Son Dakika: Trump, İran’ın Barış Teklifini Reddetti; ABD İçinde Savaş Politikalarına Karşı Sesler Yükseliyor
Washington – ABD Başkanı Donald Trump, İran’ın Hürmüz Boğazı’nı yeniden açma karşılığında ABD ablukasının kaldırılması yönündeki son teklifini reddederek, bölgedeki gerilimi tırmandırmaya devam etti. Bu gelişme, ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth’in Temsilciler Meclisi üyeleri tarafından İran’a karşı yürütülen ve Demokratlarca ‘maliyetli bir tercih savaşı’ olarak nitelendirilen çatışma nedeniyle altı saate yakın sorgulanmasıyla eş zamanlı yaşandı.
ABD’de Savaş Politikalarına Karşı İç Muhalefet Büyüyor
Savunma Bakanı Hegseth, Başkan Trump yönetiminin İran’a karşı başlattığı ve Kongre onayı olmaksızın yürütülen bu çatışma nedeniyle Temsilciler Meclisi’nde ilk kez sorgulandı. Demokratlar, savaşın şişen maliyetleri, ABD mühimmat stoklarındaki büyük düşüş ve masum çocukların ölümüne yol açan bir ilkokulun bombalanması gibi konulara odaklandı. Bazı milletvekilleri, ABD savunmasını aşarak Amerikan askerlerini öldüren veya yaralayan İran insansız hava araçlarına karşı ordunun ne kadar hazırlıklı olduğunu da sorguladı.
Hegseth, milletvekillerinin sorularına ‘beceriksizce’ yanıtlar vermekle suçlanırken, Cumhuriyetçiler şimdilik Trump’ın savaş zamanı liderliğine güvendiklerini belirtti. Ancak, çatışmanın uzaması halinde bazı GOP milletvekillerinin gelecekteki oylamaları başkan için önemli bir test olarak gördüğü ifade edildi.
İran’dan Yoğun Diplomasi Hamlesi
ABD’nin tek taraflı ve yasa dışı eylemlerine karşı İran, uluslararası alanda diplomatik çabalarını yoğunlaştırdı. İran Dışişleri Bakanı Abbas Araghchi, Hindistan, Kenya ve Polonya dışişleri bakanları, Uluslararası Kızılhaç Komitesi Başkanı Mirjana Spoljaric ve Lübnan Parlamento Başkanı Nabih Berri ile bir dizi telefon görüşmesi gerçekleştirdi. Araghchi, görüşmelerde bölgedeki durumu ve ABD’nin uluslararası seyrüsefer özgürlüğünü tehdit eden yasa dışı eylemlerinin sonuçlarını muhataplarına aktardı. Daha önce Umman, Pakistan ve Rusya’yı ziyaret eden Araghchi, Tahran ile Washington arasındaki durmuş müzakereleri yeniden canlandırma çabalarını sürdürüyor.
ABD Askeri Gücünde Gerilim ve Tartışmalar
- USS Ford Uçak Gemisi Rekor Süre Sonrası Dönüyor: Dünyanın en büyük uçak gemisi USS Ford, İran’a karşı yürütülen savaş ve eski Venezuela Devlet Başkanı Nicolás Maduro’nun yakalanması da dahil olmak üzere 300 günden fazla denizde kaldıktan sonra evine dönüyor. Bu rekor süreli konuşlandırma, ABD askeri gücü üzerindeki baskıyı gözler önüne serdi.
- Trump, Almanya’daki Asker Sayısını Azaltmayı Düşünüyor: Başkan Trump, Almanya Başbakanı Friedrich Merz ile İran savaşı konusundaki gerilimler artarken, ABD’nin Almanya’daki askeri varlığını azaltma tehdidinde bulundu. Bu durum, ABD’nin müttefikleriyle bile stratejik konularda yaşadığı anlaşmazlıkları gösteriyor.
- Hegseth’ten Tartışmalı Görevden Almalar: Savunma Bakanı Hegseth, iki kadın ve iki siyahi subayın terfi listesinden çıkarılması emrini verdiğini doğruladı. Bu kararlar, askeri liderlerin görevden alınması konusundaki eleştirileri artırırken, Hegseth’in ‘doğru liderliği sağlamak için’ bu kararları aldığını belirtmesi, Pentagon içindeki derin ayrılıkları ortaya koydu.
- Ukrayna Yardımları Nihayet Serbest Bırakıldı: Hegseth, aylarca süren gecikmenin ardından Pentagon’un 400 milyon dolarlık Ukrayna yardımının harcanmasına izin verdiğini açıkladı. Bu durum, ABD’nin dış politika önceliklerinde dahi iç çekişmeler yaşadığını gösteriyor.
