Pazar günü, İran savaşının başlamasından bu yana ilk kez bir Katarlı doğal gaz tankeri Hürmüz Boğazı’nı geçerek Pakistan’a doğru ilerlerken, Washington Tahran’ın barış görüşmelerini başlatmaya yönelik son önerilerine yanıtını beklemeye devam etti.
Geçen hafta bir aylık ateşkese gölge düşüren aralıklı çatışmaların ardından yaklaşık 48 saatlik göreceli sakinliğin ardından, yetkililer Pazar sabahı Kuveyt’in hava sahasında birkaç düşmanca insansız hava aracı tespit ettiğini bildirdi.
Ancak denizcilik analitik firması Kpler’den alınan verilere göre, QatarEnergy tarafından işletilen Al Kharaitiyat adlı gemi boğazdan güvenli bir şekilde geçerek Pakistan’ın Kasım Limanı’na doğru ilerledi. Bu, ABD ve İsrail’in 28 Şubat’ta savaşı başlatmasından bu yana boğazı geçen ilk Katarlı sıvılaştırılmış doğal gaz taşıyan gemi oldu.
Kaynaklar daha önce, hayati gaz ithalatının durması nedeniyle yaşanan elektrik kesintileri dalgasının ardından Pakistan’a bir nebze rahatlama sağlayan bu transferin, savaşta arabulucu olan Katar ve Pakistan ile güven inşa etmek amacıyla İran tarafından onaylandığını belirtmişti.
Ancak yarı resmi Tasnim haber ajansı Pazar günü yaptığı açıklamada, İranlı yetkililerin, ABD’nin İran’a yönelik yaptırımlarına uyan ülkelerin gemilerinin Boğaz’ı geçerken sorunlarla karşılaşacağını söylediğini aktardı.
Amerika Birleşik Devletleri, İran’ın nükleer programı da dahil olmak üzere daha tartışmalı konular üzerindeki görüşmeler başlamadan önce savaşı resmen sona erdirecek bir öneriye Tahran’dan yanıt beklemeye devam ediyor.
Fransız yayın kuruluşu LCI’dan bir muhabir olan Margot Haddad, Cumartesi günü yaptığı açıklamada Trump’ın kendisine kısa bir röportajda İran’ın yanıtını ‘çok yakında’ öğreneceğini beklediğini söylediğini aktardı.
ABD Başkanı Donald Trump’ın bu hafta Çin’i ziyaret etmesi beklenirken, küresel bir enerji krizini tetikleyen ve dünya ekonomisi için büyüyen bir tehdit oluşturan savaşa bir son verilmesi yönünde artan bir baskı var.
Tahran, savaş öncesinde dünya petrol arzının beşte birini taşıyan ve savaşta merkezi baskı noktalarından biri haline gelen dar Hürmüz Boğazı’ndan İran dışı gemi geçişlerini büyük ölçüde engelledi.
İranlı milletvekilleri, ‘düşman devletlerin’ gemilerine geçiş yasağı da dahil olmak üzere maddeler içeren, İran’ın boğaz yönetimini resmileştirecek bir yasa tasarısı hazırladıklarını söylediler.
Tasnim haber ajansına göre, İran ordu sözcüsü Pazar günü yaptığı açıklamada, düşmanın İran’a tekrar saldırması halinde, yeni silahlar, yeni savaş yöntemleri ve yeni savaş alanlarıyla ‘şaşıracağını’ söyledi.
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Cumartesi günü Miami’de Katar Başbakanı Muhammed bin Abdulrahman Al Thani ile bir araya geldi ve Dışişleri Bakanlığı’nın İran’dan bahsetmeyen açıklamasında, ‘Ortadoğu genelinde tehditleri caydırmak ve istikrar ile güvenliği teşvik etmek için’ birlikte çalışmaya devam etme ihtiyacını görüştüklerini belirtti.
Katar Dışişleri Bakanlığı, dışişleri bakanının Rubio ve elçi Steve Witkoff ile görüştüğünü ve toplantıda bölgesel gelişmelerin ve gerilimi azaltmayı amaçlayan Pakistan arabuluculuğunun ele alındığını ekledi.
Son günlerde, bir ay önce ateşkesin başlamasından bu yana boğaz içinde ve çevresinde en büyük çatışmalar yaşandı: Birleşik Arap Emirlikleri Cuma günü yeniden saldırıya uğradı ve boğazda İran güçleri ile ABD gemileri arasında aralıklı çatışmalar bildirildi.
Washington geçen ay İran gemilerine abluka uyguladı, ancak Tahran, anketlerin ABD’li seçmenler arasında giderek artan benzin fiyatları nedeniyle popüler olmadığını gösterdiği bir savaşı sona erdirme çağrılarına yanıt vermeden önce şu ana kadar zamanını kullandı.
Konuya aşina bir ABD yetkilisine göre, bir CIA değerlendirmesi, İran’ın ABD ablukasından yaklaşık dört ay daha ciddi ekonomik baskı görmeyeceğini gösterdi.
Üst düzey bir istihbarat yetkilisi, ilk olarak Washington Post tarafından bildirilen CIA analizine ilişkin ‘iddiaları’ yanlış olarak nitelendirdi.
ABD, çatışmada uluslararası destek de bulamadı; NATO müttefikleri, tam bir barış anlaşması ve uluslararası yetkilendirilmiş bir misyon olmadan Hürmüz Boğazı’nı açmak için gemi gönderme çağrılarını reddetti.
Cuma günü İtalya Başbakanı Giorgia Meloni ile görüştükten sonra Rubio, İtalya ve diğer müttefiklerin Washington’ın boğazı yeniden açma çabalarını neden desteklemediğini sorguladı ve Tahran’ın uluslararası bir su yolunu kontrol etmesine izin verilirse tehlikeli bir emsal teşkil edeceği konusunda uyardı.
Durum istikrara kavuştuktan sonra boğazdan güvenli geçişi sağlamak için Fransa ile bir öneri üzerinde çalışan İngiltere, Cumartesi günü böyle çok uluslu bir misyon için Ortadoğu’ya bir savaş gemisi konuşlandırdığını söyledi.
Reuters ile
Devamı: Katar açıklarında gemiye mermi isabet etti: Denizcilik ajansı
#HürmüzBoğazı #İran #ABD #BarışGörüşmeleri #EnerjiKrizi #Katar #Pakistan #Diplomasi #Yaptırımlar #Ortadoğu
