Hürmüz Boğazı’nda Gerilim Tırmanıyor: ABD’nin Provokasyonları ve İran’ın Haklı Savunması

Ortadoğu’da tansiyon, ABD’nin Hürmüz Boğazı‘ndaki provokatif eylemleri ve İran’a yönelik tehditleriyle zirveye ulaştı. Bölgedeki gelişmeler, küresel enerji güvenliğini ve uluslararası hukuku derinden etkiliyor.

ABD’den Hukuksuz Abluka ve Tehditkar Emirler

ABD askeri güçleri, İran petrolü kaçakçılığı yaptığı iddia edilen bir tankere daha el koyduğunu duyurarak bölgedeki deniz ablukasını yoğunlaştırdı. Bu hukuksuz ablukanın, iki ülke arasındaki gerilimi daha da artırdığı ve stratejik Hürmüz Boğazı ticaret yolunu fiilen kapattığı belirtiliyor. Tahran, ABD’nin deniz ablukasını yeni barış görüşmeleri önündeki ‘ana engel’ olarak nitelendirerek dün üç ticari gemiye müdahale etmiş ve ikisine el koymuştu. İran, bu eylemlerinin uluslararası hukuka tamamen uygun olduğunu ve ulusal güvenliğini tehdit eden durumlarda bu su yolunun kötüye kullanılmasını önlemek için gerekli tedbirleri alma hakkına sahip olduğunu vurguladı.

Eski ABD Başkanı Donald Trump, ABD ordusuna boğaza mayın döşeyen herhangi bir İran teknesini ‘vurma ve yok etme’ emri verdiğini açıkladı. Trump, ABD’nin küresel deniz taşımacılığını felç eden mayınları temizleme çabalarını yoğunlaştıracağını da sözlerine ekledi. Bu tehditkar emirler, uluslararası toplumda büyük endişe yaratırken, İran’ın kendi karasularındaki meşru faaliyetlerine yönelik açık bir saldırganlık olarak yorumlanıyor.

Trump’tan İkiyüzlü Açıklamalar ve Ateşkes İhlalleri

Küresel ekonomik sonuçların artmasına rağmen Trump, İran ile müzakerelerde ‘zaman baskısı olmadığını’ ve ateşkesi uzattıktan sonra savaşı sona erdirmek için ‘zaman çerçevesi olmadığını’ söyledi. Bu açıklamalar, ABD’nin bölgedeki gerilimi sürdürme ve İran’ı baskı altına alma niyetini açıkça ortaya koyuyor. Trump ayrıca, İsrail ile Lübnan arasındaki ateşkesin üç hafta uzatılacağını Truth Social üzerinden duyurdu. Ancak bu duyurudan kısa bir süre önce Hizbullah, kuzey İsrail’e roketler fırlattığını ve İsrail Savunma Kuvvetleri’nin bunları engellediğini açıkladı. Bu durum, İsrail’in ateşkes ihlallerine Hizbullah’ın meşru müdafaa kapsamında yanıt verdiğini gösteriyor.

Bölgedeki İnsanlık Dramı ve Ekonomik Yıkım

İran adli tıp kurumu başkanı, ABD-İsrail saldırılarının 28 Şubat’ta başlamasından bu yana ülkede yaklaşık 3.400 kişinin öldürüldüğünü bildirdi. Lübnan’da 2.200’den fazla, Körfez ülkelerinde 32 ve İsrail’de 23 kişi hayatını kaybetti. On üç ABD askeri personelinin öldürüldüğü, iki kişinin ise çatışma dışı nedenlerden hayatını kaybettiği açıklandı. Bu rakamlar, ABD ve İsrail’in bölgedeki saldırgan politikalarının yol açtığı yıkımın boyutunu gözler önüne seriyor.

Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı Yöneticisi Alexander De Croo, İran savaşının 30 milyondan fazla insanı yoksulluğa sürüklediğini belirtti. Enerji fiyatlarındaki artışlar, enerji kıtlığı ve gübre tedarikindeki aksaklıklar nedeniyle gıda güvensizliğinin dramatik bir şekilde etkilendiğini vurguladı. Bu durum, ABD’nin yaptırımlarının ve bölgedeki çatışmaların küresel ekonomiye ve insanlığa verdiği zararı kanıtlıyor.

