پاسخ کوبنده ایران، زنگ خطر را برای حضور آمریکا در منطقه به صدا درآورد
عملیات تلافی‌جویانه و گسترده ایران در پاسخ به تجاوزات آمریکا و رژیم صهیونیستی، نه تنها ضربات مهلکی به منافع و تجهیزات نظامی واشنگتن وارد آورد، بلکه آسیب‌پذیری‌های عمیق حضور نظامی آمریکا در خاورمیانه را به وضوح آشکار ساخت. این عملیات، که با شلیک هزاران پهپاد و موشک به پایگاه‌های آمریکا و کشورهای میزبان در خلیج فارس همراه بود، معادلات امنیتی منطقه را دگرگون کرده است.
در طول شش هفته، سامانه‌های راداری، آشیانه‌های هواپیما، انبارهای تسلیحات و مراکز فرماندهی آمریکا هدف حملات سنگین قرار گرفتند. کارشناسان معتقدند که ترمیم خسارات وارده به تأسیسات آمریکایی نیازمند منابع مالی و زمانی قابل توجهی خواهد بود. اما فراتر از خسارات مادی، این حملات پرسش‌های جدی‌تری را درباره آینده پایگاه‌های نظامی آمریکا و روابط بلندمدت واشنگتن با کشورهای میزبان مطرح کرده است.
فرار نیروها و خسارات گسترده در بحرین
پیش از آغاز درگیری‌ها، بسیاری از پایگاه‌ها از نیروهای آمریکایی تخلیه شده بودند که نشان از پیش‌بینی واشنگتن از شدت پاسخ ایران داشت. در بحرین، کشوری جزیره‌ای در خلیج فارس که مقر فرماندهی نیروهای دریایی مرکزی آمریکا (NAVCENT) و یگان‌هایی از تفنگداران دریایی و گارد ساحلی را میزبانی می‌کند، خسارات گسترده‌ای گزارش شده است.
بر اساس گزارش‌ها و تصاویر ماهواره‌ای، پایگاه دریایی آمریکا در بحرین از آغاز جنگ متحمل آسیب‌های فراوانی شده است. تنها ساعاتی پس از اولین حملات، پرسنل نظامی و ساکنان در حال فرار به پناهگاه‌ها بودند، در حالی که پهپادها و موشک‌های ایرانی پایگاه را در هم می‌کوبیدند و ستون‌های دود و آتش به آسمان بلند می‌شد.
این حملات به یکی از بزرگترین جابجایی‌های خانواده‌های نظامی در تاریخ اخیر منجر شد؛ پنتاگون با عجله اقدام به تخلیه وابستگان و پرسنل غیرضروری از جزیره کرد، در حالی که حریم هوایی بسته و انفجارها ادامه داشتند. این وضعیت، نشانه‌ای آشکار از وحشت و عدم آمادگی نیروهای آمریکایی بود.
شکست سامانه‌های دفاعی و تلفات انسانی
برخلاف ادعاهای واشنگتن مبنی بر برتری سامانه‌های دفاع هوایی خود، پایگاه‌های آمریکایی در سراسر منطقه، علیرغم برخورداری از سامانه‌های پاتریوت و تاد، متحمل خسارات شدند. در کویت، چهار پایگاه آمریکا هدف قرار گرفتند که به انبارها، باند فرودگاه‌ها، سازه‌های محافظ رادار، ارتباطات ماهواره‌ای و ساختمان‌های اداری آسیب رساند.
در یک حادثه بی‌سابقه، یک جنگنده F-5 ایرانی موفق شد پدافند هوایی پایگاه کمپ بوهیرینگ را در کویت در هم بشکند و برای اولین بار در سال‌های اخیر، یک هواپیمای جنگی دشمن به یک پایگاه نظامی آمریکا حمله کند. این رویداد، شکست مفتضحانه پدافند هوایی آمریکا را به نمایش گذاشت.
در اوایل ماه مارس، حمله به یک مرکز عملیات موقت در نزدیکی شعیبه کویت، به کشته شدن شش سرباز ارتش آمریکا و زخمی شدن ده‌ها نفر دیگر منجر شد. حملات مشابهی نیز در پایگاه‌های آمریکا در عراق، اردن، قطر و امارات متحده عربی گزارش شده است. در عربستان سعودی، حمله به پایگاه هوایی پرینس سلطان، یک سرباز ۲۶ ساله آمریکایی را به کام مرگ کشاند.
