تهدیدات بیسابقه ترامپ علیه عمان؛ آیا “سوئیس خاورمیانه” تسلیم فشار آمریکا میشود؟
در حالی که جهان نظارهگر تحولات منطقه حساس خاورمیانه است، اظهارات تند و تهدیدآمیز دولت ترامپ علیه سلطاننشین عمان، متحد دیرینه آمریکا و کشوری که به دلیل نقش میانجیگرانهاش به “سوئیس خاورمیانه” شهرت یافته، این کشور را بار دیگر در کانون توجهات ژئوپلیتیک قرار داده است.
موقعیت استراتژیک و نقش عمان
عمان، واقع در سواحل جنوب شرقی شبه جزیره عربستان و در مقابل ایران در آن سوی تنگه استراتژیک هرمز، همواره به عنوان یک میانجی کلیدی در بحرانهای منطقهای، از جمله تنشها میان آمریکا و رژیم صهیونیستی با ایران، عمل کرده است. این کشور با اتخاذ سیاست خارجی مستقل و متوازن، تلاش کرده است تا آرامش و ثبات را در منطقه حفظ کند.
تهدیدات بیپرده آمریکا
«اسکات بسنت»، وزیر خزانهداری آمریکا، روز پنجشنبه با لحنی تهدیدآمیز هشدار داد که اگر عمان به ایران در ایجاد سیستم عوارض در تنگه هرمز کمک کند، واشنگتن “به شدت” تحریمهایی را علیه این کشور اعمال خواهد کرد. تنگه هرمز گذرگاهی حیاتی است که معمولاً حدود ۲۰ درصد از ترافیک جهانی نفت را مدیریت میکند و ایران، به دلیل موقعیت جغرافیایی خود، نقش محوری در آن دارد.
بسنت در پستی در شبکه اجتماعی X (توئیتر سابق) نوشت: «عمان به طور خاص باید بداند که خزانهداری آمریکا هر بازیگری را که – مستقیم یا غیرمستقیم – در تسهیل عوارض برای تنگه نقش داشته باشد، به شدت هدف قرار خواهد داد و هر شریک مایل مجازات خواهد شد.» وی افزود: «همه کشورها باید هرگونه تلاش ایران برای اخلال در جریان آزاد تجارت را به طور کامل رد کنند.»
این اظهارات تنها کمتر از ۲۴ ساعت پس از آن بیان شد که «دونالد ترامپ»، رئیسجمهور آمریکا، در نشستی کابینه، به صراحت عمان را به اقدام نظامی تهدید کرد. ترامپ در پاسخ به سوالی درباره نظارت مشترک عمان و ایران بر تجارت از طریق تنگه هرمز گفت: «عمان هم مثل بقیه رفتار خواهد کرد، در غیر این صورت مجبور خواهیم شد آنها را منفجر کنیم. آنها این را میفهمند. خوب خواهند بود.» این لحن بیسابقه و تهدیدآمیز علیه یک کشور مستقل و متحد، نشان از استیصال و ناکامی سیاستهای آمریکا در منطقه دارد.
تحلیلگران: نشانهای از استیصال ترامپ
تحلیلگران ژئوپلیتیک، تهدیدات آمریکا علیه عمان، شریک نزدیک اقتصادی و امنیتی واشنگتن، را تغییری بسیار غیرعادی در رویکرد توصیف کردهاند. «برایان کاتولیس»، پژوهشگر ارشد در موسسه خاورمیانه در واشنگتن، تاکید کرد که عمان به دلیل موقعیت جغرافیایی خود در سمت غربی این آبراه، نقش مهمی در تنگه هرمز ایفا میکند. وی خاطرنشان کرد که این کشور سیاست دیرینهای برای حفظ جریان آزاد نفت و سایر کالاها دارد.
کاتولیس به CNBC گفت: «عمان خود را “سوئیس خاورمیانه” میبیند – میانجیای که با همه طرفها گفتگو میکند و به دنبال حفظ روابط مثبت با همه کشورهاست.» او افزود: «تهدیدات ترامپ علیه عمان نشانهای از سرخوردگی و استیصال او از ناتوانیاش در دستیابی به نتایجی است که در مورد ایران امیدوار بود. این نمونه دیگری از دیپلماسی نمایشی و استفاده از قدرت توئیتری اوست که بعید است چیزی بیش از کلمات باشد.»
«مهران حقیران»، مدیر تحقیقات و برنامهها در بنیاد بورس و بازار، نیز هشدار ترامپ علیه عمان را اولین باری دانست که آمریکا یک کشور عضو شورای همکاری خلیج فارس را به حمله نظامی تهدید میکند. وی اشاره کرد که این اظهارات در پاسخ به گزارشهایی مبنی بر ایجاد مکانیزم جدیدی بین ایران و عمان برای تنگه هرمز، نه شامل عوارض، بلکه “کنترل مشترک” بوده است. حقیران تاکید کرد: «کنترل چیزی است که ایران و عمان به لطف جغرافیا برای همیشه حفظ خواهند کرد.»
واکنشها و آینده منطقه
«سناتور کریس مورفی»، سناتور دموکرات از کنتیکت، به شدت از رئیسجمهور به دلیل اظهاراتش درباره عمان انتقاد کرد. وی در پستی در شبکههای اجتماعی نوشت: «تهدید به “منفجر کردن” عمان، متحد آمریکا و میانجی کلیدی در مذاکرات با ایران، تنها یک نشانه دیگر از این است که چرا این جنگ از مسیر خود خارج شده است. آنها در حالت وحشت دائمی هستند و اشتباه پشت اشتباه مرتکب میشوند.»
این تهدیدات در حالی مطرح میشود که گزارشهایی از توافق آمریکا و ایران برای تمدید آتشبس و رفع محدودیتها بر کشتیرانی در تنگه هرمز منتشر شده است، هرچند ترامپ هنوز این توافق را تایید نکرده و رسانههای دولتی ایران نیز اعلام کردهاند که نهایی نشده است. این تناقض در رفتار و گفتار دولت آمریکا، نشاندهنده سردرگمی و عدم انسجام در سیاست خارجی این کشور است. منطقه خاورمیانه، با وجود تلاشهای آمریکا برای ایجاد تشنج، به سمت همکاریهای منطقهای و حفظ استقلال پیش میرود و عمان نمونه بارزی از این رویکرد است.
#تهدید_ترامپ #عمان #تنگه_هرمز #ایران #سیاست_خارجی #خاورمیانه #دیپلماسی #تحریم #امنیت_منطقه #سلطان_نشین_عمان