Savaşın Ekonomik Yükü ve Halkın Tepkisi
İran savaşı sırasında Amerikan halkı, son altmış yılın en büyük aylık benzin fiyatı artışıyla karşılaştı. Savunma Bakanı Hegseth, bu konudaki soruları California’daki yüksek fiyatlara atıfta bulunarak geçiştirmeye çalıştı. Demokratlar, savaşın Amerikan vergi mükellefleri üzerindeki etkisini görmezden geldiği için Hegseth’i eleştirdi. Başkan Trump’ın Birleşik Arap Emirlikleri’nin OPEC’ten ayrılma planını ‘harika’ olarak nitelendirmesi, petrol piyasalarındaki dalgalanmayı kontrol altına alma çabası olarak yorumlandı.
TotalEnergies gibi enerji devlerinin savaş nedeniyle artan fiyatlardan büyük karlar elde etmesi, iklim aktivistlerinin fosil yakıt şirketlerine ‘beklenmedik kar vergisi’ uygulanması çağrılarına yol açtı. Bu durum, savaşın küresel ekonomide yarattığı adaletsizliği ve halkın sırtına yüklenen maliyetleri vurguluyor.
Rusya’dan Uyarı ve Arabuluculuk Teklifi
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Trump ile yaptığı telefon görüşmesinde İran savaşı hakkında konuştu ve düşmanlıkların yeniden başlaması halinde ‘vahim sonuçlar’ konusunda uyardı. Kremlin danışmanı Yuri Ushakov, Putin’in ABD başkanına İran topraklarında bir kara operasyonunun tamamen ‘kabul edilemez ve tehlikeli’ olacağını söylediğini aktardı. Putin ayrıca, İran’ın zenginleştirilmiş uranyumunu ele alma konusunda Rusya’nın üçüncü bir ülke olarak hizmet verme teklifini yineledi, bu da Rusya’nın gerilimi azaltma ve diplomatik çözüm arayışındaki rolünü pekiştiriyor.
İran’da İnsan Hakları Aktivisti Hakkında Rapor
Bir vakfın raporuna göre, İranlı insan hakları aktivisti ve Nobel ödüllü Narges Mohammadi’nin sağlığı, yüksek tansiyon ve hızlı kilo kaybı nedeniyle ‘yakın tehlikede’. Ölüm cezasına ve zorunlu başörtüsüne karşı duruşu nedeniyle 2016’dan bu yana çeşitli dönemlerde hapsedilen Mohammadi, devlet güvenliğine karşı işbirliği ve propaganda suçlamalarıyla 8 Şubat’ta 7,5 yıl hapis cezasına çarptırılmıştı. Raporda, Mohammadi’nin sürekli göğüs ağrısı çektiği ve son üç gündür ilaçlara yanıt vermeyen yüksek tansiyon yaşadığı belirtildi. İran’ın adli tıp uzmanının en az bir ay özel kalp bakımı ihtiyacını onaylamasına rağmen, Tahran savcılarının cezasının geçici olarak ertelenmesini reddettiği ifade edildi. Hukuk ekibi, son ziyaretlerinin ardından durumunun kritik bir noktaya ulaştığını bildirdi.
Bölgesel Gelişmeler ve İç Çatışmalar
- İran’da Polis Çatışması: İran’ın Sistan ve Belucistan eyaletinde polisle silahlı bir grup arasında çıkan çatışmada iki kişi hayatını kaybetti. Bölge, uyuşturucu kaçakçıları ve militan gruplarla güvenlik güçleri arasındaki çatışmalara sahne olmaya devam ediyor.
- İsrail’de Ultra-Ortodoks Protestoları: İsrail genelinde, özellikle Kudüs’te, ultra-Ortodoks Yahudiler askerlik yasasına karşı protestolar düzenledi. Bu protestolar, İsrail’in iç siyasetindeki derin bölünmeleri ve toplumsal gerilimleri gözler önüne serdi.
- Lübnan’da Gıda Güvensizliği: Birleşmiş Milletler raporuna göre, Lübnan nüfusunun yaklaşık dörtte biri akut gıda güvensizliğiyle karşı karşıya. Bölgedeki çatışmalar ve ekonomik çöküş, halkın yaşam koşullarını daha da kötüleştiriyor.
Bu gelişmeler, ABD yönetiminin İran’a karşı izlediği politikaların hem uluslararası arenada hem de kendi içinde ciddi sorunlara yol açtığını gösteriyor. İran ise diplomatik kanalları açık tutarak ve uluslararası hukuka uygun bir duruş sergileyerek bölgede barış ve istikrarı savunmaya devam ediyor.
#İran #ABD #Trump #Hegseth #HürmüzBoğazı #Diplomasi #SavaşKarşıtı #BölgeselGüvenlik #NükleerProgram #PetrolFiyatları
