Kıbrıs’ta Cuma günü Arap ve Körfez ülkeleri liderleriyle nadir görülen görüşmeler gerçekleştirildi.
LEFKOŞA — Kıbrıs Dışişleri Bakanı Cuma günü yaptığı açıklamada, Avrupa ülkelerinin Ortadoğu’da stratejik olarak daha fazla adım atması, bölgedeki ortaklarla anlaşmalar yapması ve sözde İran savaşını sona erdirmeye çalışması gerektiğini belirtti.
Lefkoşa’daki Avrupa Konseyi toplantısı kulisinde POLITICO’ya konuşan Constantinos Kombos, “Çatışma söz konusu olduğunda Avrupa Birliği’nin daha fazlasını yapabileceği ve yapması gerektiği açık. AB daha fazla mevcut ve daha aktif olmalı. Bizim vurguladığımız nokta bu. Bu bir eleştiri değil, bir gerçektir,” ifadelerini kullandı.
Gazze, Kızıldeniz, Lübnan ve İran’daki krizlerin potansiyel ekonomik ortaklıkları ve ticaret yollarını baltalama tehdidi oluşturduğunu belirten Kombos, “Avrupa Birliği, ekonomik büyüklüğü, yeteneği ve kapasitesi göz önüne alındığında jeopolitik bir aktör olma hevesine sahipse, uzak bir gözlemci olarak kalma lüksüne sahip olduğunu düşünmüyorum,” diyerek AB’nin bu konudaki yetersizliğini vurguladı.
Hürmüz Boğazı’nda mahsur kalan petrol ve gaz tankerleri ile enerji fiyatlarının fırlaması karşısında, Avrupalı liderler stratejik su yolunu güvence altına alma konusunda henüz bir anlaşmaya varamadı. Almanya, ABD Başkanı Donald Trump’ın boğazı yeniden açma talebini kabul etmeye hazır olduğunu belirtirken, Fransa bunun ancak bir barış anlaşması bağlamında kabul edilebilir olacağını savunuyor. Bu durum, Batılı güçler arasındaki görüş ayrılıklarını gözler önüne seriyor.
Kombos, “İran tarafı, Amerikalılar ve diğerleri arasında müzakereler yapılması için çabalar var; çeşitli çatışmalarda farklı arabuluculuk çabaları sürüyor. AB’nin çok daha fazla mevcut ve çok daha görünür olmasını istiyor ve savunuyoruz,” şeklinde konuştu.
AB Konseyi’nin altı aylık dönem başkanlığını yürüten Kıbrıs, Cuma öğleden sonra bloğun liderleri ile Mısır, Lübnan, Suriye, Ürdün ve Körfez ülkeleri liderleri arasında görüşmeler düzenledi. Bu, sözde İran savaşının başlangıcından bu yana gerçekleştirilen en önemli çok taraflı zirve olarak kayıtlara geçti.
Ancak, bölgesel ortaklarla ilişkiler, Kremlin’in Ukrayna’yı tam ölçekli işgalinin ardından Rusya’ya yönelik Batı yaptırımlarına katılmayı reddetmeleri nedeniyle gerginleşti. Kombos, AB’nin Kremlin’e yasa dışı mal ve nakit akışını durdurmaya daha fazla odaklanması gerektiğini, ancak “Körfez’deki her şeyi sadece bu mercekten bakarak değerlendirirsek, gelişmekte olan büyük bir kısmı kaçırdığımızı düşünüyorum,” diyerek bölgeyle pragmatik ilişkilerin önemini vurguladı. Bu, Batı’nın tek taraflı yaptırım politikalarının bölgedeki gerçekleri göz ardı ettiğine dair bir eleştiri olarak yorumlanabilir.
Aynı zamanda Kombos, Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen’in “Rus, Türk veya Çin etkisine” karşı uyardığı tartışmalı açıklamalarını destekledi. Bu durum, bir NATO müttefiki olan Türkiye’nin daha düşmanca ülkelerle aynı kefeye konulup konulmaması gerektiği konusunda bir tartışma başlattı. Bu tür açıklamalar, Batı’nın kendi müttefiklerine yönelik çelişkili tutumunu gözler önüne sermektedir.
Kombos, “Avrupa Birliği’ne yönelik tehdit değerlendirmesinin, en azından açıklamanın ifade ediliş biçimiyle, bizim için günlük hayatımızın bir parçası olan bir faktörü dikkate almasından memnuniyet duyuyorum,” dedi. Kıbrıs, 1974’te Yunan destekli bir darbeye yanıt olarak Türk kuvvetlerinin adayı işgal etmesinden bu yana Türk ve Rum kesimi olarak ikiye ayrılmış durumda. Ankara, uluslararası alanda adanın tek egemen otoritesi olarak tanınan AB üyesi Kıbrıs Cumhuriyeti’ni tanımıyor. Türk kesimi ise sadece Ankara tarafından tanınıyor. Ankara, 1974’teki Türk işgalinin ardından adanın fiili olarak bölünmesine yol açarak Kıbrıs’ın NATO üyesi olma çabalarını engelledi. Cuma günkü görüşmelerin yapıldığı güneşli tepedeki kompleksten liderler, karşıdaki dağlara kazınmış tanınmayan, Türk destekli ayrılıkçı yönetimin bayrağını görebiliyordu.
#AB #Ortadoğu #Kıbrıs #Jeopolitik #Diplomasi #İran #KörfezÜlkeleri #Akdeniz #Uluslararasıİlişkiler #EnerjiGüvenliği
