ABD’li yetkililer Cuma akşamı itibarıyla İran’ın tekliflerine herhangi bir yanıtını açıklamazken, Hürmüz Boğazı’ndaki devam eden düşmanlıklar kırılgan ateşkesi bozma tehdidi oluşturdu. Trump, Tahran’daki “delilerle” Hürmüz’de karşılıklı saldırılara rağmen ateşkesin hala yürürlükte olduğunu söylüyor. İngiltere, Hürmüz Boğazı’nda deniz taşımacılığını korumak için olası bir uluslararası misyon öncesinde HMS Dragon destroyerini Orta Doğu’ya yeniden konuşlandırıyor. Önerilen İngiltere ve Fransa liderliğindeki savunma misyonunun bir parçası olarak, savaş gemisi İran ile ABD-İsrail güçleri arasındaki düşmanlıklar sona erdiğinde katkıda bulunmaya hazır olarak bölgede “ön konumlanacak”. Bu gelişme, Donald Trump’ın bir ABD barış önerisi hakkında İran’dan hala bir yanıt beklediğini söylemesiyle eş zamanlı geldi, ancak Cumartesi sabahı itibarıyla böyle bir yanıt açıklanmamıştı. ABD Başkanı gazetecilere “Bu gece bir mektup alacağım sanırım,” dedi. “Yani nasıl gideceğini göreceğiz.” Müzakereler bıçak sırtındayken, ABD ve İran düşmanlıklara devam ediyor. ABD Donanması Cuma günü Amerikan ablukasını ihlal etmekle suçlanan iki İran bandıralı petrol tankerini vurdu, Perşembe gecesi ABD ve İran güçleri arasında karşılıklı ateş açılmasının ardından. İran, Başkan Trump’ın hala yürürlükte olduğunu iddia ettiği devam eden ateşkese ABD’nin ihlal ettiğini suçladı. İran Dışişleri Bakanı Abbas Arağçi, günün erken saatlerinde X’te yaptığı bir paylaşımda, ABD’yi “diplomatik bir çözüm masadayken” her seferinde “pervasız bir askeri macerayı” tercih etmekle suçladı. ABD, İran’ın silah sektörüne yardım ettiğini iddia ettiği şirketlere yaptırım uyguluyor. ABD Hazine Bakanlığı Cuma günü, İran’ın Şahid insansız hava araçları ve balistik füzelerini inşa etmek için gerekli silahları ve hammaddeleri temin etme çabalarına yardım ettikleri suçlamasıyla, Çin ve Hong Kong’daki bazıları da dahil olmak üzere 10 kişi ve şirkete yaptırım uyguladığını duyurdu. Reuters tarafından ilk kez bildirilen Hazine Bakanlığı’nın bu hamlesi, Donald Trump’ın Çin Devlet Başkanı Xi Jinping ile görüşmek üzere Çin’e seyahat etmeyi planlamasından günler önce ve İran ile savaşı sona erdirme çabalarının durma noktasına geldiği bir zamanda geldi. Hazine Bakanlığı yaptığı açıklamada, Tahran’ın üretim kapasitesini yeniden oluşturmasını engellemek için İran’ın askeri sanayi üssüne karşı ekonomik önlemler almaya hazır olduğunu belirtti. Hazine Bakanlığı ayrıca, havayolları da dahil olmak üzere yasa dışı İran ticaretini destekleyen herhangi bir yabancı şirkete karşı harekete geçmeye hazır olduğunu ve Çin’in bağımsız “çaydanlık” petrol rafinerileriyle bağlantılı olanlar da dahil olmak üzere İran’ın çabalarına yardım eden yabancı finans kurumlarına ikincil yaptırımlar uygulayabileceğini söyledi. Obsidian Risk Advisors’ın yönetici müdürü Brett Erickson, Hazine Bakanlığı’nın eylemlerinin İran’ın Hürmüz Boğazı’nda faaliyet gösteren gemileri ve bölgesel müttefikleri tehdit etme yeteneğini kısıtlamayı amaçladığını