ABD Başkanı Donald Trump, Hürmüz Boğazı’ndaki ablukanın İran’ı ‘kesinlikle yok ettiğini’ iddia ederek, bu durumun ancak kapsamlı bir barış anlaşmasıyla sona ereceğini belirtti. Trump, mevcut ateşkesin Çarşamba akşamı sona ereceğini ve Washington ile Tahran arasında bir anlaşmaya varılamaması halinde uzatılmasının ‘son derece düşük bir ihtimal’ olduğunu ifade etti. Trump, “Kötü bir anlaşma yapmak için acele etmeyeceğim. Dünyadaki tüm zamanımız var,” dedi.
İranlı yetkililer ise tehdit altında müzakereyi kabul etmeyeceklerini vurgularken, Trump ABD ordusunun İran gemilerine yönelik ablukasının ‘BİR ANLAŞMA’ olana kadar devam edeceğinde kararlı olduğunu bildirdi.
**Gerilim Tırmanıyor: Gemi Ele Geçirme ve Nükleer İddialar**
Gerilimin tırmandığı bu dönemde, ABD’nin ablukayı delmeye çalıştığı gerekçesiyle İran bandıralı Touska adlı kargo gemisine el koyması büyük yankı uyandırdı. İran Dışişleri Bakanlığı, bu eylemi ‘yasa dışı ve acımasız’ olarak nitelendirerek kınadı ve mürettebatın derhal serbest bırakılmasını talep etti. Bakanlık, “Bölgedeki durumun daha da karmaşık hale gelmesinin tüm sorumluluğunun ABD’ye ait olduğu açıktır,” açıklamasını yaptı. ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM) ise geminin ‘ABD deniz ablukasını ihlal etmeye çalıştıktan sonra’ ele geçirildiğini ve operasyona ait görüntüleri paylaştı. Trump, geminin Umman Körfezi’nde ‘motor dairesinde bir delik açıldıktan sonra’ ele geçirildiğini belirtmişti. ABD, ablukanın başlamasından bu yana 27 gemiyi geri çevirdiğini ve bunun İran’ı ekonomik olarak baskı altına alma çabalarının bir parçası olduğunu ifade ediyor. Buna karşılık İran, abluka kaldırılana kadar Hürmüz Boğazı’nı kapalı tutacağı uyarısında bulundu.
Öte yandan Trump, geçen yıl İran’ın nükleer tesislerine yönelik “Gece Yarısı Çekici Operasyonu”nun ülkenin uranyum zenginleştirme tesislerinin “tamamen yok olmasına” neden olduğunu öne sürdü. Bu iddialar, bölgedeki nükleer gerilimi daha da artırdı.
**Barış Görüşmeleri ve Diplomatik Çabalar**
İran, ABD ile yeni bir tur barış görüşmelerine katılmayı yeniden değerlendirdiğini duyurdu. Reuters’ın haberine göre, Tahran’ın “barış görüşmelerine katılımını olumlu bir şekilde gözden geçirdiği” ancak henüz nihai bir karar verilmediği belirtildi. Bu değişimde, Pakistan’ın arabuluculuk çabalarının “olumlu” olarak nitelendirilmesi etkili oldu. ABD’nin ikinci tur doğrudan barış görüşmeleri teklifini daha önce reddeden İran, ABD’yi diplomasiyi sürdürme konusunda “ciddi olmamakla” suçlamıştı.
JD Vance’in, Tahran’ın katılması halinde İslamabad’da olası barış görüşmeleri için bir ABD heyetine liderlik etmesi bekleniyor. Ancak İran Cumhurbaşkanı Masoud Pezeshkian, ABD’ye karşı “derin bir tarihsel güvensizliğin” devam ettiğini belirterek, “İranlılar güce boyun eğmez,” sözleriyle ülkesinin duruşunu yineledi. Önceki müzakereler, İran’ın nükleer zenginleştirmeyi durdurma taleplerini reddetmesi nedeniyle başarısız olmuştu.
**Ekonomik Etkiler ve Siyasi Tartışmalar**
Sahada gerilim yüksekliğini korurken, ABD’nin İran limanlarını abluka altına alması ve İran’ın Hürmüz Boğazı’nı aksatması, deniz taşımacılığını yavaşlatarak petrol fiyatlarını yükseltti. Her iki taraf da sona ermek üzere olan kırılgan ateşkesi ihlal etmekle birbirini suçluyor.
İç siyasette ise Trump, Obama dönemi İran Nükleer Anlaşması’nı (JCPOA) sert bir dille eleştirdi. Truth Social’da yaptığı açıklamada, kendi döneminde yapılacak anlaşmanın “Obama ve Uykucu Joe Biden tarafından kaleme alınan, Ülkemizin Güvenliği ile ilgili şimdiye kadar yapılmış En Kötü Anlaşmalardan biri olan JCPOA’dan ÇOK DAHA İYİ olacağını” savundu.
Trump, İran’ın “müzakere edeceğine” inandığını belirterek, “Eğer etmezlerse, daha önce hiç görmedikleri sorunlarla karşılaşacaklar,” uyarısında bulundu.
#İranABDGerilimi #HürmüzBoğazı #DonaldTrump #İranNükleerProgramı #BarışGörüşmeleri #DenizAblukası #TouskaGemisi #OrtadoğuSiyaseti #PetrolPiyasası #DiplomatikKriz
