İran Dışişleri Bakanı’nın Hürmüz Boğazı’nın ticari gemi trafiğine geçici olarak yeniden açıldığını duyurmasının ardından Cuma günü Avrupa borsaları yükselişe geçerken, petrol fiyatları düştü.
Pan-Avrupa Stoxx 600 endeksi %1,5, Almanya’daki Dax %2,3, Fransa’daki CAC 40 %2 yükselirken, İngiltere’deki FTSE 100 daha ılımlı bir artışla %0,7 değer kazandı.
İran Dışişleri Bakanı Abbas Araghchi, X platformunda yaptığı paylaşımda, “Lübnan’daki ateşkes doğrultusunda, Hürmüz Boğazı’ndan tüm ticari gemilerin geçişi, ateşkesin kalan süresi boyunca tamamen açık ilan edilmiştir” ifadelerini kullandı.
ABD Başkanı Donald Trump da sosyal medyadan bu karara ilişkin olarak, “İRAN, İRAN BOĞAZI’NIN TAMAMEN AÇIK OLDUĞUNU VE TAM GEÇİŞE HAZIR OLDUĞUNU DUYURDU. TEŞEKKÜRLER!” şeklinde bir paylaşım yaptı.
Bu duyuru piyasalarda geniş yankı buldu. Hürmüz Boğazı’nın kapanmasıyla kısmen tetiklenen artan yakıt maliyetleri nedeniyle baskı altında kalan Avrupa’daki seyahat ve eğlence hisseleri yükselişe geçti. Burberry, LVMH ve Kering gibi lüks sektör hisseleri de, bu hafta başında savaşın satışlar üzerindeki etkisine dikkat çeken bir sektör için rahatlama işareti olarak ilerleme kaydetti.
Bu arada, petrol fiyatlarındaki artıştan faydalanan enerji hisseleri ise çakıldı; İtalya’nın Eni şirketindeki işlemler, %4,06’lık düşüşün ardından bir noktada otomatik olarak durduruldu. Küresel gösterge Brent petrolün varil fiyatı son olarak %10,5 düşüşle 88,96 dolardan işlem gördü. Avrupa doğal gaz fiyatları da geriledi.
Hisseleri destekleyen bir diğer faktör ise, enerji şokunun tetiklediği enflasyonist baskılara yanıt olarak son zamanlarda yükselen Avrupa devlet tahvili getirilerindeki düşüş oldu. Getiriler genellikle fiyatlarla ters orantılı hareket eder.
Para birimlerinde ise euro, dolara karşı 1,1834 seviyesine yükselerek, yatırımcıların çatışma kaynaklı güvenli liman arayışıyla yeşil dolara yönelmesiyle elde edilen kazanımları neredeyse sildi.
Trump daha önce Perşembe günü İsrail ile Lübnan arasında 10 günlük bir ateşkes ilan etmişti. İsrail’in Lübnan’daki Hizbullah hedeflerine yönelik devam eden saldırıları, İran ile ABD arasındaki genel müzakerelerde bir sorun teşkil ediyordu. Daha önce Trump, Washington ile Tahran arasındaki müzakerelerin bu hafta sonu yeniden başlayabileceğini de öne sürmüştü.
Trump, ABD ve İran’ın bir anlaşmaya varmaya “çok yakın” olduğunu belirterek, İran’ın 20 yıldan fazla bir süre nükleer silaha sahip olmamayı kabul ettiğini ekledi. Trump, İran’ın nükleer emellerini bastırma arzusunu, Şubat ayı sonunda ABD ve İsrail’in İran’a yönelik ortak saldırılarıyla başlayan savaşın temel nedeni olarak göstermişti. Buna karşılık İran, uluslararası yaptırımların kaldırılmasını talep etti.
Trump, Washington’ın Tahran ile bir anlaşmaya yakın olması halinde, bu ay sonunda sona erecek olan İran ile geçici ateşkesi uzatmayı düşüneceğini belirtti. Axios, konuya yakın yetkililere dayandırarak, Washington ve Tahran’ın çatışmayı sona erdirmek için üç sayfalık bir planı görüştüğünü bildirdi. Teklifin bir bölümünde, İran’ın zenginleştirilmiş uranyumundan vazgeçmeyi kabul etmesi karşılığında ABD’nin dondurulmuş 20 milyar dolarlık İran fonunu serbest bırakması yer alıyordu.
#HürmüzBoğazı #AvrupaBorsaları #PetrolFiyatları #İran #ABDİranMüzakereleri #Ekonomi #PiyasaHareketleri #Ateşkes #NükleerAnlaşma #KüreselPiyasalar