söyledi. Donald Trump, iki aylık İran çatışmasını sona erdirmek için bir anlaşmaya yaklaştığına bir kez daha inanıyor, ancak her iki taraf da kilit konularda taviz vermeye isteksiz görünüyor. Savaşın 28 Şubat’ta başlamasından bu yana Orta Doğu’daki saldırılarda binlerce insan öldü. Küresel ticaret yok edildi, büyük ekonomik hasara yol açtı ve milyonları yoksulluk ve açlığa sürükledi. Şiddet, özellikle güney Lübnan’da İsrail ile Hizbullah arasında olmak üzere bölgeye yayıldı. Ancak savaşı sona erdirmeye yönelik en son teklif, ABD’nin kilit sorular hala yanıtsız kalırken geri çekilmesine neden olabilir. Kraliyet Donanması’na ait bir savaş gemisi, Hürmüz Boğazı’nda deniz taşımacılığını korumak için uluslararası bir misyona katılmaya hazır olmak üzere Orta Doğu’ya gönderiliyor. Tip 45 destroyer HMS Dragon, İran ile ABD-İsrail güçleri arasındaki düşmanlıklar sona erdiğinde İngiltere ve Fransa liderliğindeki girişime katılmaya hazır olarak bölgede “ön konumlanacak”. Kırılgan bir ateşkes yürürlükte kalmaya devam ediyor, ancak Cuma günkü saldırılarda ABD güçleri, Donald Trump tarafından uygulanan ablukayı aşmaya çalışan iki İran tankerini vurdu. Sir Keir Starmer ve Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron tarafından desteklenen önerilen misyon, boğazda seyrüsefer özgürlüğünü sağlamaya istekli uluslardan oluşan bir koalisyonu içerecek; bu, küresel petrol ve gaz tedarikleri ile gübre de dahil olmak üzere diğer mallar için hayati bir rotadır. Savunma Bakanlığı sözcüsü şunları söyledi: “HMS Dragon’ın, uluslararası deniz taşımacılığını korumak için gelecekteki herhangi bir çok uluslu misyon öncesinde Orta Doğu’ya konuşlandırılacağını teyit edebiliriz, koşullar Hürmüz Boğazı’ndan geçişlerine izin verdiğinde. HMS Dragon’ın ön konumlandırılması, koşullar izin verdiğinde boğazı güvence altına almak için İngiltere ve Fransa liderliğindeki çok uluslu bir koalisyonun parçası olarak İngiltere’nin hazır olmasını sağlayacak ihtiyatlı planlamanın bir parçasıdır.” ABD istihbaratına göre İran, ABD ablukasının etkilerine üç ila dört ay daha dayanabilir ve önemli füze stoklarını elinde tutuyor; bu da Donald Trump’ın Tahran’ın savaşın acilen sona ermesine ihtiyacı olduğu iddiasını şüpheye düşürüyor. CIA’in yeni analizi, İslam Cumhuriyeti’nin beklenenden daha dirençli olabileceğini ve ablukanın ekonomik acısına bu yılın sonlarına kadar dayanabileceğini öne sürüyor. Gizli rapor, bu hafta başında Trump yönetimi yetkililerine teslim edildi, belgeye aşina dört kişi The Washington Post’a söyledi. Bir kişi, petrolünün bir kısmını tanker gemilerinde yüzen depolarda saklayarak ve petrol sahalarındaki akışları azaltarak kuyularının işlevsel kalmasını sağladığını söyledi. Bahreyn içişleri bakanlığı Cumartesi günü, İran Devrim Muhafızları (IRGC) ile bağlantılı olduğunu söylediği 41 kişiyi tutukladığını devlet haber ajansının bildirdiğine göre duyurdu. Bakanlık, güvenlik yetkililerinin İran’ın IRGC’si ile bağlantılı bir grubu ortaya çıkardığını ve savcılığın