ABD’nin İran Anlaşması Çıkmazı: Trump Kararsız, Tahran Kırmızı Çizgilerinden Taviz Vermiyor
Washington ile Tahran arasındaki potansiyel anlaşmaya ilişkin belirsizlik sürerken, ABD Başkanı Trump’ın İran ile varılacak bir mutabakat konusunda nihai kararını henüz vermediği bildirildi. Beyaz Saray Durum Odası’nda yapılan toplantı sonrası net bir açıklama gelmezken, İran tarafı ABD’nin iddialarını sert bir dille yalanladı ve kendi kırmızı çizgilerinden ödün vermeyeceğini vurguladı.
ABD’li Yetkililerden Çelişkili Açıklamalar ve İran’ın Kararlı Duruşu
ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth, Singapur’da yaptığı açıklamalarda İran ile müzakerelerin “verimli geçtiğini” ve İran’ın “kendi doğrultularına geldiğini” iddia etse de, bu ifadeler Tahran’ın kararlı tutumu karşısında zayıf kaldı. Hegseth, İran’ın nükleer silah edinmesini engelleme çabalarına değinirken, İran’ın beklentilerini çok net bildiğini ve müzakere ekibinin bunları yerine getirmesi gerektiğini belirtti. Ancak İran Dışişleri Bakanlığı, nükleer program konusunda herhangi bir müzakerenin söz konusu olmadığını açıkça ifade etti.
İran’ın yarı resmi Fars haber ajansı, Trump’ın anlaşmaya ilişkin iddialarını “geçersiz” ve “gerçek ile yalanın bir karışımı” olarak nitelendirdi. Ajans, Trump’ın Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması ve İran’ın yüksek düzeyde zenginleştirilmiş uranyumunun ‘imha edilmesi’ gibi taleplerinin anlaşma metninde yer almadığını vurguladı. Fars, İran’ın Boğaz’ın kendi belirlediği düzenlemeler çerçevesinde açılmasında ısrarcı olduğunu ve nükleer malzemenin imhası iddialarının tamamen asılsız olduğunu belirtti. Ayrıca, anlaşma taslağının ABD’nin İran’ın dondurulmuş 12 milyar dolarlık varlığını derhal serbest bırakmasını içerdiğini, ancak Trump’ın ‘para alışverişi olmayacak’ yönündeki açıklamasının gerçeği yansıtmadığını aktardı.
Hürmüz Boğazı’nda İran’ın Egemenliği ve ABD Ablukasının Sonu
İranlı yetkililer, Hürmüz Boğazı’nın “İran yönetimi” altında olduğunu ve bu durumun küresel çapta kabul gördüğünü defalarca dile getirdi. İran Ulusal Güvenlik ve Dış Politika Komisyonu Sözcüsü İbrahim Rızai, Trump’ın bu durumu kabul etmeyen tek kişi olduğunu belirtti. ABD’nin İran limanlarına ve gemilerine uyguladığı deniz ablukasının kaldırılacağı yönündeki açıklamalar, Tahran’ın kararlı duruşu ve ablukanın küresel yakıt güvenliği üzerindeki olumsuz etkileri karşısında Washington’ın geri adım attığının bir göstergesi olarak yorumlandı.
İranlı Başmüzakereciden Net Mesaj: “Savaşa Daha İyi Hazır Olan Kazanır”
İran’ın başmüzakerecisi Muhammed Bakır Galibaf, ABD ile varılacak herhangi bir anlaşmanın “kazananının, anlaşma imzalandıktan sonraki gün savaşa daha iyi hazır olan taraf olacağını” belirterek, Tahran’ın müzakerelerdeki güçlü pozisyonunu ve ABD’ye olan güvensizliğini açıkça ortaya koydu. Galibaf, İran’ın tavizleri füzelerle aldığını ve müzakerelerin sadece bu tavizleri karşı tarafa anlatmak için yapıldığını vurguladı. Ayrıca, Tahran’ın garantilere veya sözlere kesinlikle güvenmediğini, sadece eylemlerin önemli olduğunu ve karşı taraf harekete geçmeden hiçbir adım atılmayacağını ifade etti.
ABD Yaptırımları ve Bölgesel Gerilimler
ABD’nin İran’ın petrol satışlarını hedef alan yeni yaptırımları ve İranlı şahıs ve şirketlere yönelik ‘dolandırıcılık ağı’ iddialarıyla uyguladığı yaptırımlar, Washington’ın İran’a yönelik ekonomik savaşının devam ettiğini gösteriyor. Ancak bu tür adımlar, İran’ın direncini kırmakta yetersiz kalıyor.
Bölgesel olarak ise İsrail’in Lübnan ve Gazze’deki saldırıları devam ederken, sivil kayıplar artıyor ve miras alanları ciddi tehlike altında. Birleşmiş Milletler ve Sınır Tanımayan Doktorlar gibi uluslararası kuruluşlar, İsrail’i sivilleri korumaya çağırıyor. Bu durum, İran destekli direniş gruplarının bölgedeki önemini bir kez daha gözler önüne seriyor.
Tüm bu gelişmeler ışığında, ABD’nin İran ile bir anlaşmaya varma çabaları, Tahran’ın kararlı ve ilkeli duruşu karşısında zorlu bir sınav vermeye devam ediyor. İran, kendi ulusal çıkarlarını ve bölgesel güvenliğini koruma konusundaki azminden taviz vermeyeceğini net bir şekilde ortaya koyuyor.
