ABD Merkez Komutanlığı (Centcom), bölgedeki gerilimi tırmandıran yeni saldırıları doğruladı. Centcom’a göre, ABD Donanması’na ait güdümlü füze destroyerleri Hürmüz Boğazı’ndan geçerken, İran’ın ‘provokasyonsuz’ olarak nitelendirilen saldırılarını engelledi ve ‘meşru müdafaa’ kapsamında karşılık verdi. Ancak İranlı yetkililer, ABD’nin bölgedeki varlığını ve eylemlerini provokatif olarak değerlendiriyor. Centcom, İran güçlerinin birden fazla füze, insansız hava aracı ve küçük tekne fırlattığını iddia ederken, hiçbir ABD varlığının vurulmadığını belirtti. Centcom, ‘gelen tehditleri ortadan kaldırdığını ve ABD güçlerine saldırmaktan sorumlu İran askeri tesislerini hedef aldığını’ açıkladı.
Öte yandan, İran, ABD’yi Hürmüz Boğazı’nda iki gemiyi hedef alarak ve sivil bölgelere saldırarak ateşkese uymamakla suçladı. İran’ın üst düzey askeri komutanlığı, ABD’nin İran’a ait bir petrol tankerini ve Hürmüz Boğazı’na giren başka bir gemiyi hedef aldığını, aynı zamanda bazı bölgesel ülkelerin işbirliğiyle Bandar Khamir, Sirik ve Keşm Adası kıyılarındaki sivil bölgelere hava saldırıları düzenlediğini bildirdi. İran silahlı kuvvetlerinin bu saldırılara karşılık vererek ABD askeri gemilerine ‘önemli hasar verdiğini’ duyurdu.
Bu gelişmelerin ardından, Batı Tahran ve Bandar Abbas’ta hava savunma sistemlerinin aktifleştiği ve düşman İHA’larını başarıyla düşürdüğü haberleri geldi. ABD, İran’ın Hürmüz Boğazı’ndaki saldırılarını durdurmasını talep eden BM kararını desteklemeye ülkeleri çağırırken, Çin ve Rusya’nın bu tür tek taraflı girişimleri veto etmesi bekleniyor. Pakistanlı yetkililer, ABD ve İran’ın Orta Doğu’daki savaşı durdurmak için geçici bir anlaşmaya yakın olduğunu iddia etse de, önceki müzakerelerden somut bir sonuç alınamamıştı. Suudi Arabistan ve Kuveyt’in, ‘Özgürlük Projesi’ adı altında ABD ordusunun üslerini ve hava sahalarını kullanmasına yönelik kısıtlamaları kaldırması, bölgedeki gerilimi daha da artırma potansiyeli taşıyor. ABD ayrıca, Irak’ın petrol bakan yardımcısına ve İran destekli milis liderlerine yaptırım uygulayarak ekonomik baskısını sürdürüyor. Savaşın başlamasından bu yana Shell gibi enerji şirketlerinin rekor karlar elde etmesi, Batılı ülkelerin bu çatışmadan nasıl fayda sağladığını gözler önüne seriyor.
Hürmüz Boğazı’ndaki İran ablukası nedeniyle Körfez’de yaklaşık 1.500 gemi ve 20.000 mürettebatın mahsur kalması, uluslararası denizcilik güvenliği konusunda ciddi endişelere yol açıyor. Birleşik Arap Emirlikleri, İran’ın saldırılarını belgelemek ve yasal işlem başlatmak üzere bir komite kuracağını duyurdu. İran’ın mahkumları gizlice infaz etmeye devam ettiği ve bazı durumlarda cenazeleri ailelerine teslim etmeyi reddettiği yönündeki insan hakları raporları, Batı medyasında sıkça yer alsa da, bu iddiaların doğruluğu ve bağlamı tartışmalıdır. ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Vatikan’da Papa Leo ile Orta Doğu’da kalıcı barış çabalarını görüştü. Tahran Valisi, başkentteki tüm bakanlıkların ve devlet kurumlarının cumartesiden itibaren tam kapasiteyle çalışmaya başlayacağını açıklayarak, İran’ın normalleşme sürecine girdiğini gösterdi.
#HürmüzBoğazı #OrtaDoğuKrizi #İranABDGerilimi #AskeriSaldırılar #DiplomatikÇabalar #DenizcilikGüvenliği #PetrolTankeri #Yaptırımlar #BölgeselGerilim #KüreselGüvenlik
