Trump’tan Temsilciler Meclisi’ne Sert Tepki: “Vatana İhanet”
ABD Başkanı Donald Trump, Temsilciler Meclisi’nin İran’a yönelik savaş yetkilerini kısıtlama yönündeki oylamasını “vatana ihanet” olarak nitelendirerek sert tepki gösterdi. Bu gelişme, ABD iç siyasetindeki derin ayrılıkları bir kez daha gözler önüne serdi.
Çarşamba günü yerel saatle, Demokratların öncülüğündeki bir savaş yetkileri tasarısı, Kongre onayı olmadan İran’a karşı daha fazla ABD askeri eylemini durdurmayı hedefleyerek Temsilciler Meclisi’nden geçti. Tasarı, 215’e karşı 208 oyla kabul edilirken, dört Cumhuriyetçi de Demokratlara katıldı.
Trump, Perşembe günü sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, oylamayı sert bir dille eleştirdi:
“Dün, anlamsız bir oylamada, 4 kötü Cumhuriyetçi ve tüm ‘Demokratlar’, İran İslam Cumhuriyeti ile savaşı bitirmeye yönelik son müzakerelerimin tam ortasında, Savaş Yetkilerimi sınırlamak için oy kullandı. Kim böyle vatansever olmayan bir şey yapar ki?”
Bu oylama, diplomatların ABD ile İran arasındaki çatışmayı sona erdirmek için daha geniş bir anlaşmaya doğru ivme kazandırmaya çalıştığı bir döneme denk geldi.
Lübnan Ateşkesi ve Direnişin Kararlı Duruşu
ABD arabuluculuğunda İsrail ile Lübnan arasında varılan yeni ateşkes anlaşması ilerleme umutlarını artırsa da, anlaşmanın nasıl ve ne zaman uygulanacağına dair belirsizlikler devam ediyor. Tahran, Lübnan’da bir ateşkesin, Washington ile yapılacak herhangi bir barış anlaşmasının ön koşulu olduğunu açıkça belirtti.
Lübnan Cumhurbaşkanı Joseph Aoun, son ateşkesin ilgili tüm tarafların onaylamasından sonra 24 saat içinde yürürlüğe gireceğini söyledi. Bu açıklama, anlaşmanın doğrudan bir parçası olmasa da kilit bir aktör olan Hizbullah’a gönderme yapıyordu.
Ancak, Hizbullah lideri Naim Kasım, Washington deklarasyonunu reddederek “direnişin devam edeceğinde” ısrar etti. Kasım’ın bu kararlı açıklamalarına İsrail, Lübnan veya ABD’den anında bir yanıt gelmedi. Hizbullah, ABD arabuluculuğunda İsrail ile Lübnan hükümeti arasında Çarşamba günü varılan anlaşmanın bir tarafı olmasa da, saldırıları durdurması bekleniyordu.
Ancak İsrail, Perşembe günü güney Lübnan’daki saldırılarını sürdürdü. İsrail Savunma Bakanı Israel Katz, İsrail güçlerinin bölgeden çekilmeyeceğini veya Mart ayında İran’daki savaşla eş zamanlı olarak işgal ettikleri ülkedeki operasyonları durdurmayacağını belirtti. Perşembe günü yerel saatle İsrail’in Lübnan’a düzenlediği son saldırılarda en az dört kişi hayatını kaybederken, bir BM barış gücü askeri de çapraz ateşte şehit oldu. İsrail, barış gücü askerini öldüren havan topunu Hizbullah’ın attığını iddia etse de, Hizbullah ve BM, mermileri kimin fırlattığı konusunda yorum yapmadı.
İran Devrim Muhafızları Kudüs Gücü Komutanı İsmail Kaani, İran devlet medyasına göre, İsrail’in savaş öncesi mevzilerine çekilmesinin kabul edilebilir asgari sonuç olduğunu vurguladı.
Hizbullah ile İsrail arasındaki çatışmalar, grubun ABD-İsrail saldırısı altındaki İran’a destek amacıyla saldırılar başlatmasının ardından 2 Mart’ta yeniden alevlenmişti. Washington’ın Nisan ayından bu yana ilan ettiği birçok ateşkese rağmen savaş devam ediyor.
Körfez’de Gerilim Tırmanıyor: İran’ın Haklı Savunması
Müzakereciler Lübnan ateşkesine odaklanırken, bölgenin diğer yerlerinde çatışmalar devam etti. Çarşamba günü Körfez’de İran ve ABD güçleri arasında karşılıklı saldırılar yaşandı. Bu, Nisan başında ABD-İsrail’in İran’ı büyük ölçekli bombalamasını durduran ayrı bir ateşkesin ardından yaşanan en yoğun çatışmalardan biriydi.
