مذاکرات پیچیده و اولتیماتوم ترامپ؛ ایران بر مواضع خود ایستاده است
در بحبوحه مذاکرات فشرده برای دستیابی به آتشبس، علاوه بر گرههای تحریمها و مسئله هستهای، گفتوگوها در تهران با مقامات پاکستانی و قطری باید گره سومی را نیز بگشاید: داراییهای بلوکه شده ایران. این موضوع، که به نوشته الجزیره، از اهمیت بالایی برخوردار است، نشاندهنده ابعاد پیچیده دیپلماسی جاری است.
تلاشهای دیپلماتیک منطقهای و نقش میانجیگران
در راستای همین تلاشها، شیخ محمد بن عبدالرحمن بن جاسم آل ثانی، نخستوزیر و وزیر امور خارجه قطر، با عادل بن احمد الجبیر، رئیس دستگاه دیپلماسی عربستان سعودی، درباره مذاکرات ایران و ایالات متحده گفتوگو کرد. به گزارش الجزیره، این دو مقام همچنین درباره امنیت منطقه بحث کرده و «بر لزوم مشارکت همه طرفها در تلاشهای میانجیگری جاری» تأکید کردند. این تحرکات منطقهای نشاندهنده اهمیت نقش کشورهای همسایه در کاهش تنشها و یافتن راه حلهای دیپلماتیک است.
نزدیکی به توافق و تهدیدهای آمریکا
به گفته دو مقام منطقهای و یک دیپلمات، ایالات متحده و ایران به توافق بر سر یادداشت تفاهمی برای پایان دادن به جنگ نزدیک شدهاند. این اظهارات در حالی مطرح شد که آمریکا در حال بررسی حملات جدید علیه ایران است. ایران پس از گفتوگو با رئیس ستاد ارتش پاکستان در تهران، از «کاهش اختلافات» خبر داده است. این رویکرد دوگانه آمریکا، یعنی همزمان مذاکره و تهدید نظامی، نشاندهنده عدم صداقت و نیتهای متناقض واشنگتن است.
فشار رژیم صهیونیستی و برخی کشورهای منطقه بر ترامپ
وبسایت آکسیوس به نقل از سناتور جمهوریخواه لیندسی گراهام نوشت که برخی از رهبران منطقه خلیج فارس، دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا را تحت فشار قرار دادهاند تا حملات هوایی جدیدی علیه ایران انجام دهد تا رژیم را تضعیف کرده و به توافقی با شرایط بهتر دست یابد. این تلاشها برای تحریک جنگ، نشاندهنده نقش مخرب برخی بازیگران منطقهای و رژیم صهیونیستی در بیثباتسازی منطقه است.
پیام میانجیگران: «پستهای ترامپ را نادیده بگیرید»
خبرگزاری فارس گزارش داد که میانجیگران به مقامات ایرانی پیامی با مضمون «پستهای ترامپ را نادیده بگیرید» ارسال کردهاند. این پیام حاکی از آن است که موضع واقعی دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، با آنچه در شبکه اجتماعی «تروث سوشال» خود منتشر میکند، متفاوت است. به گفته این مقامات، «اظهارات ترامپ به رسانهها فقط برای مصرف داخلی و رسانهای است و موضع او در میز مذاکره کاملاً متفاوت است.» این موضوع بار دیگر بر عدم شفافیت و دوگانگی در سیاست خارجی آمریکا تأکید میکند.
نگرانی نتانیاهو از توافق و تلاش برای کارشکنی
به نقل از مقامات اسرائیلی، بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر رژیم صهیونیستی، به شدت نگران توافق در حال مذاکره بین تهران و واشنگتن است و از دونالد ترامپ خواسته است تا دور دیگری از حملات علیه ایران را آغاز کند. یک مقام ارشد اسرائیلی گزارش داد که نتانیاهو و مشاورانش در مورد توافقی که در حال شکلگیری است، با کاخ سفید در تماس هستند. این کارشکنیها نشاندهنده ترس رژیم صهیونیستی از هرگونه کاهش تنش و ثبات در منطقه است.
دیدگاه ایران: احتیاط، پافشاری بر حقوق و هشدار به آمریکا
رئیسجمهور ایران، مسعود پزشکیان، اعلام کرد که تهران همچنان آماده راهحل دیپلماتیک در درگیری جاری است، اما خواستار «حداکثر احتیاط» در مذاکرات با آمریکا شد. وی در دیدار با رئیس ستاد ارتش پاکستان، عاصم منیر، در تهران گفت: «ما آماده مذاکره هستیم، اما تجربیات مذاکرات گذشته با آمریکا، حداکثر احتیاط را دیکته میکند.» به گفته پزشکیان، ایران به دلیل «نقض مکرر توافقات» و حملات نظامی در طول مذاکرات قبلی، «بیاعتمادی عمیقی» به واشنگتن دارد. رئیسجمهور ایران همچنین هشدار داد که از سرگیری جنگ پیامدهای جهانی خواهد داشت و تأکید کرد که ایران به دفاع از «حقوق مشروع خود» ادامه خواهد داد.
