İran Dışişleri Bakanlığı’ndan yapılan açıklamaya göre, İran Dışişleri Bakanı Pazar günü İslamabad’dan Moskova’ya hareket etti. Arabulucuların Tahran ile ABD arasındaki barış görüşmelerini canlı tutma umuduyla başkentler arasında mekik dokuyor.
İran büyükelçisine göre, Abbas Araghchi Pakistan başkentine yaptığı ziyaretler arasına Umman’ın Maskat kentine bir ziyaret sıkıştırdı ve Pazartesi günü Moskova’da Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile görüşecekti, ancak doğrudan ABD-İran görüşmelerinin yeniden başlayacağına dair herhangi bir işaret yoktu.
Cumartesi günü, ABD Başkanı Donald Trump, müzakerecileri Steve Witkoff ve Jared Kushner’ın İslamabad’a yapmayı planladığı ziyareti iptal etti.
Ancak dolaylı çabaların devam ettiğine dair bir işaret olarak, İran’ın devlet bağlantılı Fars haber ajansı, İran’ın arabulucu Pakistan aracılığıyla Amerikalılara ‘İran İslam Cumhuriyeti’nin nükleer meseleler ve Hürmüz Boğazı dahil bazı kırmızı çizgileri hakkında’ yazılı mesajlar ilettiğini bildirdi.
Fars ajansı, bu mesajların herhangi bir müzakerenin parçası olmadığını belirtti.
8 Nisan’da başlayan ABD-İsrail’in İran ile savaşında ateşkes şu ana kadar sürse de, savaşın ekonomik şok dalgaları dünya genelinde yankılanmaya devam ediyor.
İran, Hürmüz Boğazı’nı kapatarak küresel piyasadan büyük miktarlarda petrol, doğalgaz ve gübre akışını kesti, bu da fiyatların fırlamasına ve gelişmekte olan dünyada yaygın açlık korkularının artmasına neden oldu.
Cumartesi günü Witkoff ve Kushner’ın İslamabad’ı ziyaret etmesiyle yeni bir görüşme turu için umutlar vardı, ancak Trump daha sonra Fox News’e yaptığı açıklamada, ‘hiçbir şey hakkında oturup konuşmanın’ bir anlamı olmadığını söyleyerek geziyi iptal ettiğini belirtti.
Pazar günü Trump kanala şunları söyledi: ‘Artık bunu yapmıyoruz dedim. Tüm kartlar bizde. Konuşmak isterlerse bize gelebilirler veya bizi arayabilirler, biliyorsunuz bir telefon var, güzel güvenli hatlarımız var.’
Hürmüz’ün İran tarafından kapatılmasıyla ABD’de benzin fiyatlarının yükselmesi ve Kasım ayında ara seçimlerin yapılacak olması nedeniyle başkan, artan iç baskı altında.
Daha önce gezinin durdurulmasının açık düşmanlıklara geri dönüş anlamına gelip gelmediği sorulduğunda Trump: ‘Hayır, bu anlama gelmiyor’ dedi.
Daha sonra, Washington’daki Beyaz Saray Muhabirleri Derneği yemeğinde bir silahlı kişinin tutuklanmasının ardından Trump, olayın İran ile ilgili olduğunu düşünmediğini ancak bunun kendisini ‘savaşı kazanmaktan’ alıkoymayacağını söyledi.
Cumartesi günü Araghchi, kilit arabulucu Pakistan askeri şefi Asim Munir, Başbakan Shehbaz Sharif ve Dışişleri Bakanı Ishaq Dar ile görüştü, ardından Maskat’a uçtu ve Pazar günü İslamabad’a geri döndü.
Bakanlığı, daha sonra Rusya’ya hareket ettiğini ve ‘üst düzey yetkililerle’ görüşeceğini belirtti.
Rusya Dışişleri Bakanlığı, Araghchi’nin Moskova’yı ziyaret edeceğini doğruladı ancak Putin ile görüşüp görüşmeyeceğini belirtmedi.
Yoğun görüşmeler arasında Araghchi, Washington’ın niyetleri konusunda şüphelerini dile getirerek, ‘ABD’nin diplomasi konusunda gerçekten ciddi olup olmadığını henüz görmediğini’ söyledi.
Hürmüz Boğazı’nın kapalı kalmasıyla savaşın sona ermesi yönündeki baskı arttı.
Ancak İran Devrim Muhafızları (IRGC), enerji piyasalarını altüst eden ablukayı kaldırma niyetinde olmadığını belirtti.
IRGC, resmi Telegram kanalında yaptığı açıklamada, ‘Hürmüz Boğazı’nı kontrol etmek ve caydırıcı etkisinin gölgesini Amerika ile Beyaz Saray’ın bölgedeki destekçileri üzerinde tutmak, İslam İran’ının kesin stratejisidir’ dedi.
Amerika Birleşik Devletleri misilleme olarak İran limanlarına abluka uyguladı.
Devlet medyası tarafından yayımlanan bir açıklamada, İran ordusu ABD’nin devam eden ‘abluka, haydutluk ve korsanlığının’ bir yanıtla karşılaşacağı konusunda uyardı.
Savaşın Lübnan cephesinde ise, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Hizbullah’a yönelik saldırı emri verdi ve İran destekli grubu bu hafta uzatılan ateşkese uymamakla suçladı.
Netanyahu, Pazar günkü haftalık kabine toplantısında, ‘Hizbullah’ın ihlallerinin pratikte ateşkese son verdiğinin anlaşılması gerektiğini’ söyledi.
Hizbullah ise İsrail’in ateşkes ihlallerine ve ‘Lübnan topraklarını sürekli işgaline’ yanıt vereceğini belirtti.
Lübnan resmi medyası, İsrail ordusunun İran destekli grupla yapılan ateşkese rağmen yedi bölge için tahliye uyarısı yayınladıktan sonra ülkenin güneyini vurmaya başladığını bildirdi.
Devlet haber ajansı NNA, uyarıda yer alan bölgelerden biri olan Kfar Tibnit’te ‘İsrail savaş uçaklarının bir saldırı başlattığını’ ve can kaybı haberleri olduğunu ekledi.
Ateşkesin şartlarına göre, İsrail ‘planlı, yakın veya devam eden saldırılara’ karşı hareket etme hakkını saklı tutuyor. AFP ile.
#İran #Araghchi #Rusya #Pakistan #ABDİranGörüşmeleri #HürmüzBoğazı #Diplomasi #Ortadoğu #Ateşkes #KüreselGerilim
