İSLAMABAD – ABD Başkanı Donald Trump, İran’ın ülkeler arasındaki savaşı sona erdirme yönündeki son teklifini reddettiğini açıkladı. Cuma günü yaptığı açıklamada, tekliften hala memnun olmadığını belirten Trump, İran’ın ‘parçalanmış’ liderliğini suçladı.
Başkan Trump, son teklifi sunulur sunulmaz geri çevirdi. İran’ın resmi haber ajansı IRNA, İran’ın planını Perşembe gecesi Pakistan’daki arabuluculara ilettiğini bildirmişti.
Trump, Cuma günü Beyaz Saray’da gazetecilere yaptığı açıklamada, teklifin eksikliklerine dair detay vermeden, “Bir anlaşma yapmak istiyorlar, ben bundan memnun değilim, bu yüzden ne olacağını göreceğiz” ifadelerini kullandı.
ABD ile İran arasındaki üç haftalık kırılgan ateşkes, her iki ülkenin de ihlal iddialarında bulunmasına rağmen devam ediyor gibi görünmekte.
Ateşkes İran’daki çatışmaları büyük ölçüde durdurmuş olsa da, ABD ve İran, dünya ticaretinin beşte birini oluşturan petrol ve gazın barış zamanında geçtiği Hürmüz Boğazı üzerinde bir çıkmazda kilitlenmiş durumda. ABD Donanması’nın İran tankerlerinin denize açılmasını engelleyen ablukası, İran ekonomisini olumsuz etkilemekte. İran’ın boğaz üzerindeki kontrolünü sürdürmesiyle dünya ekonomisi de baskı altında kalmaya devam ediyor.
Başkan Trump, geçen hafta elçilerinin Pakistan gezisini iptal etmesinin ardından müzakerelerin telefonla devam ettiğini belirtti. Trump bu hafta, Amerika’nın Körfez müttefiklerinin petrol ve gazlarını ihraç etmek için kullandığı kritik geçiş yolunu yeniden açmak için yeni bir plan ortaya attı.
Cuma günü Trump, İran liderliğinden duyduğu hayal kırıklığını dile getirerek, liderliği parçalanmış olarak nitelendirdi.
Trump, “Çok dağınık bir liderlik var” dedi. “Hepsi bir anlaşma yapmak istiyor ama hepsi karmakarışık.”
Perşembe günü ABD Merkez Komutanlığı başkanı Amiral Brad Cooper ile yaptığı brifingi tartışan başkan, ABD’nin İran’da sadece iki seçeneği olduğunu söyledi.
Trump, “Yani, gidip onları tamamen yok edip sonsuza dek bitirmek mi istiyoruz? Yoksa bir anlaşma yapmaya mı çalışmak istiyoruz? Demek istediğim, seçenekler bunlar” dedi.
Trump, İran liderliğinin bir çözüm etrafında birleşme konusunda bazı ilerlemeler kaydettiğine inandığını ifade etti.
“Adımlar attılar ama oraya varıp varamayacaklarından emin değilim” diyen Trump, “Büyük bir anlaşmazlık var, İran’da birbirleriyle anlaşmakta büyük sorun yaşıyorlar” şeklinde konuştu.
İran’ın Üst Düzey Diplomatı Planda Destek Aradı
İran Dışişleri Bakanı Abbas Araghchi, sosyal medya paylaşımlarına göre, Cuma günü Türkiye, Mısır, Katar, Suudi Arabistan, Irak ve Azerbaycan’dan mevkidaşları da dahil olmak üzere birçok bölgesel mevkidaşıyla yoğun telefon görüşmeleri yaparak, ülkesinin savaşı sona erdirme yönündeki son girişimleri hakkında bilgi verdi.
Avrupa Birliği dış politika şefi Kaja Kallas da Cuma günü Araghchi ile telefonla görüştü. Kallas’ın ofisinden yapılan açıklamada, Hürmüz Boğazı’nı yeniden açmaya yönelik devam eden diplomatik çabaları ve uzun vadeli güvenlik düzenlemelerini görüştükleri belirtildi. Kallas ayrıca AB’nin Körfez ortaklarıyla da temas halinde oldu.
Pakistanlı yetkililer, İran ile ABD arasındaki gerilimi azaltma çabalarının devam ettiğini ifade etti.
Pakistan’ın Washington eski büyükelçisi Masood Khan, teklif alışverişinin devam etmesinin, ABD ve İran’ın diplomatik bir orta yol bulma arayışında olduğunu gösterdiğini belirtti.
Khan, bu tekliflerin, iki ülke liderlerinin en sert tehditlerinden bazılarını karşılıklı olarak dile getirmesinin ardından geldiğini ve askeri çatışmaların her an yeniden başlayabileceği korkularını körüklediğini söyledi.
Tutuklu İranlı Nobel Ödüllü Hastaneye Kaldırıldı
İran’ın tutuklu Nobel Barış Ödülü sahibi Narges Mohammadi’nin sağlığının “felaket bir şekilde kötüleşmesi” üzerine Cuma günü cezaevinden kuzeybatı İran’daki bir hastaneye acilen nakledildiği, vakfı tarafından açıklandı.
Narges Mohammadi Vakfı, Mohammadi’nin iki kez tamamen bilinç kaybı yaşadığını ve ciddi bir kalp krizi geçirdiğini belirtti. Olaydan birkaç gün sonra kendisini ziyaret eden avukatlarına göre, Mart ayı sonlarında kalp krizi geçirdiğine inanılıyor.
Vakıf, hastaneye naklin tutuklanmasından bu yana “140 günlük sistematik tıbbi ihmalin ardından” gerçekleştiğini söyledi.
2023’te cezaevindeyken Nobel Barış Ödülü’nü kazanan 53 yaşındaki insan hakları avukatı Mohammadi, Aralık ayında tutuklanmış ve yedi yıl daha hapse mahkum edilmişti.
İran’da Kalan Bombaların Patlaması 14 Kişiyi Öldürdü
IRNA ve diğer İran medyası Cuma günü, İran’a karşı savaş sırasındaki saldırılardan kalan bombaların patlaması sonucu 14 Devrim Muhafızı üyesinin hayatını kaybettiğini bildirdi.
İran güvenliğine yakın olduğu düşünülen Nournews web sitesinin bir raporunda, patlamanın Tahran’ın kuzeybatısındaki Zencan şehri yakınlarında meydana geldiği belirtildi.
Bu, 7 Nisan’da ateşkesin başlamasından bu yana öldürüldüğü bildirilen en yüksek Devrim Muhafızı üyesi sayısıydı. Raporda, mühimmatın çatışmalar sırasında atılan misket bombaları ve hava mayınlarını içerdiği belirtildi.
Yetkililere göre, 28 Şubat’ta savaşın başlamasından bu yana İran’da en az 3.375 kişi, savaşın başlamasından iki gün sonra İsrail ile İran destekli militan grup Hizbullah arasında yeni çatışmaların çıktığı Lübnan’da ise 2.600’den fazla kişi hayatını kaybetti.
Ayrıca, İsrail’de 24 kişi ve Körfez Arap ülkelerinde 20’den fazla kişi yaşamını yitirdi. Lübnan’da on yedi İsrail askeri ve bölge genelinde on üç ABD askeri öldürüldü.
#Trump #İran #ABD #HürmüzBoğazı #Diplomasi #Ateşkes #NargesMohammadi #DevrimMuhafızları #Ortadoğu #Savaş
