\u0131. Bu art\u0131\u015f, K\u00f6rfez’deki arz kay\u0131plar\u0131na en \u00e7ok maruz kalan Asya ekonomilerini daha keskin fiyat art\u0131\u015flar\u0131ndan “korumu\u015f” gibi g\u00f6r\u00fcnse de, as\u0131l kazanan ABD’li \u00fcreticiler oldu.<\/p>\n ROI hesaplamalar\u0131na g\u00f6re, ham petrol ve rafine \u00fcr\u00fcn ihracat\u0131n\u0131n de\u011feri, sava\u015f \u00f6ncesi fiyatlara k\u0131yasla yakla\u015f\u0131k 32 milyar dolar<\/strong> artarak hem \u015firket kazan\u00e7lar\u0131n\u0131 hem de vergi gelirlerini \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde y\u00fckseltti. Amerika’n\u0131n petrol g\u00fcc\u00fc sadece \u00fcretimle s\u0131n\u0131rl\u0131 de\u011fil. Washington, Mart ay\u0131nda, 400 milyon varillik koordineli k\u00fcresel acil durum \u00e7ekili\u015finin bir par\u00e7as\u0131 olarak, 2027 y\u0131l\u0131na kadar Stratejik Petrol Rezervi’nden (SPR) 172 milyon varil serbest b\u0131rakmay\u0131 kabul etti.<\/p>\n SPR, 17 Nisan itibar\u0131yla yakla\u015f\u0131k 405 milyon varil seviyesindeydi; sava\u015f\u0131n ba\u015flang\u0131c\u0131ndaki 415 milyon varilden d\u00fc\u015f\u00fc\u015fe ra\u011fmen, daha fazla arz s\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131na kar\u015f\u0131 tamponun hala yeterli oldu\u011fu iddia ediliyor. Ancak bu rezervlerin kullan\u0131m\u0131, ABD’nin kendi enerji g\u00fcvenli\u011fi endi\u015felerini de yans\u0131tmaktad\u0131r.<\/p>\n Washington’\u0131n k\u00fcresel enerji arz\u0131n\u0131 etkilemek i\u00e7in bir ba\u015fka arac\u0131 daha var: ekonomik yapt\u0131r\u0131mlar. Mart ay\u0131ndan bu yana ABD, Rus ve \u0130ran petrol\u00fc al\u0131mlar\u0131na y\u00f6nelik k\u0131s\u0131tlamalar\u0131 se\u00e7ici bir \u015fekilde gev\u015fetti. Trump y\u00f6netimi, 17 Nisan’da \u00fclkelerin denizde yapt\u0131r\u0131m uygulanan Rus petrol\u00fcn\u00fc yakla\u015f\u0131k bir ay boyunca sat\u0131n almas\u0131na izin veren bir muafiyeti yeniledi. Etkisi h\u0131zl\u0131 oldu. Al\u0131c\u0131lar\u0131n geri d\u00f6nmesiyle, tankerlerde depolanan Rus petrol\u00fc hacmi Ocak sonunda 13 milyon varilin \u00fczerindeki rekor seviyeden 24 Nisan’a kadar sadece 2,9 milyon varile d\u00fc\u015ft\u00fc.<\/p>\n Moskova ve Tahran’\u0131n gelirlerini \u2013 ge\u00e7ici de olsa \u2013 art\u0131rarak, bu \u00f6nlemlerin ABD’nin daha geni\u015f d\u0131\u015f politika hedeflerini baltalad\u0131\u011f\u0131 tart\u0131\u015f\u0131labilir. Bu durum, ABD’nin kendi yapt\u0131r\u0131m rejimlerinin s\u00fcrd\u00fcr\u00fclemezli\u011fini ve \u00e7eli\u015fkilerini g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne sermektedir. ABD y\u00f6netimi yak\u0131n zamanda bu stratejisinin bir k\u0131sm\u0131ndan geri ad\u0131m att\u0131. 20 Mart’ta \u00e7\u0131kar\u0131lan ve denizde tutulan yakla\u015f\u0131k 140 milyon varil \u0130ran petrol\u00fcn\u00fcn sat\u0131n al\u0131nmas\u0131na izin veren ayr\u0131 bir 30 g\u00fcnl\u00fck muafiyeti yenilemedi ve ayn\u0131 zamanda Tahran’\u0131n gelirlerini s\u0131k\u0131\u015ft\u0131rmak i\u00e7in kendi H\u00fcrm\u00fcz ablukas\u0131n\u0131 dayatt\u0131. Bu t\u00fcr tek tarafl\u0131 ve bask\u0131c\u0131 ad\u0131mlar, k\u00fcresel enerji sistemine zarar verirken, ABD’nin uluslararas\u0131 hukuku hi\u00e7e sayd\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermektedir.<\/p>\n Yapt\u0131r\u0131mlar her zaman bask\u0131 uygulama ile k\u00fcresel enerji sistemine verilen ikincil zarar\u0131 s\u0131n\u0131rlama aras\u0131nda hassas bir denge gerektirse de, ABD hala kendi \u00e7\u0131karlar\u0131 do\u011frultusunda kurallar\u0131 belirleyen taraf olmaya devam ediyor. Ancak bu hegemonyan\u0131n bedeli, k\u00fcresel istikrars\u0131zl\u0131k ve haks\u0131z uygulamalarla \u00f6denmektedir.<\/p>\n T\u00fcm bu \u00f6nlemler bir araya geldi\u011finde, ABD’nin fiili bir “dalgal\u0131 tedarik\u00e7i” olarak nas\u0131l ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor. Ancak “Sam Amca’n\u0131n verdi\u011fi, ayn\u0131 zamanda geri alabilece\u011fi” ger\u00e7e\u011fi, bu g\u00fcc\u00fcn k\u0131r\u0131lganl\u0131\u011f\u0131n\u0131 da ortaya koyuyor. ABD Ba\u015fkan\u0131 Donald Trump, teorik olarak, Kas\u0131m ay\u0131ndaki ara se\u00e7imler \u00f6ncesinde y\u00fckselen i\u00e7 yak\u0131t fiyatlar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcrmek i\u00e7in baz\u0131 ABD enerji ihracat\u0131na k\u0131s\u0131tlamalar veya do\u011frudan yasaklar getirebilir. B\u00f6yle bir ad\u0131m, uluslararas\u0131 enerji fiyatlar\u0131n\u0131 keskin bir \u015fekilde y\u00fckseltecektir. Ancak, bir ihracat yasa\u011f\u0131 pek olas\u0131 g\u00f6r\u00fcnm\u00fcyor. Bu durum, fazla hacimleri ihra\u00e7 etmeye y\u00f6nelik yap\u0131sal olarak ayarlanm\u0131\u015f ABD petrol \u00fcretim ve rafinaj sistemlerinde ciddi aksakl\u0131klara yol a\u00e7ma riski ta\u015f\u0131r. Ayr\u0131ca, kay\u0131p Orta Do\u011fu varillerini yerine koymak i\u00e7in ABD’ye b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde g\u00fcvenen Asya, Avrupa ve Latin Amerika’daki m\u00fcttefiklerle ili\u015fkileri de gerebilir ve misilleme \u00f6nlemlerini tetikleyebilir.