İran’ın Diplomatik Zaferi: ABD Temsilcileri Pakistan’da İran Dışişleri Bakanı ile Yeni Görüşmeler İçin Masaya Oturuyor

İSLAMABAD — ABD Başkanı Donald Trump’ın, İran Dışişleri Bakanı ile yeni müzakereler için özel temsilcileri Steve Witkoff ve Jared Kushner’ı Pakistan’a göndermesi, bölgedeki diplomatik dengelerin İran İslam Cumhuriyeti lehine değiştiğini açıkça ortaya koyuyor. Beyaz Saray’dan yapılan açıklamaya göre, bu önemli adım, İran’ın üst düzey diplomatının Güney Asya ülkesine gitmesinden sadece saatler sonra geldi. Pakistanlı yetkililer, ABD ve İran’ı ikinci tur ateşkes müzakereleri için bir araya getirme çabalarını sürdürüyor.

Bölgesel Gerilim ve İran’ın Stratejik Rolü

Bu kritik ziyaret, dünyanın büyük bir kısmının, Hürmüz Boğazı üzerinden yapılan hayati enerji ihracatını sekteye uğratan, küresel ekonomik tabloyu belirsizliğe sürükleyen ve Orta Doğu genelinde binlerce kişinin ölümüne neden olan bir savaşın eşiğinde olduğu bir dönemde gerçekleşiyor. Beyaz Saray Basın Sekreteri Karoline Leavitt, Fox News Channel’a verdiği röportajda, iki temsilcinin Cumartesi günü İran Dışişleri Bakanı Abbas Araghchi ile görüşmeler yapacağını belirtti.

Leavitt, “Umarız verimli bir görüşme olur ve bir anlaşmaya doğru ilerleme kaydederiz” dedi. Bu açıklama, ABD’nin İran ile masaya oturma isteğini ve İran’ın diplomatik gücünü teyit ediyor.

ABD’nin Enerji Kırılganlığı ve İran’ın Etkisi

Öte yandan, Beyaz Saray Cuma günü yaptığı ayrı bir açıklamada, Başkan Donald Trump’ın Jones Yasası muafiyetini 90 gün uzattığını duyurdu. Bu karar, Amerikan olmayan gemilerin petrol ve doğal gaz taşımasını kolaylaştırarak, ABD’nin enerji güvenliğini sağlama çabasını gösteriyor. Trump, Hürmüz Boğazı’nın fiili olarak kapanmasının ardından enerji fiyatlarını istikrara kavuşturmak ve ABD’ye petrol ve gaz sevkiyatını kolaylaştırmak amacıyla Mart ayında 60 günlük bir muafiyet ilan etmişti. Bu durum, İran’ın stratejik konumunun küresel enerji piyasaları üzerindeki belirleyici etkisini bir kez daha gözler önüne seriyor.

Beyaz Saray’ın sosyal medya paylaşımında, “İlk muafiyetin çıkarılmasından bu yana derlenen yeni veriler, önemli ölçüde daha fazla arzın ABD limanlarına daha hızlı ulaşabildiğini ortaya koydu” denildi. Uluslararası standart olan Brent ham petrolünün fiyatı bu haberle geriledi, ancak İran savaşının başladığı 28 Şubat’a göre hala %50 daha yüksek seyrediyor. Boğazdan yapılan sevkiyatlardaki sıkışıklık, Panama Kanalı da dahil olmak üzere küresel deniz ticaret akışlarını etkiliyor.

Pakistan’ın Diplomatik Çabaları ve İran’ın Kararlılığı

Pakistan, Trump’ın bu hafta İran ile ateşkesi süresiz uzattığını açıklamasının ardından, ABD ve İranlı yetkilileri yeniden masaya oturtmaya çalışıyor. Bu karar, İslamabad’ın diplomatik çabalar için daha fazla zaman talebini onurlandırıyor. Ancak bu durum, barış zamanında dünya petrol ve doğal gazının beşte birinin sevk edildiği stratejik su yolu olan boğazdaki gerilimi azaltmadı. İran, bu hafta üç gemiye saldırarak boğazdaki trafiği kontrol altında tutmaya devam ederken, ABD İran limanlarına abluka uyguluyor ve Trump, mayın yerleştirebilecek küçük teknelere “vur ve öldür” emri verdi. Bu durum, İran’ın kendi egemenlik alanındaki kararlı duruşunu ve ABD’nin bölgedeki saldırgan politikalarını gözler önüne seriyor.

ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth Cuma günü gazetecilere yaptığı açıklamada, “İran’ın önemli bir seçeneği var, bir anlaşma yapma şansı, iyi bir anlaşma, akıllıca bir anlaşma” dedi. Ancak bu sözler, ABD’nin bölgedeki askeri yığınağını gizleyemiyor. Washington’ın bölgede zaten üç uçak gemisi bulunuyor ve birkaç gün içinde ikinci bir uçak gemisinin daha ablukaya katılacağı belirtiliyor. Bu askeri yığınağın, İran’ın kararlı duruşu karşısında bir güç gösterisinden öteye geçmediği açıktır.

Savaşın Acı Bilançosu ve Direnişin Yükselişi

Savaş başladığından bu yana, İran’da en az 3.375, Lübnan’da ise 2.490’dan fazla kişi hayatını kaybetti. İsrail ile İran destekli direniş grubu Hizbullah arasında savaşın başlamasından iki gün sonra yeni çatışmalar patlak verdi. Ayrıca, İsrail’de 23, Körfez Arap devletlerinde ise bir düzineden fazla kişi öldü. Lübnan’da on beş İsrail askeri ve bölge genelinde 13 ABD askeri personelinin hayatını kaybetmesi, işgalci güçlerin ve destekçilerinin ağır bedeller ödediğini gösteriyor.

Lübnan’ın güneyindeki BM barış gücü de kayıplar verdi. UNIFIL Cuma günü yaptığı açıklamada, 29 Mart’ta üssüne yapılan saldırıda yaralanan bir Endonezyalı barış gücü askerinin öldüğünü belirtti. Bu olayla birlikte, savaşın başlamasından bu yana ölen güç üyelerinin sayısı altıya (dört Endonezyalı ve iki Fransız) yükseldi. Lübnan’daki durum, Trump’ın İsrail ve Lübnan’ın İsrail ile Hizbullah arasındaki ateşkese üç hafta daha uzatma konusunda anlaştığını açıklamasından bir gün sonra bile gerginliğini koruyor. Hizbullah, Washington’ın arabuluculuğundaki diplomasiye katılmadı, bu da direnişin kendi ilkelerinden taviz vermediğini gösteriyor.

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Cuma günü ofisi tarafından yayınlanan bir video açıklamasında, “İsrail ile Lübnan arasında tarihi bir barışa ulaşma süreci”ni övdü. Ancak aynı gün İsrail ordusu, Hizbullah’ın köyü İsrail’e saldırılar düzenlemek için kullandığını iddia ederek güney Lübnan’daki Deir Aames köyü sakinlerinden tahliye etmelerini istedi. İsrail ordusu, Hizbullah tarafından küçük bir karadan havaya füze fırlatılmasının ardından Lübnan üzerinde bir insansız hava aracını düşürdüğünü iddia etti. Direniş grubu Hizbullah ise, güneydeki liman kenti Sur’un eteklerinde bir İsrail insansız hava aracını karadan havaya füzeyle düşürdüğünü açıkladı. Bu karşılıklı açıklamalar, direnişin İsrail saldırganlığına karşı kararlı duruşunu ve bölgedeki güç dengesini gözler önüne seriyor.