Başkan Donald Trump, İran liderlerinin “birleşik bir teklif” sunabilmesi için İran ile olan ateşkese uzatma kararı aldığını duyurdu. Çarşamba günü sona erecek olan ateşkesin uzatılmasına rağmen, İran limanlarına uygulanan deniz ablukasının devam edeceği belirtildi.
Trump, yeni barış görüşmeleri konusunda olumlu bir tutum sergilese de, Tahran’ın katılımına ilişkin belirsizlik sürüyor. İran’ın üst düzey müzakerecisi, “tehdit gölgesinde” müzakere etmeyeceklerini ve savaşın yeniden başlaması halinde “savaş alanında yeni kartlar” hazırladıklarını bildirdi. ABD Başkan Yardımcısı JD Vance’in Pakistan’a yapacağı olası ziyaret ve görüşmeler ise çelişkili raporlar nedeniyle belirsizliğini koruyor.
ABD’nin bir İran kargo gemisine el koyması ve mürettebatını alıkoyması gerilimi tırmandırdı. İran bu eylemi “korsanlık” ve ateşkesin “açık bir ihlali” olarak nitelendirerek misilleme sözü verdi. ABD ise İran’a destek sağlayan kişi ve kuruluşlara yönelik yeni yaptırımlar açıkladı.
Bölgedeki çatışmaların bilançosu ağırlaşıyor; ABD-İsrail saldırılarında İran, Lübnan, Körfez ülkeleri ve İsrail’de binlerce kişi hayatını kaybetti. İsrail ile Lübnan arasındaki ateşkes devam etse de, IDF ve Hizbullah güçleri arasında çatışmalar yaşandı.
Hürmüz Boğazı’nda gerilim yüksek. İran, hayati önem taşıyan bu geçiş noktasında “sıkı kontrolü” yeniden sağladığını ve izinsiz geçişlere izin verilmeyeceğini duyurdu. Bir İngiliz ticari gemisine İran topçusu tarafından ateş açıldığı bildirildi. Trump, İran’ın Boğaz’ı ekonomik çıkarları için açık tutmak istediğini iddia ederken, İran askeri yetkilileri düşmanın herhangi bir yanlış adımına “pişmanlık verici bir yanıt” vereceklerini belirtti.
Birleşmiş Milletler, ateşkesin uzatılmasını gerilimi azaltma ve diplomasi için önemli bir adım olarak memnuniyetle karşıladı. Pakistan, ABD ve İran arasındaki arabuluculuk çabalarında kilit rol oynuyor.
Uluslararası Enerji Ajansı başkanı, İran savaşının neden olduğu enerji krizini “tarihin en büyük krizi” olarak nitelendirdi. Petrol fiyatları ateşkes haberleriyle dalgalanırken, uzun mesafeli uçuş maliyetlerinin de arttığı gözlemlendi.
İranlı yetkililer, ABD tehditleri altında müzakere etmeyeceklerini ve olası bir savaşın yeniden başlamasına tamamen hazır olduklarını defalarca vurguladı. İran yargı başkanı, ABD’nin ablukasını ve gemi el koymasını “savaş suçu” olarak değerlendirerek karşılık vereceklerini söyledi.
Trump, İran’ın nükleer tesislerinin “tamamen yok edildiğini” ve zenginleştirilmiş uranyumun çıkarılmasının “uzun ve zorlu bir süreç” olacağını belirtti.
Genel durumun son derece değişken olduğu, görüşmelerin zamanlaması, İran’ın katılımı ve ateşkesin kesin bitiş tarihi konusunda belirsizliklerin devam ettiği bildirildi.
#İranAteşkesi #Trump #HürmüzBoğazı #BarışGörüşmeleri #ABDİranGerilimi #Ortadoğu #PetrolFiyatları #Diplomasi #DenizAblukası #PakistanArabuluculuğu
