Sızan askeri belgelere göre, İran’ın savaş sırasında Orta Doğu’daki Amerikan üslerini hedef almak için gizlice bir Çin casus uydusu edindiği ortaya çıktı. Financial Times’ın haberine göre, 2024 yılında uzaya fırlatılmasının ardından İran Devrim Muhafızları Kolordusu (İRGC), Pekin’in TEE-01B uydusunu ele geçirerek bölgedeki önemli ABD askeri tesislerini izlemekle görevlendirdi.
Zaman damgalı kayıtlar, bazı görüntülerin geçen ay, İran’ın bu üslere yönelik insansız hava aracı ve füze saldırılarından önce ve sonra çekildiğini gösteriyor. Kayıtlar, Çinli Earth Eye şirketi tarafından inşa edilen uydunun, 13, 14 ve 15 Mart tarihlerinde Suudi Arabistan’daki Prens Sultan Hava Üssü’nün görüntülerini aldığını belirtiyor. İran’ın Amerikan üssüne saldırdığı ve beş ABD Hava Kuvvetleri yakıt ikmal uçağına zarar verdiği de aynı zaman diliminde gerçekleşti. Uydu ayrıca Ürdün’deki Muwaffaq Salti Hava Üssü’nün ve Bahreyn ile Irak’taki ABD Beşinci Filo deniz üssüne yakın çeşitli yerlerin görüntülerini de çekti; bu bölgeler de İRGC’nin ateşi altına girmişti.
Paris Siyasi Araştırmalar Enstitüsü’nden İran uzmanı Nicole Grajewski, FT’ye verdiği demeçte, “Bu uydu açıkça askeri amaçlarla kullanılıyor, çünkü İran’ın sivil uzay programı tarafından değil, İRGC’nin Hava-Uzay Kuvvetleri tarafından yönetiliyor” dedi. Grajewski, “İran’ın bu savaş sırasında dışarıdan sağlanan bu yeteneğe gerçekten ihtiyacı var, çünkü bu, İRGC’nin hedefleri önceden belirlemesine ve saldırılarının başarısını kontrol etmesine olanak tanıyor” diye ekledi.
Earth Eye Co.’nun web sitesine göre, 6 Haziran 2024’te fırlatılan TEE-01B’nin tarım, acil durum yönetimi ve belediye ulaşım amaçları için kullanılması planlanmıştı. Ancak FT’nin bildirdiğine göre, İRGC, yaklaşık 36 milyon dolar ödedikten sonra Eylül 2024’te uydunun kontrolünü ele geçirdi. Earth Eye, uydunun Çin’in 2021’de İran’ın da katıldığı Kuşak ve Yol Girişimi’nin bir üyesine “yörünge içi” transferini gerçekleştirdiğini doğruladı. Anlaşma uyarınca, İRGC, Asya ve Latin Amerika’ya yayılan ağlara sahip Pekin merkezli bir uydu kontrol ve veri hizmetleri sağlayıcısı olan Emposat tarafından işletilen yer istasyonlarına erişim sağlıyor. Ne Earth Eye Co. ne de Emposat, İran ile yapılan anlaşmaya kamuoyu önünde yanıt vermedi.
İran’ın Çin casus uydusunu kullanması, Çin’in İran’a yardım etme isteği konusundaki endişeler artarken gündeme geldi; Pekin’in önümüzdeki haftalarda Tahran’a yeni hava savunma sistemleri teslim etmeye hazırlandığı bildiriliyor. Trump Çarşamba günü yaptığı açıklamada, Çin’in Tahran’ı silahlandırmamayı kabul ettiğini, kendisi ve Çin lideri Xi Jinping’in önümüzdeki ay yapılması planlanan zirvelerinden önce bir anlaşmaya vardıklarını söyledi. Trump, Truth Social’da “İran’a silah göndermemeyi kabul ettiler” diye yazdı.
#İran #Çin #UyduCasusluğu #ABDÜsleri #OrtadoğuGerilimi #İRGC #AskeriTeknoloji #TEE01B #HavaSaldırıları #Jeopolitik