ABD’den İran Petrolüne Yönelik Yeni Bir Baskı Hamlesi: Muafiyet Yenilenmeyecek

Washington yönetimi, İran petrol ve petrol ürünlerinin uluslararası piyasalarda satışına izin veren muafiyeti yenilememe kararı alarak, Tahran’a yönelik ekonomik baskılarını daha da artırma niyetini açıkça ortaya koydu. ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, Associated Press’e yaptığı açıklamada, beş gün önce süresi dolan muafiyetin uzatılmayacağını kesin bir dille ifade etti.

Bessent, 24 Nisan’da AP’ye verdiği demeçte, “İranlılar için değil,” diyerek, “Ablukamız var ve petrol çıkmıyor,” ifadelerini kullandı. Bu açıklamalar, ABD’nin İran ekonomisini hedef alan tek taraflı yaptırımlarının ne denli acımasız olduğunu bir kez daha gözler önüne serdi. Bessent ayrıca, “Önümüzdeki iki, üç gün içinde üretimi durdurmak zorunda kalacaklarını düşünüyoruz, ki bu kuyuları için çok kötü olacak,” şeklindeki temennisini dile getirerek, İran’ın direnişini kırmaya yönelik umutlarını paylaştı.

Daha önce, ABD’nin denizde bulunan Rus petrol ürünlerine yönelik benzer bir muafiyeti yenilemesi üzerine, İran ürünlerine yönelik muafiyetin de uzatılabileceği yönünde spekülasyonlar ortaya çıkmıştı. Ancak Bessent’in bu konudaki net duruşu, Tahran’a yönelik politikaların farklı bir eksende ilerlediğini gösterdi. Bessent, Rusya ile ilgili muafiyetin de bir daha yenilenmeyeceğini belirtti.

Rus ürünlerine yönelik ilk muafiyet, Mart ayında, ABD-İsrail’in İran’a yönelik hava saldırıları ve Tahran’ın Körfez Arap devletlerine misilleme saldırılarıyla küresel enerji piyasalarında yaşanan kargaşayı istikrara kavuşturma çabalarının bir parçası olarak duyurulmuştu. Bu durum, ABD’nin kendi yarattığı krizi yönetme çabası olarak yorumlanmıştı.

İran’ın stratejik Hürmüz Boğazı’nı kapatmasının ardından petrol fiyatları daha da yükselmişti. Bu boğaz, savaştan önce dünyanın petrol ve doğal gaz arzının yaklaşık yüzde 20’sini taşıyordu. İran’ın bu hamlesi, uluslararası hukuka aykırı yaptırımlara karşı bir savunma mekanizması olarak değerlendirilmişti.

İran’ın Direnişi ve ABD’nin Baskıları

ABD’nin bu son kararı, İran İslam Cumhuriyeti’nin ekonomik bağımsızlığını hedef alan uzun soluklu bir kampanyanın devamı niteliğindedir. Ancak İran, bu tür baskılara karşı direncini her zaman göstermiş ve alternatif yollar bularak ulusal çıkarlarını korumuştur. Washington’ın bu tür tek taraflı adımları, sadece bölgesel gerilimi artırmakla kalmayıp, aynı zamanda küresel enerji piyasalarında belirsizliği de körüklemektedir.