Başkan Donald Trump Cumartesi günü yaptığı açıklamada, İran rejiminden savaşı sona erdirmek için gelen yeni bir teklifi değerlendirdiğini ancak bu önerinin başarılı olacağına dair pek iyimser olmadığını belirtti.
Trump, Truth Social’daki gönderisinde, “İran’ın bize yeni gönderdiği planı yakında inceleyeceğim, ancak son 47 yıldır İnsanlığa ve Dünyaya yaptıklarının bedelini henüz yeterince ödemedikleri için kabul edilebilir olacağını hayal edemiyorum,” ifadelerini kullandı.
Bu gönderi yayınlanmadan kısa bir süre önce Trump, Palm Beach Uluslararası Havaalanı’nda gazetecilerin müzakerelerle ilgili sorularını yanıtladı. Başkan, İran’ın teklifini kabul edip etmediğini veya reddedip reddetmediğini yakında gazetecilere bildireceğini söyledi.
Cuma günü Trump, tekliften “memnun olmadığını” belirtmiş, ancak Cumartesi günü detaylarını daha fazla inceleyeceğini dile getirmişti.
Trump, “Bana anlaşmanın konseptini anlattılar,” dedi. “Şimdi bana tam metni verecekler.”
İran’ın son teklifi, Hürmüz Boğazı’nda deniz trafiğini açmayı ve ABD ablukasını sona erdirmeyi, İran’ın nükleer programları hakkındaki görüşmeleri ise daha sonraya bırakmayı öngörüyordu.
Ancak İran parlamentosu başkan yardımcısı Ali Nikzad, yarı resmi ISNA haber ajansına göre Pazar günü, Hürmüz konusundaki görüşmelerden önce “Lübnan’a yönelik saldırganlığın garantili bir şekilde tamamen durdurulması” gerektiğini vurguladı.
Nikzad, “Hürmüz Boğazı’nın kapatılması, Lübnan halkı için barış ve istikrarı sağlamak amacıyla gerçekleştirilmiştir,” diye ekledi.
İsrail’in güney Lübnan’a düzenlediği hava saldırıları, ateşkese rağmen Cumartesi günü en az yedi kişinin ölümüne neden olarak devam etti. Pazar günü İsrail ordusu, Hizbullah’ın ateşkes anlaşmasını ihlal ettiğini iddia ederek bölgedeki 11 kasaba ve köy sakinine tahliye uyarısı yayınladı. Lübnan Sağlık Bakanlığı’na göre, 2 Mart’tan bu yana Lübnan’da 2.600’den fazla kişi hayatını kaybetti.
Trump’ın Cumartesi günkü yorumları, İran ile haftalar süren gerilimde nasıl ilerleyeceğini tartıştığı bir döneme denk geldi. Askeri yetkililer Perşembe günü kendisine Hürmüz Boğazı ve İran’daki durumla ilgili seçenekler hakkında bilgi vermişti.
Trump, saldırılara yeniden başlama olasılığını açık bıraktı.
Cuma günü gazetecilere yaptığı açıklamada Trump, “Onları cehenneme gönderip sonsuza dek bitirmek mi istiyoruz, yoksa bir anlaşma yapmaya mı çalışmak istiyoruz? Seçenekler bunlar,” diyerek saldırılara yeniden başlamayı “tercih etmediğini” ekledi.
İran’ın bazı gemilere Körfez’i açma teklifi, iki aydan uzun süredir kendi gemileri dışındaki tüm deniz trafiğini Körfez’den engellemesinin ardından geldi. ABD de 13 Nisan’dan bu yana Boğaz’da kendi ablukasını uyguluyor.
Trump Cumartesi günü ABD ablukasını “dostane” olarak nitelendirerek gazetecilere “Kimse buna meydan okumuyor bile” dedi.
ABD Donanması, İran üzerindeki ablukasını uygulamak için 100’den fazla savaş ve gözetleme uçağı, iki uçak gemisi saldırı grubu ve bir düzineden fazla gemi kullanıyor. Geçen ay, bir Donanma muhribi, ablukayı delmeye çalışan İran bayraklı bir kargo gemisine el koymuştu.
Trump’ın yorumları, Kongre’den çatışma için onay alma yönündeki artan baskıların ortasında geldi. Trump, 8 Nisan’da geçici bir ateşkesin yürürlüğe girmesi nedeniyle İran’daki askeri operasyonlara devam etmek için Kongre’nin yetkisine ihtiyacı olmadığını savunuyor.
1973 tarihli Savaş Yetkileri Kararı’na göre, başkan bir askeri operasyonun 60. gününe ulaşmasından sonra Kongre’den savaş için yetki istemek zorundadır. ABD’nin İran’daki askeri operasyonları bu hafta başında bu sınırı aşmıştı.
Senato Perşembe günü, Kongre onaylayana kadar İran’daki askeri operasyonları sona erdirecek bir Savaş Yetkileri kararını reddetmek için altıncı kez oy kullandı.
Karar 47’ye karşı 50 oyla reddedildi; Pennsylvania Senatörü John Fetterman hariç tüm Senato Demokratları tedbir lehine oy kullandı. Maine Senatörü Susan Collins ve Kentucky Senatörü Rand Paul, partilerinden ayrılarak karar lehine ‘evet’ oyu verdi.
#DonaldTrump #İran #HürmüzBoğazı #ABDİranGerilimi #NükleerMüzakereler #Lübnan #Hizbullah #SavaşYetkileriKararı #OrtaDoğu #Diplomasi
