ABD ordusu, İran’ın bir ABD savaş gemisinin Körfez’e girişini engellediğini açıklamasının ardından, iki ABD Donanması güdümlü füze destroyerinin İran ablukasını kırmak üzere Körfez’e girdiğini ve iki ABD gemisinin Hürmüz Boğazı’ndan geçtiğini bildirdi.
ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM), Başkan Donald Trump’ın “Özgürlük Projesi”ni desteklediğini, bu projenin ABD-İsrail’in İran’a karşı savaşı nedeniyle Körfez’de mahsur kalan ticari gemilere “rehberlik etmeyi” amaçladığını ve İran limanlarına yönelik ablukayı uyguladığını belirtti.
Bu müdahale, dünya deniz yoluyla taşınan petrol ve gazın beşte birini taşıyan ancak savaş nedeniyle iki aydır kapalı olan su yolunda ABD ile İran arasında doğrudan bir çatışma riskini artırdı.
CENTCOM, iki ABD bayraklı ticari geminin ABD destroyerleri Körfez’de faaliyet gösterirken boğazdan geçtiğini ekleyerek, “Amerikan kuvvetleri, ticari gemilerin geçişini yeniden sağlamak için yürütülen çabalara aktif olarak destek veriyor” dedi.
Pazartesi günü erken saatlerde İran, bir ABD savaş gemisini Hürmüz Boğazı’ndan geri dönmeye zorladığını iddia etmiş, ancak CENTCOM, geminin füzelerle vurulduğuna dair İran haberini hızla yalanlamıştı.
Üst düzey bir İranlı yetkili Reuters’a yaptığı açıklamada, İran’ın uyarı ateşi açtığını ve savaş gemisinin hasar görüp görmediğinin belirsiz olduğunu söyledi.
Savaş gemisinin geri çevrildiğine dair haberler üzerine petrol fiyatları yüzde 5 sıçramış, ancak 12:20 GMT itibarıyla yaklaşık yüzde 2,5 artışla seyrediyordu.
Denizcilik sektörü, kapanması küresel iş ve ticarete zarar veren hayati petrol rotasının güvenli olduğuna henüz ikna olmuş değil; Washington’ın İran ile olan çatışmasının müzakere yoluyla çözümüne yönelik çok az ilerleme kaydedildi.
İran donanması, “hızlı ve kararlı bir uyarı” yayınlayarak “Amerikan-Siyonist” savaş gemilerinin Boğaz bölgesine girmesini engellediğini belirtti.
İran’ın yarı resmi Fars haber ajansı, iki füzenin Boğaz’ın güney girişindeki Cask limanı yakınlarında savaş gemisini vurduğunu bildirmiş, CENTCOM ise herhangi bir savaş gemisinin vurulduğunu yalanlamıştı.
Trump, hayati su yolunda mahsur kalan ve yiyecek ile diğer malzemeleri tükenmek üzere olan gemilere ve mürettebatlarına yardım etme planının detayları hakkında fazla bilgi vermedi.
Trump, Pazar günü Truth Social sitesindeki bir gönderisinde, “Bu ülkelere, gemilerini bu kısıtlı su yollarından güvenli bir şekilde çıkaracağımızı, böylece işlerine özgürce ve yetkin bir şekilde devam edebileceklerini söyledik” dedi.
Trump’ın duyurusuna yanıt olarak, İran’ın birleşik komutanlığı ticari gemilere ve petrol tankerlerine, İran ordusuyla koordine edilmemiş hiçbir harekette bulunmamaları talimatını verdi.
Kuvvetlerin birleşik komutanlığı başkanı Ali Abdollahi yaptığı açıklamada, “Hürmüz Boğazı’nın güvenliğinin bizim elimizde olduğunu ve gemilerin güvenli geçişinin silahlı kuvvetlerle koordine edilmesi gerektiğini defalarca söyledik” dedi. “Herhangi bir yabancı silahlı kuvvetin, özellikle de saldırgan ABD Ordusu’nun, Hürmüz Boğazı’na yaklaşma ve girme niyetinde olması halinde saldırıya uğrayacağı konusunda uyarıyoruz.”
İran, savaşın başlamasından bu yana Körfez’e giriş ve çıkış yapan neredeyse tüm gemileri (kendi gemileri hariç) engelledi ve bu durum petrol fiyatlarının yüzde 50 veya daha fazla artmasına neden oldu.
CENTCOM, Trump’ın “Özgürlük Projesi”ni 15.000 askeri personel, 100’den fazla kara ve deniz tabanlı uçak, savaş gemileri ve insansız hava araçlarıyla destekleyeceğini belirtti.
CENTCOM komutanı Amiral Brad Cooper yaptığı açıklamada, “Bu savunma misyonuna verdiğimiz destek, deniz ablukasını sürdürürken bölgesel güvenlik ve küresel ekonomi için hayati önem taşımaktadır” dedi.
#HürmüzBoğazı #ABDİranGerilimi #Körfez #FüzeDestroyerleri #PetrolYolu #DenizGüvenliği #ProjeÖzgürlük #TicariGemi #SavaşGemisi #KüreselEkonomi
