İhracat Verilerinde Endişe Verici Düşüş

Bulgular, Ticaret Odaları tarafından verilen menşe şahadetnamelerinin sayısına dayanıyor. Bu belgeler, Birleşik Krallık mallarının Arap Birliği ülkeleri de dahil olmak üzere birçok ülkeye ihracatı için gerekli temel gümrük belgeleridir ve ihracat yolculuğunun başında düzenlenmeleri nedeniyle ticaret akışları için güvenilir bir gösterge olarak kabul ediliyor.

Mart 2025’te 39.457 olan toplam Birleşik Krallık menşe şahadetnamesi sayısı, bu yıl 35.533’e düşerek %10’luk bir azalma kaydetti. Ancak asıl dikkat çekici düşüş, Arap pazarlarına yönelik sertifikalarda yaşandı. Mart 2025’te 15.437 olan bu sayı, Mart 2026’da 12.360’a gerileyerek %20’lik keskin bir düşüşe işaret etti. Arap olmayan pazarlara yönelik sertifikalardaki düşüş ise sadece %4 ile sınırlı kaldı (Mart 2025’te 24.751’den Mart 2026’da 23.785’e).

BCC: Bölgesel Şok, Genel Talep Yavaşlaması Değil

BCC’ye göre, sertifikalardaki bu keskin düşüş, malların ya geciktiğini, ya rotasının değiştirildiğini ya da hiç sevk edilmediğini gösteriyor. Bu farklılaşma, durumun genel bir talep yavaşlaması olmadığını, aksine Orta Doğu’daki çatışmaların tırmanması ve kilit ticaret koridorlarındaki aksaklıklarla tutarlı, bölgeye özgü bir şok olduğunu ortaya koyuyor.

Arap Birliği ülkeleri arasında Cezayir, Bahreyn, Komorlar, Cibuti, Mısır, Irak, Ürdün, Kuveyt, Lübnan, Libya, Moritanya, Fas, Umman, Katar, Suudi Arabistan, Somali, Sudan, Suriye Arap Cumhuriyeti, Tunus, Birleşik Arap Emirlikleri ve Yemen bulunuyor.

Sektör Temsilcilerinden Uyarılar

İngiliz Ticaret Odaları Uluslararası Ticaret Direktörü Steven Lynch, “Aylardır işletmeler bize dünyanın ticaret yapmak için daha zor hale geldiğini söylüyor ve veriler artık bu gerçekliği yakalıyor. Rotalar daha az güvenilir, maliyetler artıyor ve jeopolitik risk, firmaların günlük olarak yönetmek zorunda olduğu bir şey haline geldi” dedi.

Lynch, “Belgeleme verilerimiz, Birleşik Krallık ticaret akışlarında doğrudan Orta Doğu’daki aksaklıklarla bağlantılı açık ve ani bir şok olduğunu gösteriyor. Arap pazarlarına bağlı ihracatın diğer yerlerden çok daha hızlı düşmesi, bunun geniş tabanlı bir gerileme değil, hedeflenmiş, bölgeye özgü bir etki olduğunu bize anlatıyor” ifadelerini kullandı. Firmaların artan gecikmeler, daha uzun ve pahalı rotalar üzerinden yeniden yönlendirme, artan sigorta primleri ve uzayan teslim süreleriyle karşı karşıya kaldığını belirten Lynch, özellikle KOBİ’ler için bu durumun, ihracatın zaten zorlu olduğu bir dönemde nakit akışını ve güveni sıkıştırdığını vurguladı.

Greater Birmingham Ticaret Odası Uluslararası Belgeleme Müdürü Jonathan Crosbie ise, “Veriler, yerel düzeyde gördüklerimizi yansıtıyor. Orta Doğu’ya yönelik ihracat evraklarına olan talep Mart ayında önemli bir düşüş yaşadı ve şirketler bize belirsiz piyasa koşullarının yanı sıra artan nakliye fiyatlarının da mevcut ihracat gereksinimlerini etkilediğini bildirdi” şeklinde konuştu.

Çözüm Arayışları ve Destek Mekanizmaları

BCC, Birleşik Krallık firmalarına denizaşırı ticaret konusunda en güncel bilgileri ve tavsiyeleri sunmak üzere Dışişleri Bakanlığı ile ortaklaşa bir Diplomatik Danışma Merkezi kurdu. Binlerce işletme, Orta Doğu çatışmasıyla ilgili web seminerlerine katılarak operasyonlarına destek sağladı.

Ayrıca, BCC, kriz zamanlarında Birleşik Krallık’ın ticaret akışlarını korumak için bir dizi seçenek sunan küresel tedarik zincirleri üzerine yeni bir rapor yayımladı. Ticaretin ulusal altyapı olarak ele alınması ve jeopolitik olaylara doğrudan maruz kalması gerektiğini belirten uzmanlar, dayanıklılığın artık isteğe bağlı değil, zorunlu olduğunu vurguluyor.