Suudi Arabistan’da Kuantum Çağı Başladı: Aramco ve Pasqal’dan Tarihi Adım
Suudi Arabistan’ın enerji devi Aramco ve kuantum bilişim alanında küresel lider Pasqal, tarihi bir iş birliğine imza atarak ülkenin ilk kuantum bilgisayarını ve Orta Doğu’nun ilk ticari Hizmet Olarak Kuantum Bilişim (QCaaS) platformunu resmen hizmete açtı. Bu önemli lansman, Aramco Teknoloji ve İnovasyondan Sorumlu Başkan Yardımcısı Ahmad O. Al Khowaiter ile Pasqal CEO’su Wasiq Bokhari‘nin katılımıyla gerçekleşti.
Bölgesel Teknolojiye Yeni Boyut
Dünya enerji ve kimya sektörlerinin önde gelen şirketlerinden Aramco, nötr atom kuantum bilişiminde çığır açan Pasqal ile güçlerini birleştirerek, Suudi Arabistan Krallığı‘nın teknoloji haritasına yeni bir boyut kazandırdı. Bu ortaklık sadece bir kuantum bilgisayarın açılışını değil, aynı zamanda bölgede kuantum uygulamalarının geliştirilmesini hızlandıracak ve enerji, malzeme ve endüstriyel sektörlerde uzmanlık oluşturacak ilk ticari QCaaS platformunu da tanıttı.
Bölgesel teknolojik ilerlemede önemli bir dönüm noktası olan QCaaS, dünya genelindeki potansiyel müşterilere uzaktan bulut erişimi sağlıyor. Aramco’nun Dhahran‘daki veri merkezinde konumlanan bu bilgisayar, müşterilere güvenli bir bulut platformu aracılığıyla kuantum donanımına anında ve düşük gecikmeli erişim imkanı sunarak karmaşık endüstriyel sorunlara çözüm bulmayı hedefliyor.
Liderlerden Açıklamalar
Aramco Teknoloji ve İnovasyondan Sorumlu Başkan Yardımcısı Ahmad O. Al Khowaiter, bu başarının Suudi araştırmacılara, mühendislere ve bilim insanlarına ait olduğunu vurguladı. Al Khowaiter, “Ortak eğitim ve araştırmalara yatırım yaparak, Krallık’ta dünya standartlarında kuantum uzmanlığı inşa ediyoruz. Bu uzmanlık, yeni nesil enerji çözümlerine güç verecek, düşük karbonlu yakıt gelişimini hızlandıracak ve rezervuar ile tedarik zinciri optimizasyonunu geliştirecektir. Bu başarının, gençlerimiz için yüksek etkili, geleceğe hazır işler yaratan ve Suudi Arabistan Vizyon 2030‘u ilerleten inovasyon odaklı bir ekonominin katalizörü olmasını temenni ediyoruz” dedi.
Pasqal CEO’su Wasiq Bokhari ise, “Aramco sadece kuantum bilişimi beklemiyor, küresel bir lider olarak onu şekillendirmeye yardımcı oluyor. Bu açılış, dünyanın en zorlu endüstriyel sorunlarının artık Pasqal’ın kuantum işlemcileri, yazılımları ve özel çözümleriyle ele alındığının bir kanıtıdır. Pasqal için sistemimizi Aramco’nun iş açısından kritik operasyonlarında kullanıma sunmak ve aynı zamanda bölgedeki işletmelerin ve araştırma topluluğunun erişimine açmak, temel misyonumuzun bir parçasıdır: bugün pratik ve güvenli kuantum bilişimi ölçekte mümkün kılmak” ifadelerini kullandı.
Pasqal Teknolojisi ve Gelecek Vizyonu
Pasqal, 2019’dan bu yana optimizasyon, simülasyon ve yapay zeka alanlarındaki karmaşık sorunlara çözüm bulmak amacıyla yüksek performanslı donanım ve bulut uyumlu yazılımlar tasarlayıp geliştirmektedir. Kasım 2025’teki ilk dağıtımının ardından, Pasqal Kuantum İşlem Birimi (QPU), nötr atom teknolojisiyle güçlendirilmiş olup 200 programlanabilir kübite sahiptir. Bugünkü açılış, endüstriyel kullanım senaryolarının artan portföyünde aktif operasyona girişini resmileştirmekte ve işletmelerin gerçek dünya endüstriyel zorlukları için kuantum destekli çözümler keşfetmesini ve geliştirmesini sağlamaktadır.
Ortaklık anlaşması kapsamında Aramco, enerji, malzeme ve endüstriyel operasyonlarındaki programları için kuantum-hibrit çözümlerin geliştirilmesini hızlandırarak, üretime hazır bir QPU üzerinde kullanım senaryoları yol haritasını ilerletecektir. Araştırma kurumları, üniversiteler ve işletmeler dahil olmak üzere diğer harici kuruluşlar da Pasqal’ın bulut platformunu kullanarak dünyadaki az sayıdaki kuantum bilgisayardan birine erişebileceklerdir.
Aramco’nun yerel girişim sermayesi kolu Wa’ed Ventures, Ocak 2023’te Pasqal’a ilk yatırımını yaparak ileri kuantum teknolojilerini yerelleştirme ve bölgesel kuantum ekosisteminin gelişimini hızlandırma çabalarını güçlendirmişti. O zamandan beri Aramco ve Pasqal, klasik bilişimin ötesinde yeteneklerin kilidini açan kuantum-hibrit yaklaşımların kullanıldığı, birden fazla iş akışında yüksek değerli operasyonel zorlukları hedefleyen yapılandırılmış bir kuantum programı oluşturdu. Bu Aramco iş akışları arasında liman lojistiği optimizasyonu, CO₂ depolama optimizasyonu, kuyu yerleşimi, sondaj programlama, Krallık’ın kuantum iş gücünü oluşturma ve kuantum bilişimi bölge genelinde erişilebilir kılma yer almaktadır.
Medya soruları için Aramco’nun Medya İletişim ve Koordinasyon Departmanı ile iletişime geçilebilir.
#Aramco #Pasqal #KuantumBilişim #SuudiArabistan #OrtaDoğu #QCaaS #Teknoloji #İnovasyon #KuantumBilgisayar #Vizyon2030