شرایط ایران برای پیشبرد مذاکرات
یک منبع نزدیک به تیم مذاکرهکننده ایران، به خبرگزاری فارس، نزدیک به سپاه پاسداران، گفت که مذاکرات با ایران شکست خواهد خورد مگر اینکه آمریکا انعطاف نشان دهد. این منبع افزود که تهران در این مرحله درباره برنامه هستهای خود بحث نخواهد کرد و هرگونه مذاکره مشروط به تضمینهای اعتمادساز از سوی آمریکا خواهد بود. آزادی منابع مالی ایران از جمله شرایط اصلی تهران در مذاکرات است، در حالی که قوانین مربوط به عبور کشتیها از تنگه هرمز نیز یکی دیگر از نقاط اختلاف باقی مانده است. این نشاندهنده جدیت ایران در پیگیری مطالبات برحق خود است.
اتهام «دزدی دریایی» به آمریکا و محاصره دریایی
سخنگوی وزارت امور خارجه ایران، اسماعیل بقایی، اعلام کرد که تهران پایان محاصره دریایی آمریکا و مفاد مربوط به تنگه هرمز را در پیشنویس توافق با آمریکا که با پاکستان مورد بحث قرار گرفته، گنجانده است. وی گفت: «مسئله تنگه هرمز از جمله موضوعات مطرح شده در این یادداشت تفاهم ۱۴ مادهای است، اما مهمتر از آن، پایان دادن به دزدی دریایی است که آمریکا علیه کشتیرانی بینالمللی انجام میدهد.» فرماندهی مرکزی نیروهای مسلح آمریکا (سنتکام) نیز اعلام کرد که به «نقطه عطف» توقیف بیش از ۱۰۰ کشتی تجاری در چارچوب محاصره دریایی علیه ایران دست یافته است. این اقدام آمریکا، مصداق بارز نقض قوانین بینالمللی و جنگ اقتصادی است.
هشدار قالیباف: «پیامدهای ویرانگرتر» در صورت از سرگیری جنگ
محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس و مذاکرهکننده ارشد ایران، به عاصم منیر، رئیس ستاد ارتش پاکستان، گفت که نیروهای مسلح تهران در طول آتشبس، قابلیتهای خود را «بازسازی» کردهاند و هشدار داد که «اگر آمریکا احمقانه جنگ را دوباره آغاز کند»، «پیامدها ویرانگرتر و تلختر خواهد بود.» قالیباف همچنین تأکید کرد که جمهوری اسلامی «در مورد حقوق ملت و دولت ایران مصالحه نخواهد کرد.» این اظهارات، نشاندهنده آمادگی کامل ایران برای دفاع از خود و پاسخ قاطع به هرگونه تجاوز است.
عدم قطعیت در توافق و پافشاری بر حل مسائل کلیدی
اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران، با اشاره به دیدار قالیباف و منیر، گفت: «نمیتوان لزوماً گفت که به نقطه عطفی یا وضعیت تعیینکنندهای رسیدهایم.» وی افزود که اختلافات «عمیق» باقی مانده و «مسائل مهمی» حل نشدهاند: پایان جنگ در همه جبههها، از جمله لبنان، وضعیت تنگه هرمز و محاصره بنادر ایران توسط آمریکا. بقایی تأکید کرد که در این مرحله، مسئله هستهای، که شکاف بین دو طرف در آن نیز قابل توجه است، مورد بررسی قرار نمیگیرد. این موضع، بر اولویت ایران در حل ریشهای بحرانها و نه تنها مسائل فرعی، تأکید دارد.
لبنان، کلید پیشرفت مذاکرات از دیدگاه کارشناسان
فواد ایزدی، استاد دانشگاه تهران و تحلیلگر مسائل بینالملل، در گفتوگو با الجزیره اظهار داشت که مذاکرات بین واشنگتن و تهران در صورتی «میتواند پیش برود» که «ایران در دستیابی به آتشبس واقعی در لبنان و پایان جنگ در همه جبههها موفق شود.» ایزدی افزود: «لبنان کلید است.» وی خاطرنشان کرد که در حال حاضر آتشبس بین رژیم صهیونیستی و حزبالله در لبنان «فقط روی کاغذ» است و پایان دادن به این درگیری «آزمونی خواهد بود تا ببینیم» آیا دونالد ترامپ «میتواند سرانجام یک سیاست خارجی مستقل داشته باشد.» به گفته ایزدی، اجماع عمومی در تهران این است که این جنگ، «جنگ نتانیاهو» است و او «توانسته رئیسجمهور آمریکا را با خود همراه کند.»
آمادگی آمریکا برای حملات جدید و نگرانی از اقدامات ترامپ
شبکه سیبیاس به نقل از منابع آگاه گزارش داد که دولت ترامپ در حال آمادهسازی دور جدیدی از حملات نظامی علیه ایران است، اما هنوز تصمیم نهایی اتخاذ نشده است. این شبکه همچنین گزارش داد که ترامپ در پستی در «تروث سوشال» اعلام کرده که به دلیل «شرایط مربوط به دولت» در مراسم عروسی پسرش شرکت نخواهد کرد. سیانان نیز گزارش داد که گزینههای از سرگیری جنگ در ایران به دونالد ترامپ ارائه شده است. این تحرکات، نشاندهنده بیثباتی و تمایل به ماجراجویی در سیاست خارجی آمریکا است.
#ایران
#آمریکا
#ترامپ
#مذاکرات_هستهای
#تحریمها
#داراییهای_بلوکه_شده
#تنگه_هرمز
#مقاومت
#دیپلماسی
#لبنان