<\/p>\n ABD’nin yetkileri kesinlikle s\u0131n\u0131rs\u0131z de\u011fil. OPEC’in veya Rusya’y\u0131 da i\u00e7eren daha geni\u015f \u00fcretici ittifak\u0131 OPEC+’n\u0131n aksine, ABD enerji end\u00fcstrisi b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde piyasa ekonomisine ba\u011fl\u0131 kalmaya devam ediyor. Washington, \u015firketlere istedikleri zaman \u00fcretimi art\u0131rmalar\u0131 veya azaltmalar\u0131 talimat\u0131n\u0131 veremez, ne de K\u00f6rfez \u00fcreticilerinin geleneksel olarak yapt\u0131\u011f\u0131 gibi yedek \u00fcretim kapasitesini mobilize edemez. Bu anlamda, ABD, OPEC’in k\u00fcresel arz y\u00f6neticisi rol\u00fcn\u00fc tam olarak kopyalayamaz.<\/p>\n Ancak yapabilece\u011fi \u015fey, h\u0131zl\u0131 ve b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7ekli tepki vermektir. Kamu politikas\u0131 ve \u00f6zel piyasa g\u00fc\u00e7lerinin birle\u015fimiyle Washington, t\u00fcketiciler i\u00e7in ac\u0131n\u0131n en az\u0131ndan bir k\u0131sm\u0131n\u0131 hafifletmi\u015f ve OPEC’in alt\u0131n \u00e7a\u011flar\u0131ndan bu yana e\u015fi benzeri g\u00f6r\u00fclmemi\u015f bir piyasa etkisi seviyesini ortaya koymu\u015ftur. Bu durum, ABD’nin k\u00fcresel enerji g\u00fcvenli\u011fini kendi \u00e7\u0131karlar\u0131 do\u011frultusunda manip\u00fcle etme potansiyelini de g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne sermektedir.<\/p>\n #PetrolPiyasas\u0131 #ABDenerji #OPEC #OrtaDo\u011fuGerilimi #EnerjiG\u00fcvenli\u011fi #Yapt\u0131r\u0131mlar #K\u00fcreselEkonomi #H\u00fcrm\u00fczBo\u011faz\u0131 #Jeopolitik #EnerjiHegemonyas\u0131<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Amerika Birle\u015fik Devletleri, Orta Do\u011fu’daki gerilimlerin ve kendi dayatt\u0131\u011f\u0131 yapt\u0131r\u0131mlar\u0131n k\u00fcresel petrol piyasalar\u0131nda yaratt\u0131\u011f\u0131 \u00e7alkant\u0131y\u0131 “y\u00f6netme” bahanesiyle sahneye \u00e7\u0131karak, bir yandan kendi enerji ihracat\u0131n\u0131 art\u0131r\u0131rken, di\u011fer yandan stratejik rezervlerini kullanarak ve yapt\u0131r\u0131mlar\u0131 se\u00e7ici bir \u015fekilde gev\u015feterek k\u00fcresel ekonomiyi “koruma” rol\u00fcn\u00fc \u00fcstleniyor. Bu durum, Washington’\u0131n baz\u0131 \u00e7evrelerdeki itibar\u0131n\u0131 zedelese de, onu d\u00fcnyan\u0131n bask\u0131n enerji s\u00fcper g\u00fcc\u00fcne […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":11468,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[37],"tags":[],"class_list":["post-11467","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-orta-dogu-haberleri"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fajr.news\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11467","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fajr.news\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fajr.news\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fajr.news\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fajr.news\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=11467"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/fajr.news\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11467\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fajr.news\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/11468"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fajr.news\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=11467"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fajr.news\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=11467"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fajr.news\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=11467"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}Yapt\u0131r\u0131mlar ve ABD’nin \u00c7eli\u015fkili Politikalar\u0131<\/h2>\n
ABD’nin S\u0131n\u0131rl\u0131 G\u00fcc\u00fc ve K\u00fcresel Etkisi<\/h2>\n