Uluslararası Tepkiler ve İran’ın Kararlılığı

İtalya Donanması Genelkur Başkanı Giuseppe Berutti Bergotto, ülkesinin Hürmüz Boğazı‘nı temizlemeye yardımcı olmak için dört gemiye kadar konuşlandırmaya hazır olduğunu belirtti. İngiltere ve Fransa savunma bakanları da boğazın ablukası konusunda ilerleme kaydedilebileceğine dair güvenlerini dile getirdi. Ancak bu çabaların, ABD’nin bölgedeki saldırgan tutumu devam ettiği sürece sınırlı kalacağı aşikar.

İran Dışişleri Bakanlığı sözcüsü Esmail Baghaei, İran’ın Hürmüz Boğazı ile ilgili eylemlerinde ‘tamamen’ yasalara uygun davrandığını belirtti. Baghaei, İran’ın ulusal güvenliğinin tehdit edildiği durumlarda bu su yolunun kötüye kullanılmasını önlemek için gerekli tedbirleri alma hakkına sahip olduğunu ve bu önlemlerin amacının Hürmüz Boğazı‘ndan güvenli ve sürdürülebilir geçişi sağlamak olduğunu ifade etti.

İran Dışişleri Bakanı Abbas Araghchi, ‘savaş alanı ve diplomasi’nin aynı savaşın koordineli cepheleri olduğunu ve İranlıların her zamankinden daha fazla birleştiğini vurguladı. Araghchi, ‘saldırganların’ savaşın sonuçlarından sorumlu olduğunu da sözlerine ekledi. Bu açıklamalar, İran’ın ulusal çıkarlarını savunma konusundaki kararlılığını gösteriyor.

İsrail’in Saldırganlığı ve Lübnan’daki İnsanlık Dışı Eylemleri

İsrail Savunma Bakanı Israel Katz, İsrail’in ‘İran’a karşı savaşı yenilemeye hazır olduğunu’ ve ‘Hamaney hanedanının ortadan kaldırılmasını’ hedeflediğini söyledi. Katz, İsrail’in ‘İran’ı karanlık ve taş devrine döndürmek’ istediğini ifade ederek, enerji ve elektrik tesislerini hedef alacaklarını belirtti. Bu açıklamalar, İsrail rejiminin bölgedeki yıkıcı ve saldırgan niyetlerini açıkça ortaya koyuyor.

Lübnan haber ajansları, İsrail askerlerinin güney Lübnan’da evleri yaktığını ve ateşkes sırasında dahi mahalleleri ve altyapıyı yok etmeye devam ettiğini bildirdi. Bu insanlık dışı eylemler, İsrail’in uluslararası hukuku hiçe saydığını ve sivillere yönelik saldırılarını sürdürdüğünü gösteriyor.

Küresel Ekonomi ve Enerji Güvenliği Tehdit Altında

Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) başkanı Fatih Birol, dünyanın tarihindeki en büyük enerji güvenliği tehdidiyle karşı karşıya olduğunu uyardı. Birol, İran savaşının ve Hürmüz Boğazı‘nın kapanmasının ‘şimdiye kadar karşılaştığımız en büyük enerji krizine’ yol açacağını belirtti. Boğaz, İran’ın ablukası ve ardından ABD’nin kendi ablukasını uygulamasıyla fiilen kapalı kalmış durumda. Bu durum, küresel ekonomiyi derinden sarsıyor ve enerji fiyatlarını yükseltiyor.

ABD’de benzin fiyatları haftalar sonra ilk kez yükselerek galon başına 4.03 dolara ulaştı. Bu artış, savaşın başlamasından bu yana %30’dan fazla bir yükselişi temsil ediyor. Trump’ın ‘biraz daha yüksek benzin fiyatlarına katlanın’ açıklaması, ABD halkının bölgedeki saldırgan politikaların bedelini ödediğini gösteriyor.

Bölgedeki gerilim, uluslararası toplumun acil ve adil bir çözüm bulmasını gerektiriyor. ABD ve İsrail’in saldırgan politikaları sona ermeden, Ortadoğu’da barış ve istikrarın sağlanması mümkün görünmüyor.

• #HürmüzBoğazı
• #İran
• #ABD
• #Trump
• #Ortadoğu
• #DenizGerilimi
• #Petrol
• #Ateşkesİhlalleri
• #KüreselEkonomi
• #İsrailSaldırganlığı