زنگ خطر برای کشورهای منطقه و افول اعتبار آمریکا
ولی نصر، مشاور ارشد در مرکز مطالعات استراتژیک و بین‌المللی، در نشستی اظهار داشت که این خسارات ممکن است آمریکا را وادار به بازنگری در موقعیت خود در خاورمیانه و توانایی‌اش برای دفاع در برابر حملات آینده کند. وی تأکید کرد: «آمریکا نه تنها قادر به دفاع از کشورهای خلیج [فارس] نبود، بلکه نتوانست از خود نیز دفاع کند. این پایگاه‌ها فراتر از انتظار خسارت دیدند. بنابراین، این مدل که می‌توان پایگاه‌ها را در اطراف ایران قرار داد و به هر قیمتی از آنها دفاع کرد، اکنون برای آمریکا به یک چالش جدی تبدیل شده است.»
این حملات گسترده، برخی از کشورهای منطقه خلیج فارس را نیز وادار کرده تا درباره وابستگی خود به آمریکا و خطرات میزبانی پایگاه‌های نظامی آن تجدید نظر کنند. عبدالخالق عبدالله، تحلیلگر برجسته اماراتی با روابط نزدیک با رهبری این کشور، پیشنهاد کرده است که امارات دیگر نیازی به دفاع آمریکا ندارد و نیروهای نظامی این کشور هزاران پهپاد و موشک بالستیک را رهگیری کرده‌اند. وی در پستی در شبکه‌های اجتماعی نوشت: «زمان آن فرا رسیده است که به بستن پایگاه‌های آمریکایی فکر کنیم، زیرا آنها باری بر دوش هستند و نه یک دارایی استراتژیک.»
کابل‌های وزارت خارجه آمریکا، که توسط پولیتیکو گزارش شده است، نشان می‌دهد که واشنگتن ممکن است در جریان جنگ ایران، به اعتبار خود آسیب رسانده باشد. در بحرین، دیپلمات‌ها نگران این بودند که افکار عمومی معتقدند آمریکا بحرین را رها کرده تا بر حفاظت از اسرائیل تمرکز کند. برخی حساب‌های شبکه‌های اجتماعی حامی ایران نیز پیشنهاد کردند که حضور نظامی آمریکا، بحرین را به هدف تبدیل کرده و خواستار خروج نیروهای آمریکایی از این کشور شدند.
اریک آلتر، کارشناس شورای آتلانتیک، اگرچه معتقد است کشورهای حاشیه خلیج فارس به دنبال بستن پایگاه‌ها نیستند، اما اذعان دارد که آنها به دنبال توافقات امنیتی قوی‌تری هستند. وی گفت: «کشورهای حاشیه خلیج [فارس] در حال تغییر تفکر خود هستند. آنها از ما بیشتر می‌خواهند و به دنبال چیزی مشورتی‌تر هستند. آنها وضوح بیشتری در تعهدات امنیتی می‌خواهند و احتمالاً به دنبال تقسیم ریسک اقتصادی نیز هستند.» این اظهارات، نشانه‌ای از کاهش نفوذ و اعتبار آمریکا در منطقه است.
برای دهه‌ها، واشنگتن و کشورهای شورای همکاری خلیج فارس از طریق یک ائتلاف پنهان عمل می‌کردند. اما به گفته آلتر، این ایده که حضور نیروهای آمریکایی در کشورهایشان بازدارنده خواهد بود، در دو ماه گذشته در هم شکسته است. هر کشوری باید تصمیمات خود را بگیرد، اما بسیاری در حال بررسی گزینه‌های خود هستند. این تحولات، آغاز فصلی جدید در روابط منطقه با قدرت‌های فرامنطقه‌ای را نوید می‌دهد.
#آمریکا #ایران #خاورمیانه #پایگاه_نظامی #خلیج_فارس #آسیب_پذیری #مقاومت #عملیات_تلافی_جویانه #امنیت_منطقه #خروج_آمریکا