soruşturmalarının İran saldırılarına sempati ile ilgili davaları da içerdiğini ekledi. Reuters’in bildirdiğine göre, Cumartesi günü Hürmüz Boğazı çevresinde nispeten sakin bir durum hüküm sürdü, günlerce süren aralıklı çatışmalardan sonra. Son günlerde, bir ay önce ateşkesin başlamasından bu yana Hürmüz Boğazı içinde ve çevresindeki çatışmalarda en büyük tırmanışlar yaşandı ve Birleşik Arap Emirlikleri Cuma günü yeniden saldırıya uğradı. Cuma günü, boğazda İran güçleri ile ABD gemileri arasında aralıklı çatışmalar yaşandığını İran’ın yarı resmi Fars haber ajansı bildirdi. Tasnim haber ajansı daha sonra bir İran askeri kaynağına atıfta bulunarak durumun sakinleştiğini ancak daha fazla çatışmanın mümkün olduğu konusunda uyardığını söyledi. ABD ordusu, İran’a bağlı iki gemiyi İran limanına girmeye çalışırken vurduğunu, bir ABD savaş uçağının bacalarına isabet ettiğini ve onları geri dönmeye zorladığını söyledi. Çatışmalar su yolunun ötesine de uzandı. BAE, hava savunmasının Cuma günü İran’dan gelen iki balistik füze ve üç insansız hava aracıyla çatıştığını ve üç kişinin orta derecede yaralandığını söyledi. İran’daki savaş Orta Doğu’da binlerce insanı öldürdü, milyonları yoksulluğa sürükledi ve dünya genelinde enerji fiyatlarını yükseltti. Donald Trump çatışmayı sona erdirecek bir anlaşmanın yakın olduğunu iddia etse de, analistler Hürmüz Boğazı’ndaki petrol akışının kesintiye uğraması durumunda sonuçların dünyayı küresel bir durgunluğa itebileceği konusunda uyarıyor. Ancak tüketiciler yüksek enerji maliyetlerinin ve savaşın neden olduğu artan enflasyonun yükünü çekerken, bir avuç istisna, artan petrol fiyatları, yenilenen savunma harcamaları ve çılgın ticaret modellerinden rekor karlar kutluyor. Almanya Başbakanı Friedrich Merz Cumartesi günü yaptığı açıklamada, Avrupa’nın İran savaşının ortaya çıkardığı ABD ile farklılıklara rağmen NATO ittifakını işler halde tutmak için çalışmak istediğini söyledi. Donald Trump yönetimi ile Avrupalı NATO ortakları arasındaki gerilimler, NATO’nun geleceği hakkında soruları gündeme getirdi. ABD’nin savunma harcamaları ve göç politikası gibi konularda Avrupa’yı eleştirmesinin ardından zaten yüksek olan gerilimler, Almanya ve diğer Avrupa ülkelerinin Şubat sonunda başlayan ABD ve İsrail’in İran’a karşı savaşını desteklemeyi reddetmesinin ardından arttı. Merz, İsveç Başbakanı Ulf Kristersson ile düzenlediği basın toplantısında, “Bu ittifakı gelecek için canlı tutmaya gerçekten istekliyiz,” dedi. Ayrıca İsveç ve Finlandiya’nın ittifakın Avrupa ayağını güçlendirdiğini söyledi. Merz, “Bazı farklılıklar olduğunu biliyoruz. Hepimizin zorluklar gördüğünü biliyoruz, ancak nihai hedefimiz bu çatışmayı sona erdirmek ve İran’ın nükleer silah üretememesini garanti etmektir,” dedi. “Ve bu hedef Amerika ile Avrupa arasında ortak bir hedeftir.” #İranABDGerilimi #HürmüzBoğazı #Ortadoğu #Ateşkes #Yaptırımlar #AskeriGelişmeler #KüreselEkonomi #NATO #İranSavaşı #Diplomasi
سایت خبری فجر نیوز، آخرین اخبار ایران و خاورمیانه