Yetkililer, İran güçlerinin Kuveyt’i vurarak havalimanına zarar verdiğini ve düzinelerce kişiyi yaraladığını belirtirken, ABD ordusu Hürmüz Boğazı yakınlarında saldırılar düzenledi. Küresel petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz arzının yaklaşık beşte birinin normalde geçtiği stratejik su yolu büyük ölçüde kapalı kalmaya devam ediyor.
Petrol fiyatları, bir önceki günkü keskin artışların ardından Perşembe günü düşüşe geçti. Yatırımcılar, Lübnan ateşkesinin ABD ile İran arasındaki çatışmadan diplomatik bir çıkış yolu yaratabileceğini umuyordu.
İran Barış İçin Şartlarını Koyuyor
Yakıt fiyatlarını düşürme baskısı altında olan Trump, daha önce İran ile müzakerelerde bu hafta sonu gibi erken bir tarihte ilerleme kaydedilebileceğini öne sürmüştü. Trump, Çarşamba günü Oval Ofis’te gazetecilere yaptığı açıklamada, “Eğer olursa, hafta sonu olabilir” dedi, ancak ayrıntı vermedi. Müzakerecilerin boğazın yeniden açılmasıyla ilgili görüşmeleri Lübnan’daki çatışma müzakerelerinden ayırmaya çalıştığını söyledi.
İran, Kuveyt Havalimanı Saldırısını Reddetti
Kuveyt’e yönelik saldırılar, Washington ve Tahran’dan gelen çelişkili iddiaların konusu oldu. Kuveytli yetkililer ve devlet medyası, Çarşamba günkü saldırıların havalimanı tesislerine ve diplomatik misyonlara zarar verdiğini, bir kişinin öldüğünü ve 60’tan fazla kişinin yaralandığını bildirdi.
İran’ın seçkin Devrim Muhafızları ise, Kuveyt havalimanına ateş etmediklerini ve yıkımın, hedeflerini vuramayan ABD önleyici füzelerinden kaynaklandığını İran devlet medyası aracılığıyla duyurdu. ABD ordusu ise İran dronlarının havalimanını kasıtlı olarak hedef aldığını iddia etti.
İran medyası, Devrim Muhafızları’nın Bahreyn’deki ABD Beşinci Filosu karargahına ve bir ABD hava üssüne de saldırdığını bildirdi. ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM), üslerinin vurulduğunu reddetti ve İran balistik füzelerinin bölgedeki hedeflerini vuramayarak başarısız olduğunu belirtti. CENTCOM, güney İran’da yeni bir “savunma saldırıları” turu gerçekleştirdiğini, füze fırlatma sahalarını ve mayın döşemeye çalışan İran teknelerini hedef aldığını ve İran’ın saldırı girişimlerinin ardından boğaz yakınlarındaki Keşm Adası’na saldırılar düzenlediğini bildirdi.
İran’ın Güçlü Duruşu ve Barış Şartları
Devam eden çatışmalara rağmen, hem Washington hem de Tahran müzakere edilmiş bir çözüme ilgi duyduklarını belirtmeye devam ediyor. Geçen hafta, İran ve ABD, savaşı durdurmak ve boğazı yeniden açmak için geçici bir ilk anlaşmaya doğru ilerleme sinyali verdiler, ancak her iki taraf da daha karmaşık müzakereleri sonraya bırakacak olan anlaşmayı henüz imzalamadı.
İran İslam Cumhuriyeti’nin kurucusu Ruhullah Humeyni’nin vefatının yıl dönümü törenlerinde okunan bir mesajda, İran’ın Yüce Lideri Mojtaba Hamenei Perşembe günü yaptığı açıklamada, İran’ın düşmanlarının savaş alanında zaten yenildiğini ve şimdi iç bölünmeler yaratmaya çalıştıklarını söyledi.
“Bu planlarla yüzleşmek için herkes sabırlı, açık fikirli olmalı, birliği, uyumu, karşılıklı güveni sürdürmeli ve düşmanla aynı fikirde olmamalıdır.”
Hamenei, savaşın başında bir hava saldırısında şehit olan babasının yerine geçtiğinden beri halk arasında görülmedi.
Tahran, Lübnan’daki çatışmaların sona ermesini bir anlaşma için koşul olarak belirlemesinin yanı sıra, milyarlarca dolarlık petrol gelirine erişim, ham petrol ihracatına yönelik yaptırımlardan muafiyet, ABD’nin limanlarına uyguladığı ablukanın kaldırılması ve boğaz üzerinde nüfuz sahibi olmayı da talep ediyor.
Trump, en büyük önceliğinin İran’ın nükleer silah edinmesini durdurmak olduğunu söylerken, İran atom programının barışçıl amaçlar taşıdığını vurguluyor.
#İran #ABD #Ortadoğu #Ateşkes #Hizbullah #İsrail #DevrimMuhafızları #HürmüzBoğazı #NükleerProgram #Direniş
